II SA/Po 3380/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-03-09

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Maciej Dybowski, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może utrzymać w mocy decyzję opartą na przepisie, który został następnie uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny?
Ratio decidendi
Organ administracyjny, wydając decyzję, powinien stosować prawo obowiązujące w dacie jej wydania. Jednakże, jeśli przepis, na którym oparto decyzję, zostanie później uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny, sąd orzekający w sprawie nie może akceptować zastosowania tego przepisu w zaskarżonej decyzji, nawet jeśli organ działał zgodnie z prawem w momencie wydawania decyzji. Wynika to z faktu, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego eliminuje przepis z systemu prawnego ze względu na jego wadliwość, a jego skutki prawne są wyłączone od daty wejścia w życie orzeczenia Trybunału.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przyznania świadczenia pieniężnego K. A., uznając wniosek za złożony po terminie określonym w ustawie. Po utrzymaniu tej decyzji w mocy, K. A. złożył skargę do sądu. Sąd uchylił obie decyzje, wskazując na późniejsze orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, które uznało przepis stanowiący podstawę decyzji za niezgodny z Konstytucją.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, zasądzono od organu na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Paweł Miładowski(spr) Sędziowie WSA Maciej Dybowski As. sąd. Edyta Podrazik Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu w dniu 09 marca 2004. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie przyznania świadczenia pieniężnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego kwotę 10,- zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski II SA/Po 3380/01 U Z A S A D N I E N I E Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów decyzją z dnia [...]r. nr [...]umorzył postępowanie administracyjne wszczęte z wniosku K. A. o przyznanie świadczenia w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) podając, że zainteresowany złożył wniosek po terminie określonym w art. 4 ust. 5 cytowanej ustawy. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy K. A. zarzucił, że nie spóźnił się ze złożeniem wniosku. Pierwszy raz zwracał się w lutym 1999 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. nr [...] utrzymał decyzję własną w mocy, podzielając jej dotychczasową argumentację, W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący ponownie przywołał argumentację przytoczoną we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skargę wniesiono jeszcze pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona jednakże nie z powodów podniesionych w skardze. Przepis art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.), stanowił, że wnioski o przyznanie świadczenia zainteresowane osoby mogą składać do Kierownika Urzędu do 31 grudnia 1999 r. Przepis ów był podstawą wydania zaskarżonej decyzji. W międzyczasie został jednak poddany kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 17 czerwca 2003 r. sygn. P 24/02 orzekł, że "art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucj.i Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego weszło w życie z dniem ogłoszenia tj. 27 czerwca 2003 r, bowiem ukazało się w Dzienniku Ustaw Nr 110 pod pozycją 1060 (art. 190 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Organ administracyjny orzekając w sprawie prawidłowo zastosował prawo w dacie wydania zaskarżonej decyzji, lecz w dacie rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny, niekonstytucyjny przepis nie mógł wywierać żadnych skutków prawnych. Eliminacja przepisu z systemu prawnego w wyniku wyroku Trybunału Konstytucyjnego następuje ze szczególnego powodu, jakim jest niekonstytucyjność przepisu - a więc jego wadliwość, naruszenie standardów prawnych zawsze hierarchicznie wyższych niż kontrolowany przepis. Skoro więc jest on uchylony dlatego, że już wcześniej nie odpowiadał określonym wymogom konstytucyjnym, to Sąd orzekając w sprawie nie mógł akceptować jego zastosowania w zaskarżonej decyzji i to również z powodu brzmienia art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z tych powodów na zasadzie art. 145 § 1 i art. 200 wymienionej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. /-/E.Podrazik /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski KB/

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło