II SA/Po 3313/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-19
Skład orzekający: Maria Skwierzyńska, Maria Lorych-Olszanowska, Lilianna Drewniak Żaba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedawca produktów spożywczych, w których stwierdzono obecność pałeczek z grupy Coli, może być obciążony opłatą za badania laboratoryjne, jeśli obecność pałeczek wynika z procesu produkcji, a nie z warunków przechowywania przez sprzedawcę?Ratio decidendi
Organy Inspekcji Sanitarnej niezasadnie obciążyły sprzedawcę opłatą za badania produktów spożywczych, w których wykryto pałeczki Coli, jeśli obecność tych bakterii wynikała z procesu produkcji, za który odpowiedzialność ponosi producent. Przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że opłaty ponosi osoba lub jednostka zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, o ile w wyniku badań stwierdzono naruszenie tych wymagań. W sytuacji, gdy naruszenie nastąpiło na etapie produkcji, odpowiedzialność za opłatę spoczywa na producencie, a nie na sprzedawcy.Stan faktyczny
Skarżący S. Sz. został obciążony opłatą za badania laboratoryjne masła i śmietany, w których stwierdzono obecność pałeczek z grupy Coli. Organ I instancji uznał, że opłata obciąża sprzedawcę, ponieważ towar był niewłaściwej jakości zdrowotnej. Skarżący odwołał się, wskazując na producenta jako winnego wadliwej jakości. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, powołując się na solidarną odpowiedzialność sprzedawcy i producenta. Skarżący zaskarżył decyzję do sądu administracyjnego, argumentując, że obecność pałeczek Coli w produktach hermetycznie pakowanych wynika wyłącznie z procesu produkcji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz S. Sz. kwotę 21 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Maria Skwierzyńska ( spr.) Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Asesor sądowy Lilianna Drewniak Żaba Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004r. sprawy ze skargi S. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie opłat za czynności nadzoru sanitarnego; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz S. Sz. kwotę 21,-zł. tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie mogą być wykonane. /-/ L. Drewniak - Żaba /-/ M. Skwierzyńska /-/ M. Lorych-Olszanowska
Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 12 i 36 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Inspekcji Sanitarnej, nałożył na S.Sz. opłatę za badania i czynności kontrolne wykonane przez organy Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego w wysokości 511,98zł.
W uzasadnieniu decyzji w.w. organ wskazał, że w maśle śmietankowym i śmietanie homogenizowanej 18% znajdujących się w kiosku S. Sz. stwierdzono pałeczki z grupy Coli, w związku z tym towary te ulegają zakwestionowaniu jako środek spożywczy niewłaściwej jakości zdrowotnej.
Za wykonanie badań w.w. produktów przez Wojewódzką Stację Sanitarno- Epidemiologiczną, w sytuacji, gdy wyniki wykazały ich nieprzydatność do spożycia, na podstawie art. 36 ustawy o Inspekcji Sanitarnej oraz zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 22 lipca 1992r. w sprawie ustalenia opłat za badania i inne czynności wykonywane przez organy Inspekcji Sanitarnej (MP Nr 27, poz. 192 ze zm.) należało obciążyć właściciela kiosku stosowna opłatą.
Od decyzji tej S. Sz. odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, podnosząc że zakwestionowany towar przechowywał we właściwych warunkach. Miał on też prawidłową datę ważności. Zdaniem odwołującego się za wadliwą jakość masła i śmietany winę ponosi ich producent – Spółdzielnia Mleczarska, i to ona winna ponosić opłatę za badania towaru .
Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powołując się na przepis art. 36 ustawy o Inspekcji Sanitarnej, art. 556 – 577 kc oraz § 15 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1995r. w sprawie szczególnych warunków zawierania i wykonywania umów sprzedaży rzeczy ruchomych z udziałem konsumentów ( Dz.U. Nr 64, poz. 328 ) Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził, że odpowiedzialność sprzedawcy i producenta wadliwego towaru jest solidarna. Wobec tego stanowisko organu I instancji jest prawidłowe.
Decyzję tę S. Sz. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi w.w. stwierdził, że pałeczki Coli mogą dostać się do produktów hermetycznie pakowanych jedynie w toku produkcji. W związku z tym jedynie producent powinien ponosić odpowiedzialność finansową za przeprowadzone badania.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wnosi o jej oddalenie m.in. podnosząc, że skarżący może dochodzić od producenta zwrotu kosztów badań w odrębnym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. ), zważył, co następuje:
Skargę uznać należy za uzasadnioną.
W myśl postanowień przepisu art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz.U. z 1998r. Nr 90, poz 579 ze zm. ) opłaty za badania wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego ponosi osoba lub jednostka organizacyjna zobowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, o ile w wyniku tych badań stwierdzono naruszenie tych wymagań.
Nie kwestionowany w rozpatrywanej sprawie jest fakt stwierdzenia w maśle i śmietanie sprzedawanych przez skarżącego pałeczek Coli, które mogły znaleźć się w tych produktach jedynie w toku ich produkcji. Tym samym za winnego nieprzestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych uznać należy jedynie producenta tych towarów. Podkreślić należy, że organy Inspekcji Sanitarnej nie stwierdziły by odpowiedzialność za nieprzydatność do spożycia zakwestionowanych produktów spożywczych ponosił ich sprzedawca czyli S. Sz.
Kwestie dotyczące obowiązku ponoszenia opłat za wspomniane badania reguluje jedynie powołany przepis art. 36 ust. 1 ustawy o Inspekcji Sanitarnej. W związku z tym powołanie się przez organy Inspekcji Sanitarnej na § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1995r. w sprawie szczegółowych warunków zawierania i wykonywania umów sprzedaży rzeczy ruchomych z udziałem konsumentów ( Dz.U. Nr 64, poz. 328 ), wydanego na podstawie art. 384 kodeksu cywilnego, nie może być uznane za uzasadnione. Powołany przepis dotyczy bowiem odpowiedzialności sprzedawcy za nienależytą jakość towaru w ramach rękojmi, nie zaś obowiązku uregulowania przez niego opłaty za dokonane badania towarów spożywczych pod względem ich przydatności do spożycia, a więc nie ma zastosowania do opłat za badania produktów spożywczych, a jedynie w stosunkach cywilno-prawnych miedzy sprzedającym a kupującym.
W tym stanie rzeczy uznać należy, że organy Inspekcji Sanitarnej tak I jak i II instancji na podstawie powołanych przez siebie przepisów niezasadnie obciążyły skarżącego obowiązkiem uregulowania opłaty za przeprowadzone badania masła i śmietany, w których wykryto pałeczki Coli, za co odpowiedzialność ponosi nie skarżący jako sprzedawca, a producent tych produktów. Jak wynika z zebranych w sprawie materiałów skarżącemu nie zarzucono nieprzestrzegania wymogów zdrowotnych i higienicznych, wobec czego, jedynie producent zakwestionowanych towarów winien być zobowiązany do uregulowania spornej opłaty.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. "a", art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji.
/-/ L. Drewniak - Żaba /-/ M. Skwierzyńska /-/ M. Lorych-Olszanowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło