II SA/Po 3367/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie WSA Aleksandra Łaskarzewska ( spr ) As. Sąd. Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]. Nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego N. S. kwotę 10,-zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ A.Łaskarzewska Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]. nr [...]utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]. nr [...]o pozbawieniu uprawnień kombatanckich N. S.. Zaskarżona decyzją wydana została wskutek wniosku N. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Kierownik Urzędu ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że N. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie decyzją [...] z dnia [...]. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od [...].02.1945 - [...].05.1945 ze służbą w Milicji Obywatelskiej. Tym samym zdaniem Kierownika uprawnienia kombatanckie nabył wyłącznie z tytułu działalności w latach 44-45 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w roz. art.25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Zaszły podstawy zatem, aby wymienionego pozbawić uprawnień kombatanckich. Skargę na powyższą decyzję złożył N. S.. Wniósł o jej uchylenie. Podniósł, iż organ administracji w sposób sprzeczny z rzeczywistym stanem faktycznym przyjął iż uprawnienia kombatanckie wynikają jedynie z tytułu walk o utrwalenie władzy ludowej. W okresie od [...].02.1945 do [...].05.1945 prowadzone były na terenie Wielkopolski działania zbrojne, wojenne w których on uczestniczył. Brał na przykład udział w obronie miejscowości Czerwonek przed atakiem wycofujących się z Cytadeli Poznańskiej jednostki SS. Tym samym spełnia wymogi z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Podniósł dodatkowo, że MO nie było zmilitaryzowaną służbą państwową w związku z czym z żadną formą działalności w jej ramach uprawnienia nie przysługują. Tym samym zasadnym było zastosowanie w niniejszej sprawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. A zatem zarzuty podniesione w skardze nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy w świetle obowiązujących przypisów i dlatego wywieść należało jak na wstępie. Dnia [...].02.2004r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pismo Skarżącego, w którym oświadczył, że cofa skargę. Dnia [...].02.04r. wystosowano do wymienionego pismo, w którym poinformowano go o skutkach decyzji Kierownika Urzędu z dnia [...]. Wezwano, by w t. 7 dni oświadczył, czy podtrzymuje cofnięcie skargi pod r. przyjęcia, że milczenie oznacza nie wycofanie skargi. Skarżący udzielił odpowiedzi w zakreślonym terminie oświadczając, że wnosi o rozpoznanie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Wbrew wywodom Kierownika Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych w postępowaniu w sprawie weryfikacji uprawnień przeprowadzonym na podstawie art. 25 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego oraz przypisów Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzenia weryfikacji tych uprawnień nie wyłącza się możliwości wykazania że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu utrwalenia władzy ludowej lecz także na podstawie innego tytułu prawnego. Przepis art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 56 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej lub i z innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2, art. 4. Uprawnienia te zachowują osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 39 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę w Wojsku Polskim w okresie od 10.05.1945 - 30.06.1947r. Z przypisu § 4 cytowanego rozporządzenia wywieść należy, że procedura weryfikacyjna nie pozbawia strony - osoby której uprawnienie kombatanckie poddawane są weryfikacji możliwości wykazania w tym postępowaniu, że jakkolwiek uprawnienie kombatanckie uzyskała z tytułu utrwalenia władzy ludowej to jednak spełnia warunki konieczne do nabycia uprawnień kombatanckich na innej podstawie wymienionej w art. 1 ust. 2 - art. 4 ustawy o kombatantach i osobach represjonowanych. Postanowienie cytowanego przepisu stanowią bowiem, że po wszczęciu postępowania weryfikacyjnego Urząd wzywa osobę, której uprawnień dotyczy to postępowanie do przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów. Identycznie wywiódł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 22.02.2001 (Sygn. akt III RN77/00, OSNP 2001/15/475). Tym samym Kierownik Urzędu winien był przeprowadzić badanie zgromadzonych w sprawie dowodów, także pod kątem spełnienia warunków koniecznych do nabycia uprawnień w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Tym bardziej, że w aktach przedstawionej sprawy znajdują się dowody, z których wynika, że N. S. pełnił służby w straży ochrony Kolei we Wrocławiu poczynając od 19.04.1945r. do 31.01.1947r. z oświadczeń składanych przez skarżącego jeszcze w trakcie postępowania przed organami [...] wynika, że podczas służby w jednostkach ochrony kolei brał udział w walkach zbrojnych także z niedobitkami wojsk niemieckich na tamtym terenie. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy przez Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych stwierdził, że brał udział w walce z Wehrwolfem. Powyższe winno skłonić Kierownika Urzędu do podjęcia działań w celu wyczerpującego ustalenie rodzaju formacji, z którymi N. S. walczył w ramach służby ochrony Kolei. Zmilitaryzowanie powyższej jednostki nie budzi żadnych wątpliwości w świetle obowiązującego podczas Służby N. S. Dekretu PKWN z dnia 4.11.1944r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych (Dz. U. 44.11.55.). Tym samym skoro obydwa rozstrzygnięcia pozostawały w sprzeczności z przepisami cytowanej ustawy i rozporządzenia należało je uchylić i dlatego orzeczono jak w pkt. 1 sentencji (art. 145 § 1 pkt. 1 ppkt. a, c, 135 ustawy z dnia 30.08.02 prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). Ponownie rozstrzygając Kierownik Urzędu przeprowadził postępowanie zgodnie z § 4 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzenia weryfikacji tych uprawnień. Prowadząc postępowanie należy mieć na względzie także przepisy rozdziału 4 Działu II Kpa w tym art. 77 § 1 w zakresie działań z urzędu. Wyniki przeprowadzonego postępowania wnikliwie zanalizuje odnośnie nabycie uprawnień kombatanckich z tytułów wymienionych w ustawie o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach orzeczono jak w pkt. 2 sentencji mając na względzie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). /-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ A.Łaskarzewska TG