II SA/Po 3303/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-04-21

Skład orzekający: Maria Lorych - Olszanowska, Włodzimierz Zygmont, Barbara Koś

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o wymeldowanie, w której organ administracyjny odmówił wymeldowania na podstawie utraty uprawnień do przebywania w lokalu, sąd powinien uchylić decyzję, jeśli przepis stanowiący podstawę tej przesłanki został uznany za niezgodny z Konstytucją?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, ponieważ przepis stanowiący podstawę odmowy wymeldowania (art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) został uznany za niezgodny z Konstytucją RP. Ta okoliczność stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji administracyjnych przez sąd.
Stan faktyczny
Skarżąca M.P. wniosła o wymeldowanie swojego męża Z.P. z lokalu mieszkalnego, podając, że opuścił on lokal bez wymeldowania i czuje się zagrożona jego powrotem z uwagi na agresywne zachowanie. Organ pierwszej instancji odmówił wymeldowania, uznając, że mąż nie utracił uprawnień do przebywania w lokalu. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do sądu, zarzucając m.in. agresywne zachowanie męża i samodzielne ponoszenie kosztów utrzymania lokalu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy we W., zasądzono zwrot kosztów sądowych od Wojewody na rzecz skarżącej oraz stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy we W.z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej M.P. kwotę [...] zł., tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont EW Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M.P. od decyzji Burmistrza Gminy we W. z dnia [...]., orzekającej o odmowie wymeldowania Z.P. z miejsca stałego pobytu tj. lokalu położonego przy ulicy B. we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 ze zm. ), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, że M.P. pismem z dnia 5 kwietnia 2001 r. wystąpiła o wymeldowanie swojego męża, Z.P. z mieszkania, podając że mąż w 1999 r. opuścił lokal bez wymeldowania. Właścicielami spornego mieszkania są oboje małżonkowie, którzy w trakcie trwania małżeństwa uzyskali przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu spółdzielczego w prawo własnościowe. Na skutek nieporozumień z żoną Z.P. opuścił dobrowolnie mieszkanie, zabierając swoje rzeczy osobiste. Ustalenie, iż nie nastąpiła utrata uprawnień, uzasadniało wydanie decyzji odmownej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 ze zm. ). W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.P. zarzucała, że mąż powinien być wymeldowany ponieważ czuje się zagrożona możliwością jego powrotu. Mąż był często pijany i agresywny, znęcał się nad nią, co było powodem częstych interwencji Policji. Ponadto mieszkanie wykupiła z własnych środków i sama ponosiła wszelkie świadczenia związane z jego utrzymaniem. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa niniejsza, zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 11.09.2001 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), stosownie do postanowień art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 3 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 cyt. ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać zatem należy, że zgodnie z brzmieniem pierwszej części przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm. ) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, do wymeldowania niezbędne było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu ( o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy ), niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Stwierdzenie istnienia uprawnień do lokalu po stronie małżonka wnioskodawczyni zobowiązywało organ administracyjny do odmowy wymeldowania. Ta przesłanka orzekania o wymeldowaniu jest już nieaktualna w obecnym stanie prawnym, z uwagi na uznanie z dniem 19 czerwca 2002 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U.02.78.716) art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP i skreślenie go z tekstu ustawy. Ta okoliczność stanowi w świetle przepisu art. 145 a/ kpa podstawę do żądania wznowienia postępowania, co w konsekwencji zobowiązuje sąd do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające uwzględnią nowy stan prawny. Z tych względów należało orzec jak w sentencji zgodnie z treścią powołanego wyżej przepisu i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło