II SA/Po 3324/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-02-13
Skład orzekający: Stanisław Małek, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji, ale nie orzekające co do istoty sprawy ani nie umarzające postępowania, jest nieważne?Ratio decidendi
Postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji, które nie orzeka co do istoty sprawy ani nie umarza postępowania, jest nieważne. Stwierdzenie nieważności takiego postanowienia organu odwoławczego skutkuje nieważnością kolejnych postanowień wydanych w następstwie wadliwego orzeczenia organu odwoławczego. W takiej sytuacji organ odwoławczy powinien rozpoznać zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji, mając na uwadze przesłanki określone w art. 138 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku spółki Telefonia Polska o sprostowanie oczywistej omyłki w decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji teletechnicznej. Prezydent Miasta początkowo sprostował błąd, ale Wojewoda uchylił to postanowienie, uznając, że zmiana dotyczy merytorycznej treści decyzji. Kolejne postanowienia organów obu instancji odmawiały sprostowania. Telefonia Polska wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy prawne w argumentacji organów. WSA stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody oraz poprzedzających je postanowień.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia Wojewody z dnia [...] sierpnia 2001 r. oraz postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2001 r. i postanowienia Wojewody z dnia [...] stycznia 2001 r. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej spółki kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Staż. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi Telefonii Polska Sp. z o.o. w S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki; I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i postanowienia Prezydenta Miasta G. z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] oraz postanowienia Wojewody z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej spółki kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E. Podrazik /-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska
Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] listopada 1996 r. na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89 poz. 415) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla Telefonii Polskiej spółka z o.o. w W. na budowę kanalizacji teletechnicznej w G..
Decyzją z dnia [...]listopada 1996 r. na podstawie art. 28 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414) Prezydent Miasta udzielił Telefonii Polskiej pozwolenia na budowę kanalizacji teletechnicznej ulic: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] wraz z przyłączami.
Postanowieniem z [...] grudnia 2000 r. Prezydent Miasta na wniosek spółki Telefonia Polska z [...] listopada 2000 r., na podstawie art. 113 § 1 kpa sprostował błędy pisarskie w decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. w ten sposób, że zamiast "ulic: [...],[...],[...],[...],[...] , [...],[...],[...] i [...]" winno być: "ulic: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...]".
Na skutek zażalenia wniesionego przez J. T. Wojewoda [...] stycznia 2001 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone orzeczenie nadało nową treść decyzji o pozwoleniu na budowę, rozszerzając zakres inwestycji.
Telefonia Polska wnioskiem z dnia [...] marca 2001 r. ponownie zwróciła się o zmianę decyzji w sprawie pozwolenia na budowę kanalizacji teletechnicznej.
W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji pomijając ulice: [...],[...],[...],[...],[...] nie wydał decyzji odmawiającej załatwienia wniosku.
Postanowieniem z [...] maja 2001 r. Prezydent Miasta nie uwzględnił wniosku z [...] listopada 2000 r. i z [...] marca 2001 r. Podkreślił, iż określenie w decyzji o pozwoleniu na budowę nazwy ulic dotyczy merytorycznych aspektów decyzji. Z tego powodu nie może być ona sprostowana a trybie art. 113 kpa. Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy podzielił argumentację zaskarżonego postanowienia, wskazując iż brak było podstaw do uwzględnienia żądania.
Telefonia Polska wniosła skargę, domagając się uchylenia postanowienia Wojewody jako niezgodnego z prawem.
Skarżąca, powołując się na poglądy doktryny i orzecznictwa stwierdziła, że argumentacja prawna zastosowana przez organy obu instancji obarczona jest błędami. Nie do przyjęcia jest bowiem twierdzenie, że przepis art. 113 kpa nie ma zastosowania w przypadku wady dotyczącej merytorycznej strony decyzji. Porównując treść sentencji decyzji z dokumentami zabranymi w sprawie, należy dojść do przekonania, że wolą organu pierwszej instancji było objęcie pozwoleniem na budowę ulice wskazane we wniosku.
Zdaniem strony skarżącej odmowa sprostowania oczywistej omyłki narusza art. 7 i 8 kpa. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami budowa i utrzymywanie urządzeń łączności publicznej jest celem publicznym. Stanowisko zajęte w tej sprawie przez organy administracji (odmowa sprostowania decyzji) skutkować może niemożnością świadczenia usług telekomunikacyjnych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda , powołując się na wcześniejszą argumentację wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Administracyjny, nie będąc związany granicami skargi (art. 134 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) zważył, co następuje:
Organ odwoławczy stosownie do przepisu art. 138 § 1 pkt. 2 w związku z art. 144 kpa wydaje postanowienie, w którym uchyla zaskarżone postanowienie i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając to postanowienie – umarza postępowanie pierwszej instancji.
Rozstrzygając zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji z [...] grudnia 2001 r. organ odwoławczy zaskarżone postanowienie uchylił ale wbrew wymogom powołanego przepisu nie orzekł co do istoty sprawy bądź nie umorzył postępowania.
Wskazać należy, iż organ odwoławczy, uchylając orzeczenie organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 kpa jest obowiązany do określenia swego stanowiska w sprawie, co powinno nastąpić przez orzeczenie co do istoty sprawy, umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Postanowienie organu odwoławczego ograniczające się tylko do uchylenia zaskarżonego postanowienia jest nieważne (por. wyrok NSA z 13 października 1983 r. SA Kr 706/83 pub. m. in. w komentarzu do KPA Adamiak-Borkowski)
Sąd administracyjny stosownie do przepisu art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (poprzednio art. 29 ustawy o NSA) jest uprawniony do kontroli nie tylko zaskarżonego postanowienia ale również wszystkich poprzednich, gdy są one dotknięte wadami prawnymi, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (postanowienie SN z 6 lipca 2001 III RN 121/00, wyrok NSA z 26 lutego 2003 V SA 1131/02 z glosą Ewy Łątowskiej OSP z 2003 r. Nr 7-8 poz. 93).
Stwierdzenie nieważności orzeczenia z 11 stycznia 2001 r. powoduje, iż nieważne są wydane w jego następstwie zaskarżone postanowienia. Organy orzekające nie miały bowiem podstaw prawnych do ponownego rozpatrzenia wniosku strony skarżącej o sprostowanie decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę skoro organ odwoławczy postanowieniem z 11 stycznia 2001 r. nie przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji i nie wynika to również z uzasadnienia tego orzeczenia.
Stwierdzenie nieważności wskazanych orzeczeń ma ten skutek, iż organ odwoławczy w toku dalszego postępowania winien rozpoznać zażalenia na postanowienie z [...]grudnia 2000 r. mając na uwadze przesłanki, o których mowa w art. 138 kpa.
Z tych powodów na podstawie powołanych przepisów i art. 145 § 1 pkt 2 art. 200 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 135 Poz. 1270) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 Nr 135 poz. 1271)- orzeczono jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik /-/St. Małek /-/A. Łaskarzewska
K.B.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło