II SA/Po 330/12
PostanowienieWSA w Poznaniu2012-06-28
Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczestnik postępowania, będący inwalidą I grupy, utrzymujący się wraz z żoną z emerytury i renty inwalidzkiej, posiadający majątek nieruchomy wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję administracyjną?Ratio decidendi
Uczestnik postępowania, będący inwalidą I grupy i utrzymujący się wraz z żoną z niskich świadczeń emerytalno-rentowych, ponoszący zwiększone koszty związane ze stanem zdrowia, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w całości. Sytuacja finansowa i majątkowa uczestnika, mimo posiadania nieruchomości, nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego, co uzasadnia zwolnienie od nich oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.Stan faktyczny
Uczestnik postępowania M. D. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę. Uczestnik argumentował, że jest inwalidą I grupy, utrzymuje się z emerytury żony (813,99 zł) i swojej renty inwalidzkiej (1.019,90 zł), a po opłaceniu podstawowych rachunków i leków niewiele mu pozostaje. Posiada majątek nieruchomy, ale jest on wykorzystywany na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jego i córek.Rozstrzygnięcie
Zwolniono M. D. od kosztów sądowych i ustanowiono dla niego adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 czerwca 2012r. wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. D. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2012r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielania pozwolenia na budowę postanawia 1. zwolnić M. D. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ K. Witkowicz-Grochowska
Uczestnik postępowania M. D. wnioskiem z dnia 16 maja 2012r, wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i wnioskiem z dnia 22 czerwca 2012r. wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata. Argumentował, że jest inwalidą I grupy niezdolny do samodzielnej egzystencji. Opiekuje na nim żona. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe tylko z żoną. Utrzymują się ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego – emerytury skarżącej w wysokości 813,99 zł miesięcznie i renty inwalidzkiej uczestnika w wysokości 1.019,90 zł miesięcznie. Po opłaceniu części rachunków za wodę, prąd, gaz, wywóz śmieci, podatku, raty za opał oraz po wykupieniu leków niewiele pozostaje im na pozostałe potrzeby koniecznego utrzymania.
Nadto oświadczył, że wraz z żoną posiadają dom o powierzchni 110 m², działkę o powierzchni 433 m² oraz mieszkanie o powierzchni 48 m². Wyjaśnił, że na działce o powierzchni 433 m² znajduje się niewykończony dom, z uwagi na brak finansów i jego stan zdrowia. Niewykończony dom został wzniesiony w 1997r. i jest w stanie surowym, nadaje się do kapitalnego remontu. Uczestnik postępowania podał, że w domu mieszka córka z mężem i trójką dzieci, która prowadzi odrębne gospodarstwo domowe oraz druga dorosła córka, która również prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Uczestnik oświadczył, że wraz z żoną nie posiadają innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, oszczędności, czy papierów wartościowych.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w całości następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że prawo pomocy ma charakter szczególny i wyjątkowy, a skorzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w rzeczywiście ciężkiej sytuacji finansowej, pozbawione majątku, stałego miesięcznego dochodu lub uzyskujące go w takiej wysokości, że nie są w stanie uiścić najmniejszej nawet należności sądowej (bezrobotni, emeryci, renciści, osoby samotnie wychowujące dzieci).
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja uczestnika postępowania pozwala na przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie w całości. Wraz z żoną utrzymują się jedynie ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Stan zdrowia powoduje, że ponosi zwiększone koszty bieżącego utrzymania konieczne na zakup leków. Ograniczone są też jego możliwości zarobkowania. Doświadczenie życiowe wskazuje, że wysokość osiąganego dochodu nie pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb bieżącego i koniecznego utrzymania rodziny. Wiarygodne jest twierdzenie, że nie wystarcza im środków na zaspokojenie wszystkich potrzeb bieżącego utrzymania, mimo, że córki partycypują w kosztach utrzymania nieruchomości, na której zamieszkują. Przyjąć należy, że wnioskodawca nie ma możliwości poczynienia oszczędności celem ich przeznaczenia na pokrycie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nadto majątek nieruchomy, którym dysponują wykorzystywany jest na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych uczestnika i jego rodziny oraz córek. Nie ma możliwości czerpania z niego dodatkowych dochodów.
Należało, zatem uwzględnić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło