II SA/Po 3365/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-02-10

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca służbę w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, nawet jeśli wykonywała jedynie prace biurowe i nie była bezpośrednio zaangażowana w zwalczanie organizacji niepodległościowych, może być pozbawiona uprawnień kombatanckich?
Ratio decidendi
Samo pełnienie służby w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1956, bez wykazania, że do tej służby osoba została skierowana lub zwerbowana przez organizacje niepodległościowe, skutkuje z mocy prawa pozbawieniem uprawnień kombatanckich, nawet jeśli uprawnienia te zostały nabyte z innych tytułów. W związku z tym, skarga osoby pełniącej taką służbę, która nie wykazała powyższego, nie może być zasadna.
Stan faktyczny
Skarżący, S.G., został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z uwagi na pełnienie służby w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1944-1952. Skarżący podnosił, że wykonywał jedynie prace biurowe, nie brał udziału w działaniach śledczych i operacyjnych, a służbę opuścił na własną prośbę. Organ utrzymał decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do sądu, akcentując swoją służbę wojskową i rany odniesione na froncie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2004 r. sprawy ze skargi S.G. na decyzję Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska 4/II SA/Po 3365/01 U Z A S A D N I E N I E Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...].09.2000 r. działając m. in. w oparciu art. 25 ust. 2 pkt. 1 lit. a oraz art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił S.G. s. P. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w P. z tytułów: 1) służby w odrodzonym Wojsku Polskim [...].5.1943 r.- [...].05.1945 r. 2) służby w Armiach Sojuszniczych od [...].5.1041 r - [...].5.1943 r. W uzasadnieniu podnoszono, że S.G. był zatrudniony w organie Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w P. w okresie 1944 - 1952. Taki stan rzeczy skutkuje na podstawie w/w przepisów pozbawieniem uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.G. podnosił, że jakkolwiek służył w organach Bezpieczeństwa Publicznego, to nie wykonywał zadań śledczych i operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji niepodległościowych. Z powodu utraty słuchu wykonywał jedynie prace biurowe i nie uchybił godności obywatela polskiego. Ze służby tej zwolnił się na własną prośbę, jak podaje z pobudek patriotycznych. Rozpoznając wniosek Kierownik Urzędu zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję własną o pozbawieniu uprawnień kombatanckich ograniczając się do przywołanej już wcześniej argumentacji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S.G. akcentował swoją służbę wojskową. Podkreślał że na skutek odniesionego na froncie inwalidztwa został skierowany najpierw do Cenzury Wojskowej, a później przeniesiony do Organu Bezpieczeństwa Publicznego. Kiedy rezygnował ze służby w BP to na piśmie wskazał że praca tam mu nie odpowiada. W konkluzji skarżący utrzymywał, że uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu walk i odniesionych na froncie ran a decyzja Kierownika Urzędu jest krzywdząca. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kwestionowana decyzja Kierownika Urzędu opiera się na ustawowej podstawie. Otóż zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby wymienione w art. 21 ust. 2: w tym pkt 1,34 z zastrzeżeniem art. 21 ust. 3. Art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. e stanowi, że uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę i była zatrudniona w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, a także nadzorujących je komórkach jednostek zwierzchnich..... Zatem sam fakt pełnienia służby w formacjach o których wyżej była mowa powoduje z mocy samego prawa pozbawienie uprawnień kombatanckich, chyba że osoba ta wykaże że do wymienionej służby została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia im pomocy. Przebieg służby, pełnione w niej funkcje, mają znaczenie dla osób zatrudnionych poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa względnie w organach prokuratury, sądownictwa, służby wojskowej. Tymczasem poza sporem było, że skarżący służył w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego nie będąc do tej służby zwerbowany przez organizacje niepodległościowe i już ten fakt skutkuje z mocy przywołanych wyżej przepisów konieczność pozbawienia uprawnień kombatanckich choćby nabytych z tytułów ujętych w ustawie. W tych warunkach skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku i na podstawie w/w przepisów, a nadto art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to przepisy stosownie do art. 97 § 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.) mają zastosowanie ulega oddaleniu. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/A.Łaskarzewska KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło