II SA/Po 3295/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-04
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, pozbawiając osobę uprawnień kombatanckich z jednego tytułu, ma obowiązek wyjaśnienia, czy osoba ta spełnia przesłanki do zachowania tych uprawnień z innego, wskazanego w ustawie tytułu, zwłaszcza gdy osoba taka podnosi takie twierdzenia?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, pozbawiając osobę uprawnień kombatanckich z tytułu "utrwalania władzy ludowej", ma obowiązek dokładnego wyjaśnienia, czy osoba ta spełnia przesłanki do zachowania tych uprawnień z innego, wskazanego w ustawie tytułu, jeśli osoba taka podnosi takie twierdzenia. Niewykonanie tego obowiązku stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o pozbawieniu J. W. uprawnień kombatanckich. Organ uznał, że J. W. nabył uprawnienia wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej" i nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w ustawie. Skarżący podniósł, że pełniąc służbę w Wojsku Polskim, brał udział w walkach z Oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Sąd administracyjny uchylił decyzję organu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus(spr) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As. sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 marca 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
4/II SA/Po 3295/01
U Z A S A D N I E N I E
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu wniosku, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. nr [...]o pozbawieniu J. W. uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu decyzji podano, że J. W. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "utrwalania władzy ludowej". W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka, tj. od 4 października do 31 grudnia 1947 r. pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142 poz. 950 ze zm.). W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że J. W. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy, co uzasadnia pozbawienie go uprawnień kombatanckich.
Ponadto Kierownik Urzędu stwierdził, że nie jest zobowiązany do dokonywania ustaleń, w szczególności czy istnieją przesłanki do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. W. wniósł o przyznanie mu uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz uznanie, że decyzja Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. nie jest zgodna z przepisami tej ustawy.
Skarżący podał, że odpowiadając Kierownikowi Urzędu na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, wyjaśnił, że pełniąc służbę w Wojsku Polskim brał udział w walkach z Oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii.
W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Ustawodawca w art. 25 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.) zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulował sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 1 stycznia 1991 r., posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów. Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej, niż w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką ustawodawca w art. 25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia z wyjątkami określonymi w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 oraz art. 4 ustawy o kombatantach przyjęto zasadę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich.
Do tej grupy osób należy J. W., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" w okresie od 4 października do 31 grudnia 1947 r. pełniąc w tym czasie służbę w Wojsku Polskim. W związku z tym uzasadnione jest pozbawienie skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją [...]. z dnia [...]r.
Jednak skarżący już w piśmie z dnia [...] marca 2000 r., stanowiącym odpowiedź na zawiadomienie o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego, a także w skardze stwierdził, że pełniąc służbę z poboru w 13 Pułku KBW, brał udział w walkach z Oddziałami UPA. Kierownik Urzędu nie podejmując żadnych czynności w celu wyjaśnienia twierdzeń skarżącego, stwierdził jednoznacznie, że J. W .nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cytowanej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na to, że w sytuacji gdy kombatant posiada uprawnienia kombatanckie z takiego tytułu, że możliwe jest pozbawienie go tych uprawnień, a jednocześnie wskazuje na działalność kombatancką z innego tytułu, to przed ostatecznym rozstrzygnięciem pozbawiającym taką osobę uprawnień kombatanckich z dotychczasowego tytułu należy dokładnie wyjaśnić czy uprawnienia te nie mogą być zachowane z innego, wskazanego tytułu. Takie stanowisko Sądu znajduje uzasadnienie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie 7 sędziów z dnia 4 marca 2002 r. sygn. akt OPS 13/01 (ONSA 2002/4/132).
W niniejszej sprawie twierdzenia skarżącego, co do jego udziału w walkach z oddziałami UPA, tym bardziej wymagają wyjaśnienia, że z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika, że 13 Pułk KBW w okresie od kwietnia do grudnia 1947 r., a więc w okresie, w którym skarżący pełnił służbę, brał udział w walkach z bandami UPA.
Zatem rzeczą organu będzie, przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, dokładne wyjaśnienie czy J. W. spełnia przesłanki do zachowania uprawnień kombatanckich z innego, wskazanego w ustawie o kombatantach, tytułu.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153 poz. 1271) i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74 poz. 368 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
/-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/M.Dybowski
KB/
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło