II SA/Po 331/16
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-06-08
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego działalność opiera się na dobrowolnych składkach członkowskich, może uzyskać prawo pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli nie wykaże, że podjęło wszelkie niezbędne kroki w celu pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych?Ratio decidendi
Stowarzyszenie ubiegające się o prawo pomocy musi wykazać, że podjęło wszelkie niezbędne kroki zmierzające do wygospodarowania środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych, a mimo to nie przyniosły one zamierzonego efektu. Samo stwierdzenie, że działalność opiera się na dobrowolnych składkach członkowskich, nie jest wystarczające do przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy Stowarzyszenie może pozyskiwać środki z innych źródeł, takich jak zbiórki, darowizny czy dotacje.Stan faktyczny
Stowarzyszenie A, będące uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stowarzyszenie oświadczyło, że nie posiada żadnego majątku, środków trwałych, oszczędności ani rachunków bankowych, a jego działalność opiera się na dobrowolnych składkach członkowskich. Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu A.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 czerwca 2018 roku Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym Stowarzyszenia A wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy /-/ Robert Talaga
Stowarzyszenie A, będące uczestnikiem postępowania, wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stowarzyszenie nie posiada żadnego majątku, nieruchomości i ruchomości, jak również nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji i żadnych oszczędności, ani kont bankowych. Przekreślono rubryki wniosku dotyczące majątku, posiadanych środków trwałych i dochodów oraz posiadanych rachunków bankowych. Wszelka działalność Stowarzyszenia jest w wykonywania społecznie i nieodpłatnie. Stowarzyszenie swoją działalność opiera na dobrowolnych składkach członkowskich, w zależności od zamożności członków Stowarzyszenia. Natomiast
Prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej jako "P.p.s.a.".
Zawarty w przepisie art. 246 § 2 P.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy.
Stowarzyszenie ubiegające się o prawo pomocy powinno wykazać, że podjęło wszelkie, niezbędne kroki zmierzające do wygospodarowania środków pieniężnych na opłacenie kosztów sądowych, jednakże nie przyniosły one zamierzonego efektu. Udzielenie Stowarzyszeniu prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których strona wykaże, iż zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe, bowiem zwolnienie od ponoszenia tego rodzaju danin stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 Konstytucji RP.
Jak wynika akt sprawy Stowarzyszenie jest organizacją o charakterze zwykłym, które ma obecnie 16 członków. Stowarzyszenie powoływało się na okoliczność, że środki jakim dysponuje pochodzą ze składek członkowskich. Ustalenie odpowiedniej wysokości składek członkowskich oraz ich egzekwowalność leży w dobrze pojmowanym interesie Stowarzyszenia. Obciążenia wynikające z kosztów postępowania sądowego prowadzonego przez Stowarzyszenie w związku z prowadzoną działalnością powinni zatem ponosić jego członkowie. Zobowiązani są oni bowiem do zapewnienia środków na prowadzenie regulaminowej działalności Stowarzyszenia, w zakres której wchodzą również sprawy sądowe, wymagające co do zasady uiszczania opłat i czynienia wydatków. Członkowie Stowarzyszenia przystępujący do aktywnej realizacji zamierzonych celów i z powołaniem się na nie, m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym, muszą liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania i przeznaczyć odpowiednie środki na ich pokrycie. Należy przy tym zauważyć, że wnioskodawca jest Stowarzyszeniem, które wprawdzie nie może prowadzić działalności gospodarczej, lecz może uzyskiwać środki na swoją działalność także z innych źródeł, jak zbiórki, darowizny i dotacje. Stąd uprawniony jest wniosek, że Stowarzyszenie nie jest pozbawione jakiegokolwiek źródła finansowania. Niewystarczające do przyznania prawa pomocy jest zatem samo stwierdzenie, że Stowarzyszenie swoją działalność opiera na dobrowolnych składkach uzależnionych od zamożności jej członków. W tym stanie rzeczy wniosek Stowarzyszenia o prawo pomocy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 2 pkt 1 P.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ Robert Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło