II SA/Po 333/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia WSA Barbara Drzazga (spr.) Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi J.L., K.L., M.L na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. Nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 30 zł. ( trzydziestu złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ B. Drzazga /-/B. Kamieńska /-/G. Radzicka Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Prezydent Miasta odmówił J.L., M.L. i K.L. wydania orzeczenia o nieodpłatnym nabyciu prawa własności nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym nr [...], o powierzchni [...]m-, położonej w Z. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w Zielonej Górze prowadzi księgę wieczystą o numerze KW [...]. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługuje osobom fizycznym będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001r., użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. Nr 46, poz. 340 z 1957r., ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Zdaniem organu, aby zgodnie z w/w ustawą, roszczenie wnioskodawców mogło być uwzględnione, nieruchomość wnioskodawców winna być nieruchomością rolną nadaną w trybie osadnictwa rolnego i stanowić obecnie nieruchomość rolną lub zabudowaną na cele mieszkaniowe. Skoro organ ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została oddana J. i D. małż. L. w dniu [...] lutego 1966r. w trybie ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 22, poz. 159 z 1969r. ze zm.) i została zabudowana w 1969r., to nie można jej uznać za nadaną w trybie osadnictwa rolnego, zatem przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. nie mogą mieć do niej zastosowania. W odwołaniu od powyższej decyzji J.L. wskazał, że interpretacje przepisów ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu prawa własności przez użytkowników wieczystych dokonane przez organ I instancji jest nieprawidłowa, bowiem ustawa dotyczy wszystkich użytkowników wieczystych zamieszkałych na Ziemiach Odzyskanych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości argumentację organu I instancji i podnosząc, że użycie w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. określenia "nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r...." wskazuje, że to nie kryterium terytorialnego położenia nieruchomości ma znaczenie, ale jej rodzaj na danym terytorium. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący podnieśli, że organy orzekające w sprawie nieprawidłowo interpretują przepisy ustawy z dnia 26 lipca 2001r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Ustawa z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.), w wersji obowiązującej w okresie orzekania przez organy obydwu instancji, stanowiła w art. 1 ust. 1, że roszczenie o nieodpłatne nabycie prawa własności przysługiwało osobom fizycznym, będącym w dniu 26 maja 1990r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 24 października 2001r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonych na obszarach Państwa Polskiego, wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1951r., Nr 46 poz. 340 ze zm.), zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne. Cytowany przepis określał zatem warunki, które musiał spełnić nabywca prawa własności. Sprowadziły się one do określenia: podmiotów mogących skorzystać z regulacji (osoby fizyczne), tytułu do nieruchomości (użytkowanie wieczyste lub współużytkowanie), czasu, w jakim tytuł ten przysługiwał wnioskodawcy (w dniu 26 maja 1990r. i w dniu 24 października 2001r.), rodzaju nieruchomości (zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne) i wreszcie położenia nieruchomości (na obszarach Państwa Polskiego wymienionych w dekrecie z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych). Organy obydwu instancji błędnie odczytały tę ostatnią przesłankę nabycia prawa własności. Odesłanie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości do dekretu z dnia 6 września 1951r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych nie dotyczy bowiem przedmiotu regulacji (osadniczych gospodarstw chłopskich nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych, lecz odnosi się do jego (dekretu) zasięgu terytorialnego. Ustawodawca w art. 1 i art. 13 ust. 2 dekretu sprecyzował terytorialny zasięg dekretu podając, że jego postanowienia dotyczą obszaru Ziem Odzyskanych i obszaru byłego Wolnego Miasta Gdańska. Analiza cytowanych przepisów wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że dekret z dnia 6 września 1951r. określał przedmiot regulacji i obszar Państwa Polskiego, na którym mógł być stosowany. Tymczasem art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001r. odnosił się tylko do tego ostatniego elementu, bowiem sam formułuje autonomiczny przedmiot regulacji, to jest nieruchomości zabudowane na cele mieszkaniowe lub stanowiące nieruchomości rolne. Brak jest zatem podstaw, by w postępowaniu uregulowanym ustawą z dnia 26 lipca 2001r. odwoływać się do przedmiotu regulacji dekretu z dnia 6 września 1951r. W świetle przytoczonych przepisów bez znaczenia jest zatem argument organów obu instancji, że przedmiotowa nieruchomość nie należała do gospodarstw rolnych nadanych w ramach osadnictwa rolnego na obszarze Ziem Odzyskanych. Za taką interpretacją w/w przepisów przemawia również brzmienie nadane ustawie z dnia 26 lipca 2001r. oraz ustawę z dnia 11 kwietnia 2003r. kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. Nr 64, poz. 592 ze zm.), bowiem wyeliminowano z niej fragment dotyczący obszarowego obowiązywania regulacji. Mając na uwadze powyższe, Sąd uznając, że przy rozpoznawaniu sprawy doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1a i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji. /-/ B. Drzazga /-/B. Kamieńska /-/G. Radzicka jw