II SA/Po 342/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-11-08
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Elwira Brychcy, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji nakazującą rozbiórkę samowoli budowlanej, wskazując na niewłaściwy krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu, a jednocześnie nieustalając jednoznacznie, czy budynek stanowi samowolę budowlaną, czy też istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy prawidłowo wskazał na niewłaściwy krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki, jednakże sam organ odwoławczy nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie zweryfikował jednoznacznie, czy budynek stanowi samowolę budowlaną, czy też istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Brak wystarczającego materiału dowodowego i nierzetelne ustosunkowanie się do zarzutów odwołania naruszyło zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku usługowego, który według organu pierwszej instancji stanowił samowolę budowlaną. Inwestorzy twierdzili, że budynek stanowił jedynie istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę wydanego w 2001 r. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na niewłaściwy krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki, ponieważ w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji inwestorzy nie byli już właścicielami nieruchomości. WSA uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że organ ten nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie zweryfikował jednoznacznie, czy budynek stanowi samowolę budowlaną, czy też odstępstwo od projektu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skargi R. G., R. G., R. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 260; dalej: "Pr.bud.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23; dalej: "K.p.a.") nakazał R. i R. G. rozbiórkę budynku usługowego o wymiarach w planie 26,39 x 20,10 m, położonego na działkach nr [...], [...] i częściowo na działce nr [...], przy ul. [...] w B. , gm. K..
W pierwszej kolejności – przedstawiając dotychczasowy przebieg postępowania – organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w dniu [...] r. na terenie działek nr [...], [...] i [...] przy ul. [...] w B. odbyła się kontrola. Na jej podstawie ustalono, że na terenie nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny, którego budowa rozpoczęła się na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach nr [...] i [...] w granicy z działkami nr [...] i [...], a inwestorami byli R. i R. G.. W trakcie wykonywania robót usytuowanie obiektu uległo zmianie i obecnie posadowiony jest na działkach nr [...], [...] i częściowo na działce nr [...], co stanowi zmianę istotną w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Odnotowano również, że w zrealizowanej części budynku R. G. ustawił makietę kolejową, która jest w trakcie realizacji, a służy celom "hobbistyczym".
Z uwagi na powzięcie wiadomości wskazujących, że budynek, co do którego toczy się postępowanie mógł powstać przed 2013 r., organ nadzoru budowlanego w dniu [...] r. wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] o zdjęcia lotnicze, które pozwoliły ustalić, że budynek powstał w rzeczywistości przed 2013 r. i jest samowolą budowlaną. Dokumentacja ta jako środek dowodowy pozwoliła na ustalenie, że przedmiotowy obiekt bezspornie istniał już w 2010 r. (organ nadzoru budowlanego dysponuje dwiema fotografiami lotniczymi, które zostały wykonane w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r., z których wyraźnie wynika, że budynek został już zrealizowany). Wobec tego należało docelowo prowadzić postępowanie administracyjne w trybie art. 48 Pr.bud.
Na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego w dniu [...] r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie wybudowania budynku usługowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] i częściowo na działce nr [...], położonych przy ul. [...] w B. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowienie zobowiązujące inwestorów do przedłożenia wymaganej przepisem art. 48 ust. 3 Pr. bud. dokumentacji zostało wydane w dniu [...] r.
W dalszej kolejności wyjaśniono, że w związku z wpłynięciem w dniu [...] r. do organu nadzoru budowlanego pisma wyjaśniającego pełnomocnika inwestorów oraz R. G. podjęto czynności mające na celu zweryfikowanie twierdzenia, że budynek usługowy nie jest samowolą budowlaną, a stanowi istotne odstępstwo od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...]. W dniu [...] r. w siedzibie PINB stawił się kierownik budowy D. Ś. i oświadczył, że budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w B. , na podstawie pozwolenia na budowę z 2001 r. została zakończona w 2005 r. i nie dokonano żadnych zmian istotnych. Niezależnie od powyższego organ nadzoru budowlanego wystąpił do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...] o udostępnienie zdjęcia lotniczego, które pomogłoby ustalić, czy budynek usługowy istniał w latach 2005-2008. Jak wynika z otrzymanych zdjęć lotniczych, budynek będący przedmiotem postępowania nie istniał w 2004 r. Na zdjęciu wykonanym w dniu [...] r. widoczna jest tylko trwająca budowa budynku mieszkalnego. Natomiast ze zdjęcia wykonanego w dniu [...] r. wynika, że budynek usługowy istniał już na nieruchomościach. Zaświadczenie o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostało wydane inwestorom w dniu [...] r. ([...]).
W dniu [...] r. do organu wpłynął wniosek pełnomocnika stron o zawieszenie postępowania, z uwagi na konieczność uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji będącej przedmiotem postępowania. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] r. zawieszono przedmiotowe postępowanie. Jednak w dniu [...] r. do organu nadzoru budowlanego wpłynął wniosek [...] o podjęcie zawieszonego postępowania. Jak wynika z załączonych dokumentów, w tym z pisma Urzędu Miasta i Gminy K. z dnia [...] r. ([...]), przez urzędem nie toczy się postępowanie o wydanie warunków zabudowy dla działek o nr [...] i [...] położonych w B. , gm. K.. Do Urzędu Miasta i Gminy K. wpłynął wniosek o wydanie takiej decyzji, jednak bez wymaganych załączników, a w związku z tym, że nie uzupełniono wymaganej dokumentacji, wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania.
Z uwagi na to, że inwestorzy nie przedłożyli do dnia wydania decyzji żadnych wymaganych dokumentów niezbędnych w celu podjęcia próby legalizacji inwestycji, należało wydać decyzję nakazującą rozbiórkę budynku usługowego.
W odwołaniu z dnia [...] r. R. G., R. G. i R. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie – w razie nieuwzględnienia powyższego żądania – o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. (1) art. 48 ust. 1 i 4 Pr.bud. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, iż budowa przedmiotowego obiektu prowadzona była bez wymaganego pozwolenia na budowę i w wyniku tego stanowi on samowolę budowlaną, podczas gdy w rzeczywistości stanowi jedynie odstępstwo od pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...] z dnia [...] r.; (2) art. 28 ust. 1 Pr.bud. poprzez uznanie, iż przedmiotowa budowa nie była prowadzona na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, podczas gdy została ona zrealizowana na podstawie pozwolenia na budowę wydanego przez Starostę [...] z dnia [...] r., a także naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. (1) art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez niedokładne ustalenie stanu faktycznego w sprawie, niewyczerpujące zebranie materiału w sprawie oraz jego rozpatrzenie w sposób naruszający swobodną ocenę dowodów przez organ I instancji; (2) art. 107 K.p.a. w zw. z art. 48 ust. 1 Pr.bud. poprzez wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, która to decyzja nie zawiera elementów obligatoryjnych dla decyzji administracyjnej nakazującej rozbiórkę obiektu.
W uzasadnieniu odwołujący podnieśli, że sporny budynek powstał w latach 2001-2005 na mocy decyzji wydanej przez Starostę [...] dnia [...] r., nr [...], wobec czego nie stanowi samowoli budowlanej, ale odstępstwo od pozwolenia na budowę. Ponadto wskazali, że dowodu w sprawie nie mogą stanowić zdjęcia lotnicze uzyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wykonane w dniu [...] r. mające świadczyć o tym, że sporny budynek nie istniał w 2004 r., albowiem zdjęcie to jest mało czytelne i treści z niego wynikające winny być poparte opinią biegłego geodety. Wyjaśnili również, że zdjęciu przeczą zeznania świadka D. Ś., a nie było podstaw do odmowy przyznania wiary jego zeznaniom.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 104 § 1 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Pr.bud. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy wyjaśnił, że ze zdjęć lotniczych wykonanych w dniu [...] r., w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. wynika niewątpliwie, że budynek, który jest przedmiotem niniejszego postępowania już istniał. Z kolei z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z dnia [...] r. budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] nie wynika, aby przedmiotowy budynek usługowy powstał jako odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...]/01 z dnia [...] r., sygn. [...] Obiektu nie ma także na zdjęciu lotniczym z dnia 18 września 2004 r. W opinii organu odwoławczego obiekt został wybudowany przez R. i R. G. w okresie pomiędzy 18 września 2004 r., a wrześniem 2007 r.
