II SA/Po 333/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2017r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2017 r. o odmowie przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Stowarzyszenia A z siedzibą w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016r. Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy. /-/ E. Brychcy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 stycznia 2017r. odmówił Stowarzyszeniu A z siedzibą w R. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia referendarz przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że skarżące Stowarzyszenie złożyło ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 106 akt sąd.). W odpowiedzi na wezwanie do złożenia wniosku o prawo pomocy na urzędowym formularzu Stowarzyszenie złożyło kserokopię poprzedniego formularza PPPr opieczętowanego i odręcznie podpisanego przez przedstawiciela Stowarzyszenia. Na formularzu Stowarzyszenie zgodnie z pouczeniem nie skreśliło tylko żądania o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Tym samym przyjąć należy, że Stowarzyszenie ponownie domagało się zwolnienia od kosztów sądowych w części. Wobec tego, przyjęto, że tak samo jak w poprzednim wniosku, Stowarzyszenie oświadczyło, że nie posiada żadnego majątku, jak również nie posiada żadnych akcji, udziałów, obligacji, oszczędności i kosztowności. Stowarzyszenie nie ma żadnych kont bankowych, zaś swoją działalność opłaca z dobrowolnych składek członkowskich. Nie posiada żadnych zysków ze swojej działalności o charakterze "non profit". Stowarzyszenie jest organizacją o charakterze społecznym, działającą na rzecz ochrony zdrowia ludzi, środowiska i krajobrazu oraz dóbr narodowych. Przekreślone zostały rubryki wniosku dotyczące majątku i dochodów Stowarzyszenia, w rubryce dotyczącej stanu rachunków bankowych podano brak konta bankowego. W tym stanie rzeczy referendarz sądowy na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") wskazał, że poprzednio odmownie rozpoznany wniosek w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych korzysta z przymiotu prawomocności. Z uwagi na brak zmiany okoliczności sprawy uzasadniających odmienne od poprzedniego rozstrzygnięcie wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych ponowny wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie, skutkiem czego odmówiono przyznania prawa pomocy. W terminowo wniesionym sprzeciwie na powyższe postanowienie referendarza, skarżący domagał się jego uchylenia w całości, uzupełnienia i sprostowania części orzekającej i ustanowienia pełnomocnika prawnego z urzędu. Skarżący podkreślał, że zaskarżone postanowienie zawiera błąd formalnoprawny, polegający na braku określenia, że postępowanie dotyczy decyzji Burmistrza Gminy o środowiskowych uwarunkowań budowy turbin wiatrowych na terenie Gminy. Ponadto zarzucił nieprawidłowe ustalenie sytuacji formalnoprawnej, zaniechał zbadania sytuacji majątkowej Stowarzyszenia, że Stowarzyszenie pomimo obowiązku nie wykazuje zamiaru zgromadzenia środków finansowych od swoich członków, co nie jest zgodne ze stanem faktycznym, albowiem w sprawie IV SA/Po 291/15 Stowarzyszenie dokonało wpłaty wpisu sądowego ze składek swoich członków. Sąd nie zauważył, że sytuacja finansowa Stowarzyszenia uległa pogorszeniu, poprzez zmniejszenie ilości członków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 P.p.s.a.). Sprzeciw skarżącego Stowarzyszenia nie zasługuje na uwzględnienie. Słusznie wskazuje referendarz, że ponowny wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy winien być rozpoznany w oparciu o treść art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależniona jest od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie przyjęto za przesłankę pierwotnego rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. W ramach dokonywania weryfikacji stanu faktycznego sprawy dotyczącego sytuacji finansowej strony porównać należy sytuację zakreśloną w dwóch wnioskach, następnie dokonać oceny, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, zdecydować, czy zmiana