II SA/Po 331/11

PostanowienieWSA w Poznaniu2011-08-02

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, gdy strona jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest już z mocy ustawy zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać uwzględniony, jeśli sytuacja majątkowa, rodzinna i finansowa strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy w tym zakresie.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadnił wniosek niskimi dochodami z renty wypadkowej, brakiem majątku i problemami zdrowotnymi uniemożliwiającymi podjęcie pracy. Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie dodatku mieszkaniowego.
Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla Z. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. 2. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie (zwolnienie od kosztów sądowych).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2011r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2011r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia 1. ustanowić dla Z. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K.Witkowicz-Grochowska Skarżący Z. B. składając wniosek na formularzu PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (k.45). W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca oświadczył, że nie stać go na poniesienie kosztów adwokata w wyboru, utrzymuje się bowiem tylko ze stałej renty wypadkowej w wysokości [...] zł brutto miesięcznie ([...] zł netto). Na potwierdzenie powyższej okoliczności przedłożył zaświadczenie ZUS. Wskazał, że samodzielnie prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Podał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Mieszka w lokalu o powierzchni [...] m², nie posiadając do niego tytułu prawnego. Z tego powodu uiszcza odszkodowanie za bezumowne korzystanie z tego lokalu. Nadto wskazał, że stan jego zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę na decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżący zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżący zwolniony z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sadowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe. Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jego sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Utrzymuje się jedynie ze stałej renty wypadkowej, której wysokość nie pozwala nawet na zaspokojenie podstawowych potrzeb konicznego utrzymania. Stara się zatem o pomoc w zakresie dodatku mieszkaniowego. Stan zdrowia uniemożliwia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia i wsparcie domowego budżetu. Nie ma żadnego majątku, z którego mógłby czerpać środki na swoje utrzymanie, a także nie dysponuje żadnymi oszczędnościami. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K.Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło