II SA/Po 330/02
WyrokWSA w Poznaniu2004-05-19
Skład orzekający: Sędzia NSA Grażyna Radzicka, Sędzia NSA Stanisław Małek, Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, w szczególności zeznania świadków i stron, bez wskazania kryteriów oceny ich wiarygodności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył fundamentalną zasadę postępowania - zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz wymogi art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez nieprawidłową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Sąd nie mógł przeprowadzić rzetelnej kontroli ustaleń faktycznych, ponieważ organ nie wskazał kryteriów, jakimi kierował się przy ocenie wiarygodności zeznań świadków. Pominięcie analizy dowodów budzi wątpliwości co do prawidłowego rozstrzygnięcia, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H.S. rozbiórkę części budynku garażowego rozbudowanej bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. H.S. złożyła skargę do WSA, zarzucając organom błędne ustalenie daty rozbudowy budynku i sprzeczność ustaleń z rzeczywistością. Skarżąca twierdziła, że rozbudowa miała miejsce w latach 90-tych, a nie w 2001 r., jak ustalono w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd orzekł również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska /spr./ Protokolant Sekr.sąd. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2004 r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r., II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H.S. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ A.Łaskarzewska /-/ G.Radzicka /-/ St.Małek
Dnia [...] listopada 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji nr [...] nakazał H. S. zamieszkałej w P. przy ul. [...] właścicielce budynku garażowego na posesji przy ul. [...] w P. rozbiórkę części tego budynku rozbudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbiórka obejmuje wiatrołap o wymiarach 2,92 x 4,74 m oraz dobudowane zadaszenie o wymiarach 2,92 x 3 m.
W uzasadnieniu podniesiono, że nakaz rozbiórki obejmuje część budynku nie objętą pozwoleniem na budowę, dobudowaną w 2001 r.
Datę budowy obiektu ustalono w oparciu o zeznanie świadka M.K. Odmówiono wiary w tym względzie H. S., C.K. Kryteria oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie zostały przedstawione.
Wskutek złożonego odwołania przez H. S. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu uznał prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji zgadzając się z jego ustaleniami faktycznymi jak i wywodami prawnymi.
Skargę na powyższą decyzję złożyła H. S. Wywiodła, że w jej ocenie decyzja organu I instancji jest krzywdząca i sprzeczna z prawem.
Ustalenia organu, co do daty rozbudowy spornego budynku pozostają w sprzeczności z rzeczywistością. W istocie budynek został rozbudowany w latach 90-tych.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi powtarzając argumentację jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna. W istocie bowiem organ administracji naruszył fundamentalną zasadę postępowania - prawdy obiektywnej (art. 7 kpa). Zgodnie z nią w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Dokonana przez organ ocena zgromadzonego materiału została przeprowadzona wbrew wymogom art. 77 § 1 kpa i 80 kpa.
Przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności.
Organ administracyjny rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów odmówić dowodom wiarygodności, ale wówczas obowiązany jest uzasadnić z jakiej robi to przyczyny.
Organ administracji dysponując spornymi ze sobą zeznaniami stron i świadków nie może uchylić się od oceny wiarygodności tych dowodów, a tym samym dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Jeżeli spośród twierdzeń jedno jest prawdziwe, a drugie fałszywe należy dokonać stosownego wyboru, wskazując kryteria jakimi kierował się organ uznając daną okoliczność za udowodnioną.
Analiza poszczególnego dowodu musi być dogłębna. Pominięcie analizy budzi uzasadnione wątpliwości, co do oceny środków dowodowych, a przez to, co do prawidłowego rozstrzygnięcia
W niniejszej sprawie organ administracji oceniając zgromadzone w sprawie dowody nie wskazał kryteriów jakimi kierował się przy ocenie wiarygodności zeznań świadków. Nie pozwoliło to Sądowi na rzetelną kontrolę ustaleń faktycznych dokonanych w postępowaniu administracyjnym.
Ustalenia te odnosiły się do faktów istotnych dla rozstrzygnięcia.
Data wzniesienia budowli w sprawie, której przedmiotem jest nakaz jej rozbiórki przesądza o zastosowaniu prawa materialnego, a w konsekwencji o wyniku rozstrzygnięcia.
Tym samym skoro niemożliwa jest kontrola oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a przez to nie sposób rozstrzygnąć, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony, zaskarżone rozstrzygnięcie podlegało uchyleniu, tak jak i rozstrzygnięcie organu I instancji (art. 145 § 1 pkt 1 p.pkt c, art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.).
Jak w pkt. II orzeczono na zasadzie art. 152 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 i 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ A.Łaskarzewska /-/ G.Radzicka /-/ St.Małek
Brak podpisu s. G.Radzickiej
spowodowany jest jej nieobecnością
/-/ St.Małek
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło