II SA/Po 335/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy postanawia: odmówić przywrócenia skarżącemu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. /-/ E/ Podrazik W dniu [...] r. J. D. wniósł skargę na wskazaną w rubrum decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości [...] złotych w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi (k. 48 akt sąd.). Odpis zarządzenia przesłano skarżącemu przy piśmie sądowym z dnia [...] r.(k. 49 akt sąd.). Przesyłka sądowa zawierająca wezwanie z uwagi na niemożność jej osobistego doręczenia została złożona w placówce pocztowej w dniu [...] r. na okres 7 dni z adnotacją o jej niedoręczeniu, o czym powiadomiono skarżącego umieszczając stosowne zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej (awizo). Powtórnie przesyłkę awizowano w dniu [...] r. Ponieważ skarżący po upływie ustawowego terminu nie odebrał przedmiotowej przesyłki, urząd pocztowy zwrócił ją do Sądu z adnotacją "nie podjęto w terminie" (k. 51 akt sąd.). Zarządzeniem Sędziego sprawozdawcy wezwanie zostało uznane za doręczone w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.: dalej: "P.p.s.a.") z dniem [...] r. Z uwagi na fakt, że termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął skarżącemu bezskutecznie w dniu [...] r., WSA w Poznaniu działając na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 16 § 2 postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2018 r. odrzucił skargę (k. 56 akt sąd.). Skarżący zaskarżył powyższe postanowienie zażaleniem z dnia [...] r. wnosząc o jego uchylenie w całości i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że z treści uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi dowiedział się, że był wzywany do uiszczenia wpisu od skargi. Jednocześnie zaprzeczył, jakoby otrzymał jakiekolwiek pismo wzywające go do uiszczenia wpisu od skargi i stwierdził, że przesyłka zawierająca wezwanie nie została mu skutecznie doręczona ani w trybie awiza, ani w żadnym innym trybie. Podkreślił, że nie zna powodów, które uniemożliwiły skuteczne doręczenie wezwania na jego adres, wobec czego nie może ponosić skutków zaistniałej sytuacji (k. 63 – 64 akt sąd.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie natomiast do art. 87 § 1, § 2 i § 4 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Z cytowanej regulacji prawnej wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, jeżeli wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, dopełniono czynności, dla której był ustanowiony termin oraz strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie tut. Sądu z dnia 29 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Po 335/18, odrzucające skargę z powodu nieopłacenia wpisu sądowego od skargi zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r. (k. 59 i 61 akt sąd.). Skarżący nadał wniosek o przywrócenie terminu w dniu [...] r. (k. 66 akt sąd.), a następnie na wezwanie Sądu, uzupełnił brak formalny wniosku poprzez uiszczenie kwoty [...]zł tytułem wpisu od skargi (k. 103 akt sąd.), wobec czego należało uznać, że wymogi formalne wniosku zostały zachowane. Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia wniosku należy zauważyć, że argumentacja wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi sprowadza się w istocie do kwestionowania skuteczności doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu w trybie doręczenia zastępczego. W kontekście powyższego wskazać więc należy, że stosownie do art. 73 § 1 – 4 P.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma bezpośrednio adresatowi (w sposób przewidziany w art. 65-72), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. Awizo umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. W przypadku nieodebrania przesyłki w tym terminie przez jej adresata, doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dnia od dnia pierwszego zawiadomienia. Sąd wyjaśnia, że przewidziana w art. 73 P.p.s.a. instytucja doręczenia zastępczego pism rodzi domniemanie prawne (praesumptio iuris), że pismo zostało skutecznie doręczone jego adresatowi. Ustanowienie przez ustawodawcę tego rodzaju doręczenia podyktowane jest postulatami płynącymi z zasady ekonomiki procesowej i ma na celu ochronę biegu postępowania przed jego zatamowaniem wskutek nieodebrania pisma przez stronę. Doręczenie zastępcze jest w pełni skuteczne i wywiera takie same skutki, jak doręczenie właściwe pisma adresatowi. Innymi słowy, instytucja fikcji doręczenia w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Strona miała jednakże możliwość odbioru przesyłki, ale z niej nie skorzystała. