II SA/Po 342/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2012r wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej postanawia 1. ustanowić dla M. L. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka, 2. oddalić wniosek w pozostałym zakresie. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżąca M.L. reprezentowana przez swojego pełnomocnika siostrę – I.B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik podała, że skarżąca jest osobą chorą. Posiada niską emeryturę w wysokości 714,87 zł. miesięcznie. Dom pomocy społecznej pobiera 70 % tego świadczenia za pobyt, a 30 % w depozyt na kupno rzeczy i leków. W związku z tym wnioskodawczyni nie ma możliwości poniesienia kosztów niniejszego postępowania. Nadto pełnomocnik podała, że wnioskodawczyni jest osobą samotną. Posiada spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni 27,4 m². Nie posiada innych nieruchomości, wartościowych ruchomości, czy oszczędności. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.) strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżąca wnosząc skargę w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 p.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąca zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych pozostaje aktualne jedynie w sytuacji, gdy na podmiocie występującym z takim żądaniem ciąży obowiązek uiszczenia tych kosztów. Skoro skarżąca zwolniona z ustawy nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zwolnienie od tych kosztów w drodze postanowienia nie może być przyznane i w konsekwencji należy oddalić wniosek w tym zakresie (art. 258 §2 pkt 7 p.p.s.a.). Żądanie obejmujące wydanie orzeczenia o zwolnieniu od kosztów sądowych jest bezpodstawne. Skarżąca złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 245 §3 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych wydatkach bieżącego swojego utrzymania i rodziny. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącej pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Aktualnie przebywa w domu pomocy społecznej, który w całości pobiera jej emeryturę na pokrycie kosztów pobytu i utrzymania wnioskodawczyni. Realnie wnioskodawczyni nie dysponuje środkami, które mogłaby przeznaczyć na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika w wyboru. Nadto skarżąca podała, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, czy majątkiem, z którego mogłaby uzyskać dodatkowe środki. Przedstawiona przez skarżącą sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia adwokata z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 i art. 246 §1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 239 pkt 1a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska