II SA/Po 3308/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-04-21
Skład orzekający: Maria Lorych - Olszanowska, Włodzimierz Zygmont, Barbara Koś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawodowe uszkodzenie słuchu, charakteryzujące się odbiorczym ubytkiem słuchu w jednym uchu i mieszanym ubytkiem słuchu w drugim, może zostać uznane za chorobę zawodową, jeśli pracownik był narażony na ponadnormatywny hałas w miejscu pracy, pomimo opinii medycznych wskazujących, że stopień uszkodzenia nie spełnia określonych kryteriów?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że stwierdzone u pracownika uszkodzenie słuchu, będące wynikiem narażenia na ponadnormatywny hałas w środowisku pracy, spełnia przesłanki choroby zawodowej. Sąd podkreślił, że dla stwierdzenia choroby zawodowej nie ma znaczenia stopień uszczerbku na zdrowiu, a jedynie istnienie związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem wymienionym w wykazie chorób zawodowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Huty "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, która stwierdziła u pracownika J.S. chorobę zawodową w postaci zawodowego uszkodzenia słuchu. Pracownik był narażony na ponadnormatywny hałas w miejscu pracy, a przed podjęciem zatrudnienia nie miał problemów ze słuchem. Organ pierwszej instancji i organ odwoławczy uznały istnienie związku przyczynowego między warunkami pracy a schorzeniem, mimo opinii innych jednostek medycznych, które kwestionowały spełnienie kryteriów choroby zawodowej ze względu na stopień uszkodzenia słuchu. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów rozporządzenia o chorobach zawodowych i działanie wbrew opiniom medycznym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) WSA Barbara Koś Protokolant sekr. sądowy Agnieszka Leśniarek po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi Huty "A" w K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej; o d d a l a s k a r g ę /-/ B. Koś /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/ W. Zygmont AR
Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] Nr [...] wydaną na podstawie art. 4 pkt. 5 ustawy z dnia 14.03. 1985r. o Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 1998r., Nr 90, poz. 575) oraz § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294, ze zm.) i art. 104 k.p.a. stwierdził u J.S. chorobę zawodową: zawodowe uszkodzenie słuchu. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że J. S. pracował w warunkach szkodliwych - przekroczenia NDN hałasu - dla zdrowia. Charakter ubytku słuchu tj. ubytek odbiorczy w uchu prawym oraz ubytek słuchu typu mieszanego ucha lewego z przewagą komponentu odbiorczego wskazują, iż zachodzi genetyczny i bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy a powstałym schorzeniem.
W odwołaniu Huta "A domagała się uznania, że u J. S. nie wystąpiło zawodowe uszkodzenie słuchu. Odwołanie uzasadniła tym, że decyzja wydana została wbrew opiniom K. Ośrodka Medycyny Pracy i Instytutu Medycyny Pracy w Ł. Orzeczenia obu tych jednostek stwierdzają, że stopień i charakter ubytku słuchu u J. S. nie spełnia wymaganego kryterium do stwierdzenia zawodowego uszkodzenia słuchu.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. Oddział Zamiejscowy w K. decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że odbiorczy ubytek słuchu jest charakterystyczny dla uszkodzenia narządu słuchu spowodowanego hałasem. Nawet gdyby oddziaływanie hałasu w środowisku zawodowym nie było jedyną przyczyną aktualnego stanu narządu słuchu, ustalenie istnienia związku przyczynowego z pracą nie jest wykluczone. Hałas w środowisku pracy jest istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu pracowników, gdy jego równoważny poziom przekracza wartość 82 dB/A, co stwierdzono w rozpatrywanym przypadku.
W skardze na powyższą decyzję Huta "A". domagała się uchylenia decyzji w całości i zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszanie przepisu § 1 ust.1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych poprzez przyjęcie, że niedosłuch typu odbiorczego stwierdzony u J. S. jest chorobą zawodową i jednoczesne naruszenie § 10 ust.1 tego rozporządzenia poprzez stwierdzenie istnienia tejże choroby wbrew konkluzjom orzeczeń lekarskich. Uzasadniając skargę stwierdził, że utrzymując decyzję organu I instancji, orzekł, z naruszeniem prawa, wbrew opiniom medycznym, nie wykazując w najmniejszym stopniu wadliwości którejś z nich. Skoncentrował się na samym fakcie istnienia uszkodzenia słuchu nie dostrzegając pozostałych okoliczności.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny w P. Oddział Zamiejscowy w K. wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną.
Powody.
