II SA/Po 341/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lipca 2013r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. Ł. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. Ł. reprezentowany przez umocowanego w postępowaniu kasacyjnym, profesjonalnego pełnomocnika, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką i dwoma pełnoletnimi braćmi. Oświadczył, że dochody uzyskuje tylko skarżący oraz jego matka, łącznie wynoszą one [...] zł, z czego połowa jest przeznaczana na utrzymanie gospodarstwa, a druga połowa na rachunki i koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości. Podał, że nie mają za co żyć i znajdują się w skrajnym ubóstwie. Bracia skarżącego nie pracują, nie maja żadnych dochodów są zarejestrowani jako bezrobotni bez prawa do zasiłku. W części wniosku dotyczącej majątku skarżący podał, że posiada dom o powierzchni 64 m² oraz gospodarstwo rolne o powierzchni 8.0300 ha. Wnioskodawca oświadczył, że rodzina uzyskuje dochód z renty matki w wysokości [...] zł miesięcznie, z dopłat unijnych w wysokości [...] zł rocznie oraz ze sprzedaży produkcji rolnej w wysokości [...] zł rocznie. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr z 2012 r., poz. 270 - dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W odpowiedzi na prawidłowo doręczone wezwanie pełnomocnik skarżącego podał, że: - dochody roczne uzyskiwana przez osoby wspólnie zamieszkujące wynoszą: emerytura matki - [...] zł, dopłaty - [...] zł i sprzedaż produkcji rolnej - [...] zł, - skarżący, jago matka oraz bracia nie składają rocznych zeznań podatkowych, - roczna sprzedaż z gospodarstwa wynosi [...] zł brutto i dotyczy wyłącznie sprzedaży bydła, produkcja roślinna jest w całości przeznaczona na pasze dla bydła, - koszty prowadzenia gospodarstwa to: paliwo – [...] zł, nawozy – [...] zł, smary i oleje – [...] zł, pasze - [...] zł, narzędzia rolnicze i sznurek – [...], - nie posiada kredytów i pożyczek, - posiada następujące maszyny rolnicze: ciągnik Ursus C-330 i C-360 z 1979 r., przyczepę rolniczą z 1980r, pług, prasę z 1979 r., - brat skarżącego posiada samochód osobowy Seat Marabela z 1997 r. o wartości [...] zł, skarżący i pozostali członkowie rodziny nie posiadają samochodów, - miesięczne koszty utrzymania rodziny wynoszą: prąd – [...] zł, gaz – [...] zł, woda - [...] zł, środki czystości – [...] zł, ubezpieczenie gospodarstwa – [...] zł, koszty leczenia – [...] zł, żywność – [...] zł, odzież – [...] zł, opał [...] zł. Nadto wnioskodawca załączył kserokopię PIT 40A matki za 2012 r., z którego wynika przychód w wysokości [...] zł, zaświadczenie z urzędu pracy o zarejestrowaniu braci skarżącego jako osoby bezrobotne bez prawa do zasiłku, decyzja za 2013 r. o wysokości podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości w wysokości [...] zł, z której wynika, że nadto posiada las o powierzchni 1.18 ha. Nadto przedłożył kserokopie faktur za media, paliwo, nawozy i środki ochrony roślin, zakup części zamiennych i innych przedmiotów do gospodarstwa oraz wyciąg z rachunku bankowego prowadzonego przez A w W. Z wyciągu z tego rachunku wynika, że saldo na dzień 8 lipca 2013 r. wynosiło [...] zł, w okresie od listopada 2012r. do czerwca 2013 r. suma transakcji uznaniowych wyniosła [...] zł, a suma transakcji obciążeniowych [...] zł. Na rachunek ten wpłynęły jedynie środki z tytułu dopłat oraz jedna należność z tytułu sprzedaży produkcji rolnej. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego swojego utrzymania oraz rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa, zatem na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Owe wykazanie polegać, więc będzie w rzeczywistości na przedstawieniu w sposób przekonujący, że wnioskodawca nie dysponuje środkami, które mógłby przeznaczyć na uiszczenie kosztów postępowania, chociażby w części. Należy zauważyć, że regulacja zawarta w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Dlatego podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem chociażby w części. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Tak więc, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe. W świetle powyższego, oświadczenie majątkowe skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy oraz jego uzupełnienie nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy. Skarżący w odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia swojego oświadczenia o stanie finansowym podał, że roczna sprzedaż z gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł brutto. Nadto łączne koszty prowadzenia gospodarstwa oszacował na kwotę [...] zł rocznie. Nie wskazał, więc z jakich źródeł pokrywa pozostałe koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego ([...] zł – [...] zł = [...] zł). Nadto z oświadczenia skarżącego wynika, że prócz kosztów prowadzenia gospodarstwa ponosi jeszcze koszty utrzymania domu i rodziny w łącznej wysokości [...] zł miesięcznie, co daje [...] zł rocznie. Z oświadczenia skarżącego nie wynika również z jakich środków pokrywa i te koszty. Bezsporne jest, że koszty powyższe ponosi, gdyż udokumentował je fakturami i poparł oświadczeniem, że część kosztów na zakup pasz poniósł na targowiskach, gdzie nie otrzymał faktur. Jak sam oświadczył, nie korzysta z kredytów, ani pożyczek. Z powyższego wynika, że oświadczenie skarżącego, co do rzeczywiście osiąganych dochodów jest niepełne i nie odzwierciedla rzeczywistego stanu finansowego skarżącego i jego rodziny. W tym stanie rzeczy, w oparciu o przedłożone dokumenty źródłowe oraz oświadczenia skarżącego nie można jednoznacznie stwierdzić, że skarżącego nie stać na poniesienie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 750 zł. Okoliczności tej nie podważa nawet fakt, że na rachunku bankowym w A w W. obecne saldo wynosi około [...] zł. Zauważyć nadto należy, że skarżący w niniejszej sprawie po raz kolejny zwraca się o zwolnienie od kosztów sądowych (postanowienie WSA z 6 września 2012 r. utrzymane w mocy przez NSA postanowieniem z 23 października 2012 r.). Porównując chociażby wysokość kosztów prowadzenia gospodarstwa oraz utrzymania domu i rodziny z tamtego okresu (lipiec 2011 r. - czerwiec 2012 r.) z aktualnymi kosztami w tym zakresie, stwierdzić można, że są one na podobnym poziomie. Przyjąć można, że wysokość przychodów też jest zbliżona. Skarżący nie wskazał przy tym, by aktualnie ciążyły na nim dodatkowe wysokie zobowiązania. Z przedłożonego wówczas rachunku bankowego w A w W. wynikało, że skarżący dysponował wolnymi środkami rzędu [...] zł. miesięcznie. W niniejszej sprawie uniemożliwił weryfikację wysokości realnie uzyskiwanych dochodów. Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że nie ma możliwości poniesienia pozostałych kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska