II SA/Po 342/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant St. sekretarz sądowy Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2012 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania do domu pomocy społecznej; oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z-ca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie powołując się na art. 104 i 134 §4 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3, art.4, art.7 pkt.5, art.8 ust.1pkt.1, art.17 ust.1 pkt.16, art.54, art. 60, art. 61 ust.1 pkt.2,3, ust. 2 pkt.1,2, ust. 3i art.110 ust.1 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004 r. /Dz. U. z 2009r. nr 175 poz.1362/ skierował M. L. do Domu Pomocy Społecznej oraz ustalił stosowną miesięczną opłatę za pobyt w ww. Domu Pomocy Społecznej, Odwołanie od decyzji wniosła M. L., zaskarżając ją w całości i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i nie kierowanie Skarżącej do Domu Pomocy Społecznej, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje stanowisko odwołująca podała, iż w Jej opinii nie powinna zostać skierowana do Domu Pomocy Społecznej, lecz do szpitala psychiatrycznego. Zdaniem Skarżącej taki wniosek wynika z treści opinii sądowo -psychiatrycznej. Odwołująca twierdziła iż z karty informacyjnej leczenia szpitalnego z Wojewódzkiego Szpitala Neuropsychiatrycznego z dnia 28 listopada 2011 roku nie wynika obowiązek skierowania Skarżącej do Domu Pomocy Społecznej, a jedynie konieczność odbycia wizyty kontrolnej w Poradni Zdrowia Psychicznego. Dalej odwołująca podała, że pomaga jej rodzeństwo i nie ma potrzeby umieszczania jej w domu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. na zasadzie art. 138 §1 pkt.1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach uzasadnienia przytoczono treść przepisu art. 54 ust, 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, zgodnie z którym osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, nie mogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Kolejno, na podstawie art. 54 ust. 4, w przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. Z ustaleń stanu faktycznego wynika, iż z wniosku Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie toczyło się przed Sądem Rejonowym III Wydziałem Rodzinnym i Nieletnich, sygn. akt [...], postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na umieszczenie Pani M. L. w Domu Pomocy Społecznej. Postanowieniem z dnia 07 czerwca 2011 r. Sąd wyraził zgodę na umieszczenie skarżącej w Domu Pomocy Społecznej. Z dniem 29 czerwca 2011 roku ww. orzeczenie uprawomocniło się. Dalej wyjaśniono, że decyzją z dnia [...] grudnia 2011 roku, znak [...], Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie jako organ właściwy ze względu na lokalizację Domu Pomocy Społecznej, orzekł o umieszczeniu Pani L. w ww. DPS, czym wypełniona została z kolei dyspozycja art. 59 ust. 2 ww. ustawy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie a treść wydanej i zaskarżonej decyzji była konsekwencją ustaleń poczynionych przez MOPR. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w ww. odwołaniu oraz w pismach pełnomocnika skarżącej - Pani I. B. – siostry skarżącej podkreślano, iż opinia sądowo-psychiatryczna została przygotowana przez biegłego lekarza specjalistę z zakresu psychiatrii na potrzeby postępowania sądowego mocą którego Sąd Rejonowy - Sąd Rodzinny wyraził zgodę na umieszczenie Skarżącej w domu pomocy społecznej. Treść ww. opinii sądowo -psychiatrycznej nie pozostawia wątpliwości, iż Pani L. jest osobą chorą psychicznie, cierpiącą dodatkowo na zaburzenia urojeniowe. We wnioskach tejże opinii jednoznacznie wskazano, iż Pani L. wymaga całodobowej opieki z uwagi na stan psychiczny, a wynikające z objawów choroby psychicznej zachowania stanowią zagrożenie dla niej samej, jak i otoczenia. Chora nie jest zdolna do zaspokojenia swoich podstawowych potrzeb życiowych, w tym dbałości o swoje zdrowie zarówno psychiczne, jak i somatyczne, co w kontekście stwierdzonej u Pani L. w 2007 roku choroby nowotworowej ma znaczenie niebagatelne. Najważniejszym wnioskiem tejże opinii było stwierdzenie, iż pozostawienie skarżącej bez całodobowej opieki zagraża jej zdrowiu i życiu oraz zdrowiu i życiu innych osób, a z uwagi na niezdolność Pani M. L. do zaspokajania swoich podstawowych potrzeb życiowych oraz brak możliwości korzystania z całodobowej opieki innych osób, najlepszym rozwiązaniem będzie umieszczenie Skarżącej w domu pomocy społecznej. Kolejno w odniesieniu, do podnoszonej przez pełnomocnika Skarżącej argumentacji dotyczącej możliwości zapewnienia opieki nad Panią L. przez I. B. (siostrę Skarżącej) oraz A. L. (brata skarżącej) wskazano, iż organ rozpatrujący sprawę miał świadomość pomocy udzielanej przez Panią B. Skarżącej. Jednakowoż z przeprowadzonego w sprawie postępowania (w tym wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w miejscu zamieszkania Skarżącej, którego potwierdzeniem jest złożony do akt sprawy wypełniony i podpisany przez pracownika socjalnego kwestionariusz rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 14 września 2011 roku) wynika, iż Pani L. wymaga całodobowej opieki, a krewni w tym siostra pomimo, iż zaangażowani w sprawy Skarżącej, nie są w stanie kompleksowo sprawować opieki nad Panią L. m.in. z powodu schorzeń