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że w niniejszej sprawie wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostało skarżącemu prawidłowo przesłane na adres wskazany w skardze ([...]). Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie (nr [...]) nadana została przez Sąd w dniu [...] r. w placówce pocztowej [...]. Zgodnie z adnotacjami na kopercie, przesyłkę awizowano po raz pierwszy w dniu [...] r., a powtórne awizo miało miejsce w dniu [...] r. W dniu [...] r. zwrócono ją do Sądu, jako niepodjętą z placówki pocztowej. Na załączonym do przesyłki zwrotnym potwierdzeniu odbioru widnieje adnotacja doręczyciela, że przesyłki nie doręczono, pozostawiono ją w placówce pocztowej [...] przy ul. [...], o czym w dniu [...] r. umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. W tej sytuacji zarządzeniem sędziego sprawozdawcy przesyłkę tę uznano za skutecznie doręczoną w dniu [...] r. w trybie zastępczym określonym w art. 73 P.p.s.a. i od tego dnia rozpoczął się 7-dniowy bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego (k. 51 akt sąd.). Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy skarżący nie obalił domniemania doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do wpisu sądowego, a co za tym idzie, nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił bowiem, że działania listonosza w doręczeniu przedmiotowej przesyłki były nieprawidłowe. Powołał się jedynie na fakt, że przesyłki zawierającej wezwanie nie otrzymał i nie zna powodów, które uniemożliwiły skuteczne doręczenie wezwania, wobec czego nie może ponosić skutków zaistniałej sytuacji. Tymczasem obalenie domniemania doręczenia zastępczego jest możliwe, jeśli adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Procedurą zmierzającą do obalenia domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Do obalenia domniemania doręczenia nie jest natomiast wystarczające samo twierdzenie strony, że nie zostało jej doręczone ani pismo sądowe, ani awizo, lub też odwoływanie się do przesłanki braku winy w niepodjęciu awiza. Stanowisko to jest ugruntowane zarówno w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 22 lutego 2019 r., sygn. akt II FZ 13/19, postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GZ 150/18, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 11 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1361/18), jak i poglądach doktryny [por. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Komentarz do art. 73 P.p.s.a. (w:) R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017, Legalis; B. Dauter, Komentarz do art. 73 P.p.s.a. (w:) B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. VII, Wolters Kluwer Polska, 2018; J. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V. Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, 2011]. Podkreślenia wymaga, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Przedmiotowe domniemanie może być obalone, jednakże podejmując taką próbę należy mieć na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Z całą pewnością obalenie domniemania doręczenia nie może nastąpić jedynie w oparciu o jednostronne oświadczenie strony w zakresie złego funkcjonowania instytucji doręczającej, tj. Poczty Polskiej. Skarżący nie wskazał przy tym, aby wszczął procedurę reklamacyjną w placówce pocztowej w celu wyjaśnienia powstałych w jego ocenie nieprawidłowości związanych z doręczeniem sądowej przesyłki, jak również nie przedstawił żadnych wyjaśnień poczty w tym zakresie. Jednocześnie podkreślić należy, że odmienne stanowisko spowodowałoby, że w każdej sprawie, w której strona nie dokonała czynności procesowej w wyznaczonym terminie wystarczającym do jego przywrócenia było stwierdzenie strony (niepoparte żadnymi dowodami), że nie otrzymano zawiadomień pocztowych. Takie zaś rozstrzygnięcie prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a. Reasumując, uzasadnienie rozpatrywanego wniosku sprowadza się do polemiki w zakresie braku doręczenia przesyłki – pozostawienia awizo, a więc dotyczy czynności urzędowych operatora pocztowego, potwierdzonych załączonym do akt rozpatrywanej sprawy dokumentem w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru. Stwierdzenie skarżącego, że przesyłka listowa nie została doręczona w wyniku wadliwego działania operatora pocztowego musiałoby więc zostać uprawdopodobnione, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. /-/ E. Podrazik