W opinii organu odwoławczego skoro przedmiotowy obiekt jest budynkiem i nie został wskazany w art. 29-30 Pr.bud., to jego budowa wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor decyzji takiej nie uzyskał. Prawidłowo więc PINB dla powiatu [...] wszczął i prowadził postępowanie w trybie art. 48-49 Pr.bud.
W dalszej kolejności wskazano jednak, że zaskarżona decyzja nie może ostać się w obrocie prawnym, bowiem PINB dla powiatu [...] nakaz rozbiórki nałożył na osoby, które w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie dysponowały prawem do obiektu. W tym kontekście organ odwoławczy wyjaśnił, że krąg podmiotów zobowiązanych do dokonania na swój koszt obowiązku, o którym mowa w art. 48 Pr.bud., określa art. 52 tej ustawy, wymieniając inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności obowiązek dokonania rozbiórki na własny koszt ciąży na inwestorze mającym tytuł prawny do obiektu, a w przypadku braku takiego podmiotu adresatem decyzji może być właściciel lub działający w jego imieniu zarządca.
W kontekście powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpoznawanej sprawie na podstawie umowy darowizny z dnia [...] r., a więc przed wydaniem zaskarżonej decyzji organu I instancji, R. G. stał się właścicielem działek nr ewid. [...], [...] oraz [...]. Na mocy umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia [...] r., nieruchomość nr ewid. [...] stała się własnością spółki L. Sp. z o. o. z siedzibą w B. . Potwierdzają to odpisy ksiąg wieczystych nieruchomości. Natomiast z działu III ksiąg wieczystych nie wynika, aby R. i R. G. przysługiwały jakiekolwiek prawa do nieruchomości albo do budynku usługowego znajdującego się na tych nieruchomościach.
Organ odwoławczy wskazał końcowo, że ponownie rozpoznając sprawę PINB dla powiatu [...] powinien ustalić w jakim zakresie budynek znajduje się na działce nr ewid. [...] i umożliwić obecnym właścicielom nieruchomości, na której znajduje się budynek, legalizację obiektu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia [...] r. R. G., R. G. i R. G. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenie postępowania administracyjnego w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu podnieśli argumenty zbieżne z argumentacją zawartą w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] z dnia [...] r., nr [...], którą działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 260 ze zm.; dalej: "Pr.bud."), w której nakazano R. i R. G. rozbiórkę budynku usługowego zlokalizowanego na działkach nr [...], [...] i częściowo na działce nr [...] położonych przy ul. [...] w B. , gm. K., i przekazująca sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.
W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy co prawda zgodził się z organem I instancji w kwestii prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie art. 48 Pr.bud., jednak uchylił decyzję PINB z uwagi na nałożenie nakazu rozbiórki na osoby, które w dacie wydania decyzji organu I instancji nie dysponowały prawem do obiektu. Z kolei skarżący konsekwentnie podnoszą, że sporny budynek usługowy nie jest samowolą budowlaną, a stanowi istotne odstępstwo od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], o pozwoleniu na budowę.
W kontekście powyższego w pierwszej kolejności należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że PINB dla powiatu [...] nakaz rozbiórki nałożył na osoby, które w dacie wydania decyzji nie dysponowały prawem do obiektu. Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 52 Pr.bud. obowiązki nakazane w decyzjach wymienionych przepisami art. 48, 49b, 50a i 51 Pr.bud. mają wykonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się przy tym pogląd, że posłużenie się w cytowanym przepisie uszeregowanym katalogiem podmiotów zobowiązanych do wykonania decyzji nie jest przypadkowe. W pierwszej kolejności podmiotem zobowiązanym do rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu. Nie można zatem orzec nakazu rozbiórki wyłącznie wobec inwestora - sprawcy samowoli budowlanej, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu (tak: NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1278/16 – wszystkie cytowane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji bowiem, gdy inwestor utracił już prawo do dysponowania obiektem i nieruchomością na cele budowlane, nałożenie na niego obowiązku prawnego mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałby praw do nieruchomości, a właściciel nie byłby związany tą decyzją. Skierowanie w takiej sytuacji decyzji do właściciela nie narusza zatem art. 52 Pr.bud., ponieważ nałożony obowiązek nie wynika z faktu, że był on stroną postępowania zakończonego pozwoleniem na budowę, ale z faktu, że jest on właścicielem obiektu budowlanego dotkniętego określoną wadą prawną (tak: NSA w wyroku z dnia 18 października 2016 r., sygn. akt II OSK 123/15).
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy wskazać, ze w aktach sprawy znajdują się wydruki z Elektronicznych Ksiąg Wieczystych dla nieruchomości objętych księgami wieczystymi o numerach [...], [...] i [...] według stanu na dzień 31 styczna 2017 r., z których wynika, że na podstawie umowy darowizny z dnia [...] r., a więc przed wydaniem decyzji organu I instancji, R. G. stał się właścicielem działek nr ewid. [...], [...] oraz [...] (powstałej z podziału działki [...]). Na mocy umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości z dnia [...] r., nieruchomość nr ewid. [...] stała się własnością spółki L. Sp. z o. o. z siedzibą w B. (k. 45 – 60 akt adm. organu II instancji). Natomiast z działu III ksiąg wieczystych nie wynika, aby R. i R. G. przysługiwały jakiekolwiek prawa do nieruchomości albo do budynku usługowego znajdującego się na tych nieruchomościach. Wobec tego organ odwoławczy zasadnie wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę PINB dla powiatu [...] powinien ustalić w jakim zakresie budynek znajduje się na działce nr ewid. [...] i umożliwić obecnym właścicielom nieruchomości, na której znajduje się budynek, legalizację obiektu.
Niemniej jednak zdaniem Sądu organ odwoławczy nie ustalił wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, tj. w sposób precyzyjny i niebudzący wątpliwości nie ustalił, czy przedmiotowy budynek usługowy nie powstał jako odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...]/01 z dnia [...] r., nr [...], a w konsekwencji, czy organ I instancji zasadnie wszczął i prowadził postępowanie w trybie art. 48-49 Pr.bud. Poczynione w tym zakresie ustalenia nie znajdują uzasadnienia w zgormadzonym w sprawie materiale dowodowym i są co najmniej przedwczesne.
W kontekście powyższego należy wyjaśnić, że przepisy ustawy Prawo budowlane przewidują trzy odrębne tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej: tryb określony w art. 48, tryb z art. 49b oraz tryb przewidziany przepisami 50-51 Prawa budowlanego. Tryby te są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych. Na podstawie art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 49b ustawy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei tryb określony w przepisach art. 50-51 ustawy znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, a więc m. in. wtedy, gdy obiekt stanowi odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę.
W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji ustosunkowując się do wyżej zakreślonej kwestii spornej wyjaśnił, że ze zdjęć lotniczych wykonanych w dniu [...] r., w dniu [...] r. oraz w dniu [...] r. wynika bez wątpliwości, że budynek, który jest przedmiotem niniejszego postępowania już istniał. Z kolei z inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z dnia [...] r. budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] nie wynika, aby przedmiotowy budynek usługowy powstał jako odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., sygn. [...] Obiektu nie ma także na zdjęciu lotniczym z dnia 18 września 2004 r. W opinii organu odwoławczego obiekt został wybudowany przez R. i R. G. w okresie pomiędzy 18 września 2004 r., a wrześniem 2007 r. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że prawidłowo wszczęto i prowadzono postępowanie w trybie art. 48-49 Pr.bud.
W kontekście powyższego Sąd wyjaśnia, że stanowisko organu odwoławczego wyrażone w tej kwestii jest wyjątkowo lakoniczne, a twierdzenia skarżących, że przedmiotowy budynek powstał jako odstępstwo od pozwolenia na budowę z 2001 r., nie sposób zweryfikować na podstawie akt sprawy, albowiem nie zawierają one wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie tej kwestii. Należy bowiem zauważyć, że w aktach sprawy brak jest mapy obrazującej usytuowanie spornego obiektu, co jest o tyle istotne, że na zdjęciach lotniczych, na które powołuje się organ, nie naniesiono granic działek i nie zaznaczono spornego obiektu, a budynków jest więcej, niż jeden. Wobec tego w istocie nie wiadomo, które z budynków widocznych na zdjęciach lotniczych są posadowione na działkach nr [...], [...] i nr [...]. Z porównania zdjęć lotniczych z 18 września 2004 r. oraz 17 września 2007 r. wynika co prawda, że sporny budynek najprawdopodobniej znajduje się po prawej stronie, albowiem na zdjęciu z 2004 r. widać obiekt budowlany w realizacji (tj. szkielet budynku bez dachu), a na zdjęciu z 2007 r. widać budynek z dachem, tym niemniej ze zdjęć wynika, że na działce usytuowanych jest więcej obiektów. Należy również podkreślić, że zaświadczenie o zgłoszeniu zakończenia budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zostało wydane inwestorom w dniu [...] r.
Z powyższego wynika jedynie, że organy nadzoru budowlanego słusznie wywnioskowały, że przedmiotowy obiekt został wybudowany przez R. i R. G. w okresie pomiędzy 18 września 2004 r., a wrześniem 2007 r., co jednak nie wyklucza, że mógł on powstać w trakcie realizacji budowy na podstawie pozwolenia z 2001 r. – jako odstępstwo od tego pozwolenia. Co więcej, na potwierdzenie zajętego stanowiska organ I instancji powołuje inwentaryzację geodezyjną podwykonawczą z dnia [...] r. (k. 2 akt organu II instancji), która zdaniem Sądu – w ramach dotychczas zgromadzonego materiału dowodowego – nie jest wystarczająca, aby w sposób niebudzący wątpliwości stwierdzić, że sporny obiekt nie stanowi odstępstwa od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 2001 r.
Co prawda organ odwoławczy pozyskał do akt sprawy kopię decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., sygn. [...] (k. 1 akt adm. organu II instancji), jednak nie dołączył do akt sprawy projektu budowlanego zatwierdzonego tą decyzją, wraz z projektem zagospodarowania terenu. Tymczasem dopiero porównanie tego, co skarżący planowali wybudować (projekt budowlany wraz z projektem zagospodarowania terenu) ze stanem obecnym pozwoliłoby na rzetelną ocenę, czy sporny budynek stanowi, czy też nie, odstępstwo od projektu budowlanego zatwierdzonego omawianą decyzją o pozwoleniu na budowę.
Wobec powyższego koniecznym jest przypomnienie, że wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencję do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Oznacza to kompetencję organu odwoławczego do przeprowadzenia samodzielnych ustaleń faktycznych i dokonania na ich podstawie ponownej oceny sprawy. Motywy oraz tok rozumowania organu, przedstawiające ocenę i proces konkretyzacji stosunku administracyjnoprawnego w danej sprawie, powinny natomiast zostać przedstawione w uzasadnieniu decyzji w sposób spójny, logiczny i wyczerpujący, aby możliwe było ustalenie zajętego przez organ odwoławczy stanowiska, również w kontekście zarzutów podniesionych w odwołaniu. Uzasadnienie decyzji organu II instancji, w którym brak rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów odwołania albo brak odniesienia się i oceny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dowodów, pozwalających na ocenę prawidłowości decyzji organu I instancji uzasadnia stwierdzenie, że zaskarżona decyzja WINB została wydana z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...], albowiem wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 K.p.a. i 107 § 3 K.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy uzupełni materiał dowodowy o mapy sytuacyjne z widocznymi granicami działek i zaznaczonym obiektem oraz projekt budowlany wraz z projektem zagospodarowania działki zatwierdzony decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r. Organ wrysuje również granice działki i sporny obiekt w zgromadzone w aktach sprawy zdjęcia lotnicze. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy porównując istniejący stan faktyczny ze stanem widocznym na zdjęciach lotniczych zweryfikuje, czy sporny budynek stanowi odstępstwo od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...], a swoje stanowisko w sposób spójny i logiczny przedstawi w uzasadnieniu decyzji. To z kolei zaważy na ocenie organu odwoławczego, czy organ I instancji zasadnie zastosował w sprawie regulację zawartą w art. 48 Pr.bud., czy też winien zastosować regulacje zawarte w przepisach art. 50-51 Pr.bud.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.). Na koszty postępowania składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło