II SA/Po 3323/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska ( spr ) As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz J.K. kwotę 10 zł tytułem zwrotu wpisu. /-/ E.Podrazik /-/ R.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska Decyzją z dnia [...].07.2000 r. Nr [...]Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych powołując się na przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 nr 142 poz. 950 z późn. zmianami) pozbawił uprawnień kombatanckich J.K. Wymieniony organ wywiódł, że J.K. uprawnienie kombatanckie przyznano decyzją ZW ZBOWiD z dnia [...].12.1986 z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...].09.1951 r. - [...].10.1951 r. J.K. pełnił w tym czasie służbę w Wojsku Polskim. Nie brał podczas tej służby udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 cyt. ustawy. Kierownik Urzędu podkreślił, że nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4. cyt. ustawy. Pismem z dnia [...].08.2000 r. J.K. wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy. Nie zgodził się ze stanowiskiem Kierownika Urzędu, iż utrwalał władzę ludową. Nie współpracował bowiem z organami bezpieczeństwa. Brał za to udział w walce z bandami ukraińskimi. Tym samym spełnia wymogi, by zachować uprawnienia kombatanckie. Decyzją z dnia [...].08.2001 r nr [...] Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...].07.2000 r. o nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Kierownik Urzędu wywiódł, że postępowanie weryfikacyjne zostało przeprowadzone prawidłowo. Zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującą ustawą z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. J.K. uprawnienie kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu walk o utrwalanie władzy ludowej. Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do dokonywania ustaleń co do istnienia przesłanek do przyznania uprawnień z tytułu działalności określonych w art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. J.K. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie zgodził się z ustaleniami, iż uprawnienie kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej. W okresie od dnia [...].06.1951 do [...].10.1953 r. służył w III Brygadzie KBW w Lublinie walcząc z bandami ukraińskimi. Tym samym spełnił wymogi ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego stanowiące o uprawnieniach kombatanckich. Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w piśmie z dnia [...].10.2003 r. wniósł o oddalenie skargi. J.K. zmarł 19.11.2003 r. Dnia [...].02.2004 r. w miejsce skarżącego wstąpiła jego żona J.K., która podtrzymała zarzuty i wnioski ze skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Wbrew wywodom Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w postępowaniu w sprawie weryfikacji uprawnień, przeprowadzonym na podstawie art. 25 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz przepisów Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenie uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzenia weryfikacji tych uprawnień nie wyłącza się możliwości wykazania, że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu utrwalenia władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4. Uprawnienia te zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-39 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili Służby w Wojsku Polskim w okresie od [...].05.1945 - [...].06.1947. Z przepisu § 4 cyt. rozporządzenia wywieść należy, że procedura weryfikacyjna nie pozbawia strony - osoby, której uprawnienie kombatanckie poddane są weryfikacji możliwości wykazania w tym postępowaniu, że jakkolwiek uprawnienia kombatanckie uzyskała z tytułu utrwalenia władzy ludowej to jednak spełnia warunki konieczne do nabycia uprawnień kombatanckich na innej podstawie wymienionej w cytowanej ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Postanowienie cytowanego przepisu stanowią bowiem, że po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego Urząd wzywa osoby, której uprawnień dotyczy to postępowanie do przedstawienia związanych z przedmiotowym postępowaniem wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów. Identycznie wywiódł Sąd Najwyższy w Wyroku z dnia 22.02.2001 r., sygn. akt III RN 77/00 (OSN P 2001/15/475). Tym samym Kierownik Urzędu winien był przeprowadzić badanie zgromadzonych w sprawie dowodów, także pod kątem spełnienia warunków koniecznych do nabycia uprawnień w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na jednoznaczne przyjęcie, że J.K. uzyskując uprawnienia kombatanckie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej nie nabył ich w oparciu o inną podstawę z zacytowanej ustawy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy winien był skłonić organ administracji do podjęcia działań z urzędu, gdy chodzi o wyczerpujące ustalenie co do charakteru formacji, z którymi walczył Oddział J.K. Wymieniony podał pełną nazwę, numer jednostki w której służył, nazwisko dowódcy, rejon walk. Tym samym skoro obydwa rozstrzygnięcia pozostawały w sprzeczności z przepisami cytowanej ustawy i rozporządzenia należało go uchylić i dlatego orzeczono jak w pkt 1 sentencji (art. 145 § 1 pkt 1 ppkt a, c, 135 ustawy z dnia 30.08.02 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270). Ponownie rozstrzygając Kierownik Urzędu przeprowadzi postępowanie zgodnie z § 4 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzenia weryfikacji tych uprawnień. Prowadząc postępowanie będzie miał na względzie także przepisy rozdziału 4 Dział II Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 77 § 1 w zakresie działań z urzędu. Wyniki przeprowadzonego postępowania wnikliwie zanalizuje odnośnie nabycia uprawnień kombatanckich z tytułów wyznaczonych w ustawie z dn. 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 nr 142 poz. 950 z późn. zm.). O kosztach orzeczono jak w pkt 2 sentencji mając na względzie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270). /-/ E.Podrazik /-/ R.Batorowicz /-/ A.Łaskarzewska TG