ta uzasadnia zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r. sygn. akt II FZ 768/12 [w:] CBOSA). Przy ocenie pierwszego wniosku skarżącego Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy podkreślono, że istnieją instrumenty prawem przewidziane, które umożliwiają zgromadzenie środków finansowych na funkcjonowanie Stowarzyszenia, w tym na jego udział w postępowaniach przed sądem. Skoro samo Stowarzyszenie, pomimo obowiązku, nie wykazuje zamiaru zgromadzenia środków finansowych od swoich wszystkich członków, a więc osób bezpośrednio zainteresowanych działalnością Stowarzyszenia, w wysokości umożliwiającej prowadzenie sporu sądowego, to brak jest podstaw, aby przerzucać ciężary związane z jego funkcjonowaniem na Państwo, czyli ogół obywateli. Przedstawiciel Stowarzyszenia posiadając wiedzę o sposobie wypełnienia wniosku oraz jakie dane i dokumentny źródłowe należy przedłożyć celem merytorycznej oceny realnych możliwości finansowych Stowarzyszenia, przedłożył kserokopię poprzedniego wniosku zawierającego takie same informacje o stanie finansowym i majątkowym Stowarzyszenia. Stowarzyszenie nie podało liczby członków i wysokości składek jakie uiszczają, nie podano aktualnego stanu posiadanych środków finansowych w kasie, czy stanu rachunków poprzestając na skreśleniu rubryk wniosku dotyczących tego zakresu. Nie podano informacji o ponoszonych kosztach funkcjonowania Stowarzyszenia oraz jakie Stowarzyszenie podejmuje czynności celem uzyskania środków finansowych. Stowarzyszenie nie przedłożyło żadnych oświadczeń, ani dokumentów źródłowych obrazujących stan finansowy i majątkowy. Zasadnie zatem przyjęto, że analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy, który był poddany ocenie na wcześniejszym etapie postępowania sądowego oraz ponownego wniosku wskazuje, że dane w nich zawarte nie uległy żadnej zmianie, w szczególności skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, że aktualna sytuacja finansowa uległa pogorszeniu. W sprzeciwie podniesiono jedynie, że sytuacja Stowarzyszenia uległa pogorszeniu, gdyż zmniejszeniu uległa liczba członków Stowarzyszenia. Nie podano jednak żadnych konkretnych informacji dotyczących tej liczby i w związku z tym, czy umniejszeniu uległy wpływy Stowarzyszania i w jakiej wysokości. Argumentacja sprzeciwu ograniczyła się do polemiki z oceną referendarza i nie dostarczyła konkretnych informacji, ani danych o rzeczywistym stanie majątkowym i finansowym Stowarzyszenia, tym bardziej o jej pogorszeniu. Wobec powyższego słusznie przyjął referendarz, że Stowarzyszenie podało takie same informacje o swojej kondycji, jak w poprzednim wniosku. Stowarzyszenie nie wykazało, zatem zgodnie z art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a., że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zauważyć przy tym należy, że Stowarzyszenie uiściło kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi. W ocenie Sądu prawidłowo uznał, zatem referendarz, że gdy okoliczności sprawy nie uległy zmianie w taki sposób, aby skarżącemu Stowarzyszeniu przyznać prawo pomocy chociażby w części, to ponowny wniosek o prawo pomocy nie zasługuje na uwzględnienie. Ponownie Sąd wskazuje, że argumenty podniesione przez skarżące Stowarzyszenie w sprzeciwie, dotyczące błędu formalnoprawnego zaskarżonego postanowienia, polegającego na braku wskazania, że postępowanie dotyczy decyzji Burmistrza Gminy, czyli określonego postępowania administracyjnego, są bezzasadne i nie mają żadnego wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Sąd zaznacza i to, że modyfikacja zakresu wniosku o przyznanie prawa pomocy dokonana w sprzeciwie nie ma żadnego wpływu na podstawową okoliczność, że zdaniem Sądu referendarz sądowy postąpił prawidłowo, odmawiając przyznania prawa pomocy, skoro Stowarzyszenie nie wykazało zmiany, zwłaszcza pogorszenia swojej sytuacji finansowej i majątkowej. Zgłoszony natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega odrębnemu rozpoznaniu. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. orzeczono, jak postanowieniu. /-/ E. Brychcy