na jakie Skarżąca cierpi. Uzasadnionym jest w ocenie organu odwoławczego stwierdzenie , iż pomoc i zainteresowanie ze strony rodziny Skarżącej są niewystarczające, a całościowe sprawowanie opieki nad Panią L. należy w tej sytuacji powierzyć właściwemu podmiotowi, którym jest dom pomocy społecznej. Wskazano, iż organ wydając decyzję w takiej sprawie musi kierować się bezwzględnie dobrem osoby, której ta decyzja dotyczy, na co wpływ mają obiektywne przesłanki i ustalenia poczynione przez organ I instancji. Stanowisko rodziny osoby mającej być skierowaną do domu aczkolwiek istotne nie może mieć decydującego wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie. W tym stanie rzeczy uznano, że działania MOPR zakończone wydaniem decyzji o umieszczeniu w domu pomocy społecznej są prawidłowe. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzją złożyła osobiście M. L. Z treści skargi wynika jasno, że skarżąca domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ja poprzedzającej. W opinii skarżącej nie ma potrzeby umieszczania jej w domu pomocy społecznej i aktualnie znajduje się tam wbrew jej woli. Skarżąca argumentuje, że posiada własne mieszkanie w L. gdzie lubi przebywać, a życie w domu pomocy społecznej traktuje jako przykrość i czuje się pozbawiona prawa obywatelskich. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo - administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja SKO w sprawie umieszczenia w domu pomocy społecznej skarżącej M. L. Z akt administracyjnych wynika, że skarżąca nie wyraża zgody na umieszczenie jej w takiej placówce. W tej sytuacji Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie zwrócił się do Sądu Rodzinnego o wyrażenie zgody na umieszczenie M. L. w domu pomocy społecznej. Postanowienie Sądu Rodzinnego z dnia [...] czerwca 2011 r. jest prawomocne i obecnie nie toczy się przed sądem rodzinnym żadne postępowanie w sprawie zmiany czy też uchylenia tegoż postanowienia. Zgodnie z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz. U. Nr 111, poz. 535 ze zm.), jeżeli osoba wymagająca skierowania do domu pomocy społecznej ze względu na swój stan psychiczny nie jest zdolna do wyrażenia na to zgody, o jej skierowaniu do domu pomocy społecznej orzeka sąd opiekuńczy. W takiej sytuacji, organ administracji publicznej jest obowiązany tego rodzaju postanowienie wykonać, bez wnikania w zasadność orzeczenia sądu. W ocenie Sądu orzekającego w tej sprawie organ administracji zgromadził pełny materiał dowodowy aby w sposób całościowy i kompleksowy ocenić aktualną sytuację rodzinną i zdrowotną skarżącej W dniu 14 września 2011 r. pracownik socjalny przeprowadziła wywiad na okoliczność sytuacji skarżącej. Wprawdzie skarżąca odmówiła jego podpisania , ale nie ma żadnych przeszkód, aby dokument ten w powiązaniu z innymi dowodami w szczególności dołączona opinią sądowo-psychiatryczną był podstawą ustaleń. Otóż w ocenie pracownika socjalnego M. L. wymaga usług opiekuńczych, ale nie wyraża na nie zgody. Siostra skarżącej jest zaangażowana w sprawy związane z funkcjonowaniem skarżącej, ale z uwagi na schorzenia nie jest to wystarczające. W kolejnej rubryce z wywiadu pracownik socjalny odnotował, że siostra skarżącej zajmuje się schorowanym ojcem, który leży i wymaga opieki. W ocenie sądu orzekającego powyższe spostrzeżenia pracownika socjalnego poczynione po dacie sporządzenia opinii sądowo-psychiatrycznej i w powiązaniu z wnioskami końcowemu tejże opinii, w których sformułowano tezę, że "opiniowana wymaga całodobowej opieki z uwagi na stan psychiczny, wynikające z objawów choroby psychicznej, zachowania stanowiące zagrożenie dla niej samej, jak i otoczenia", a także "pozostawienie uczestniczki postępowania bez całodobowej opieki zagraża je i życiu oraz zdrowiu i życiu innych osób" – nie pozostawia żadnej innej możliwości jak tylko wydanie orzeczenia o treści jak zaskarżone. W ocenie Sądu w momencie wydawania decyzji spełnione zostały wszystkie przesłanki o jakich mowa w art. 54 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Prawidłowo zebrany materiał dowodowy i oceniony zgodnie z regułą art. 80 kpa pozwala zasadnie przyjąć, że skarżąca nie może samodzielnie funkcjonować oraz, że nie ma możliwości zapewnienia jej opieki w miejscu zamieszkania. Ponieważ M. L. nie wyraża zgody na umieszczenie w placówce opiekuńczej wdrożono procedurę określoną w ust. 4 art. 54 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z tym przepisem w przypadku gdy osoba bezwzględnie wymagająca pomocy lub jej przedstawiciel ustawowy nie wyrażają zgody na umieszczenie w domu pomocy społecznej lub po umieszczeniu wycofają swoją zgodę, ośrodek pomocy społecznej lub dom pomocy społecznej są obowiązane do zawiadomienia o tym właściwego sądu, a jeżeli osoba taka nie ma przedstawiciela ustawowego lub opiekuna - prokuratora. Reasumując w ocenie sądu poczynione przez organ orzekający ustalenia stanu faktycznego znajdują pełne udokumentowanie w zebranym materiale dowodowym i na ich podstawie zastosowano właściwe przepisy prawa materialnego , wobec czego skarga nie może zostać uwzględniona bo nie ma usprawiedliwionych podstaw. W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd na zasadzie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. 2012.poz.270/ orzekł o oddaleniu skargi.