W sprawie jest niesporne, że skarżący J. S. podczas pracy w Hucie "A" w K.był narażony na hałas o poziomie ponadnormatywnym: (w latach 1966 - 1994 na stanowisku elektrolizerowego poziom hałasu wynosił 70-96 dB(A), w latach 1994 - 1996 na stanowisku ślusarza-spawacza natężenie hałasu wynosiło 79-88 dB(A)). Istotnym zagrożeniem dla narządu słuchu jest już hałas o równoważnym poziomie przekraczającym 82 dB(A). Niesporną i istotną okolicznością faktyczną jest i to, że przed rozpoczęciem pracy w hucie J. S. nie miał problemów zdrowotnych dotyczących narządu słuchu. Brak dowodów by był narażony na nadmierny hałas poza pracą w hucie.
W osądzanej sprawie rozpoznane schorzenie przez żadną ze stron nie jest kwestionowane. Dwie specjalistyczne jednostki medyczne właściwe w myśl przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych, a mianowicie K. Ośrodek Medycyny Pracy oraz i Instytut Medycyny Pracy w Ł., stwierdziły schorzenie narządu słuchu tj. niedosłuch typu odbiorczego ucha prawego małego stopnia i niedosłuch typu mieszanego (przewodzeniowo - odbiorczy) w uchu lewym (wg IMP w Łodzi z przewagą komponentu odbiorczego). Niedosłuch typu odbiorczego jest charakterystyczny dla uszkodzeń słuchu spowodowanych przewlekłą ekspozycją na hałas. Wiarygodnie przeto i mieszcząc się ramach przysługujących proceduralnie uprawnień przyjmuje WIS w P. , że na stwierdzony u J.S. niedosłuch typu mieszanego w uchu lewym, oprócz czynników pozazawodowych, niewątpliwy wpływ miał hałas występujący w jego środowisku pracy.
Wobec wyczerpania możliwości dowodowych i zgodnych orzeczeń innych jednostek, Sąd uznaje za prawidłowe stanowisko zajęte przez organ orzekający, tym bardziej, że ustalenie wielkości niedosłuchu, zgodnie z akceptowanym orzecznictwem, nie ma żadnego znaczenia prawnego dla stwierdzenia choroby zawodowej. Jednostki orzekające swoją kwalifikację rozpoznanego u J. S. schorzenia oparły na wytycznych metodologicznych w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, które zawodowe uszkodzenie słuchu definiują jako obustronny odbiorczy ubytek słuchu o wielkości co najmniej 30 dB w uchu lepiej słyszącym. Nie można się jednak odwoływać do aktów nie mieszczących się w katalogu obowiązujących źródeł prawa. Przesłanki schorzenia jako choroby zawodowej zostały wyczerpująco określone w § 1 ust. 1 rozporządzenia. W nadal aktualnym w swej wymowie wyroku z dnia 3.02.1999r., III RN 110/98, Sąd Najwyższy uznał, że dla stwierdzenia choroby zawodowej nie ma znaczenia stopień trwałego uszczerbku na zdrowiu wywołanego działaniem czynników szkodliwych występujących w środowisku pracy. Sąd Najwyższy odwołał się do wyroku z dnia 19.07.1984r., II PRN 9/84 (OSNCP 1985r. z. 4, poz. 53), według którego w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Podobnie Sąd Najwyższy orzekł w wyroku z dnia 4.06.1998r., III RN 36/98 (OSNAPiUS 1999r. Nr 6, poz. 192), stwierdzając brak podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu wywołanego działaniem hałasu ze względu na stopień tego uszkodzenia. Zatem wprowadzenie ograniczeń lub wymagań dodatkowych bądź oczekiwania wykazania dlaczego ubytek słuchu kształtuje się na określonym poziomie lub ulega zmianom, nie ma żadnego uzasadnienia w treści rozporządzenia.
Zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia § 1 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych skoro u skarżącego J. S. występuje odbiorczy ubytek słuchu ucha prawego oraz mieszany ubytek słuchu ucha lewego z przewagą komponenty odbiorczej (potwierdzone specjalistycznymi badaniami: audiometrią tonalną progową i nadprogową, audiometrią impedancyjną z badaniem odruchu strzemiączkowego) i skoro był narażony podczas pracy zawodowej na hałas o poziomach wyższych niż uznany za bezpieczny, i skoro bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy schorzeniem a jego zawodowym tłem. Decyzja ta wydana została w zgodzie z wymogami art. 7, art. 77§ 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł Sąd jak w wyroku.
/-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /-/ W. Zygmont
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło