II SA/Po 342/21

WyrokWSA w Poznaniu2021-11-10

Skład orzekający: Tomasz Świstak, Wiesława Batorowicz, Arkadiusz Skomra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zastosowaniu środków zapobiegawczych w związku ze stwierdzeniem wystąpienia serotypu Salmonella Enteritidis w stadach kur niosek, oparta na wynikach badań urzędowych, może zostać utrzymana w mocy, mimo zarzutów strony dotyczących nieprawidłowości w pobraniu próbek oraz braku czynnego udziału w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że badania urzędowe potwierdzone przez krajowe laboratorium referencyjne są miarodajne i wystarczające do stwierdzenia zakażenia stada. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w pobraniu próbek nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym, a protokoły zostały podpisane przez stronę bez zastrzeżeń. Naruszenie art. 10 KPA nie miało wpływu na wynik sprawy, ponieważ strona nie wykazała, aby uniemożliwiło jej to dokonanie konkretnych czynności procesowych.
Stan faktyczny
Właściciel fermy drobiu A. K. został objęty postępowaniem administracyjnym po tym, jak urzędowe badania próbek pobranych z jego fermy wykazały obecność pałeczek Salmonella Enteritidis. Decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii zastosowano środki zapobiegawcze. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał tę decyzję w mocy. A. K. zaskarżył decyzję do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące nieprawidłowości w pobraniu próbek przez osoby nieuprawnione, braku czynnego udziału w postępowaniu oraz wadliwości uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie chorób zakaźnych zwierząt oddala skargę. Decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] Lekarz Weterynarii (dalej również jako "[...]LW") ,po rozpatrzeniu odwołania złożonego A. K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]. z [...] października 2020 roku, nr [...] Decyzja ta, jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy. W dniu [...] października 2020 r. na fermie drobiu położonej w R. ul. [...], należącej do A. K., pobrano próbki do badań na obecność serotypów Salmonella, w ramach realizacji krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonelli. Próbki do powyższych badań pobierał urzędowy lekarz weterynarii - pracownik Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...]. Przy ich pobraniu właściciel fermy nie zgłaszał uwag i zastrzeżeń do protokołu. W dniu [...] października 2020 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...]. otrzymał dwa sprawozdania z badań laboratoryjnych Zakładu Higieny Weterynaryjnej w P. (dalej: ZHW w P.) nr [...] oraz nr [...] stwierdzające obecność pałeczek Salmonella Enteńtidis, w próbkach urzędowych pobranych w stadach K3 i K4 na ww. fermie drobiu. W sprawozdaniu z badań zaznaczono, że ujawniony szczep bakterii został przesłany do badań potwierdzających i różnicujących, które przeprowadza Państwowy Instytut Weterynaryjny - Państwowy Instytut Badawczy w P. (dalej: PIW PIB w P.), który jest krajowym ośrodkiem referencyjnym w zakresie oceny sytuacji epidemiologicznej. Na podstawie wyników badań laboratoryjnych w dniu [...] października 2020 r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne oraz przeprowadzono dochodzenie epizootyczne, w którym pobrano dodatkowo próby wody i paszy do badań urzędowych w kierunku Salmonella. Badanie laboratoryjne ZHW w P. (sprawozdanie nr [...] i nr [...]), nie stwierdziło obecności pałeczek Salmonella Enteńtidis w badanej paszy i wodzie. W dniu [...] października 2021 r. do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...]. wpłynęło sprawozdanie z badań nr [...] oraz [...] z Państwowego Instytutu Badawczego w P. potwierdzające wykrycie pałeczek Salmonella Enteńtidis w próbkach urzędowych pobranych ze stad [...] i [...] na fermie drobiu A. K.. W toku postępowania administracyjnego właściciel fermy, nie zgadzając się z wynikami badań urzędowych, pobrał własne próby i zlecił badanie prywatnym laboratoriom diagnostycznym. Następnie przekazał do organu I instancji kilka otrzymanych sprawozdań, które nie potwierdzały występowania na fermie obecności Salmonella Enteńtidis. Badania te dotyczyły jaj spożywczych pobranych w kurnikach [...] oraz kału pobranego w kurniku [...] i Odchowalni. W oparciu o te sprawozdania, złożył wniosek o ponowne pobranie prób urzędowych, który nie został uwzględniony. Na podstawie tak zebranego materiału dowodowego, Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...]. wydał decyzję nr [...] o zastosowaniu środków zapobiegawczych w związku ze stwierdzeniem wystąpienie serotypu Salmonella Enteńtidis w stadach kur niosek [...] i [...] na terenie fermy drobiu należącej do A. K.. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po wydaniu decyzji do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w [...]. wpłynęło sprawozdanie nr [...] z badań wykonanych przez prywatne laboratorium diagnostycznego [...] Sp. z o.o. z [...], informujące o wykryciu pałeczek Salmonella Enteńtidis w badanej próbce analitycznej 25 g kału pobranego i dostarczonego w dniu [...] października 2020 r. na zlecenie A. K.. Ponadto w dniu [...] listopada 2020 r. ww. laboratorium przesłało kolejne sprawozdanie nr [...], w którym stwierdzono obecność pałeczek Salmonella Enteńtidis w próbce narządów wewnętrznych kur, pobranej w dniu [...] października 2020 r., w kurniku [...] na fermie drobiu A. K.. Strona w ustawowym terminie odwołała się od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...]. i wniosła o jej uchylenie w całości podnosząc, że została pozbawiona możliwości czynnego udziału w sprawie, a wykonane na jej zlecenie badania laboratoryjne nie potwierdziły w badanych próbkach zakażenia Salmonella Enteńtidis. W dalszej części uzasadnienie [...]LW wskazał, iż postępowanie było prowadzone przez organ I instancji w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2019 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus Gallus na lata 2019 i 2020" (Dz.U.2019.346 ze zm – dalej jako rozporządzenie.). Rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 57 ust. 3 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U.2020.1421 t.j.). Z procedur Programu jednoznacznie wynika, że miarodajne i wystarczające dla stwierdzenia wystąpienia zakażenia badanego stada kur jest przeprowadzenie badania urzędowego. Kolejne badania przeprowadzane samodzielnie przez właściciela stada lub na jego zlecenie, nie mogą podważyć tych badań. Przepis 3.3 załącznika do Programu, określa sposób postępowania ze stadem po otrzymaniu wyniku urzędowego stwierdzającego obecność Salmonella Enteńtidis. Podjęte działania były zgodne z tymi przepisami. Ponadto próbki urzędowe zostały poddane dodatkowo kontrolnemu badaniu przez krajowe laboratorium referencyjne, które w swoich sprawozdaniach potwierdziło, ujawniony w badaniu przeprowadzonym przez ZHW w P., wynik dodatni w kierunku Salmonella Enteńtidis. Te ustalenia są również zgodne z wynikami badań zleconymi prywatnie przez stronę w laboratorium diagnostycznym [...] Sp. z o.o. z [...] (sprawozdanie nr [...], nr [...]), których strona nie ujawniła organom inspekcji weterynaryjnej. Badanie laboratoryjne w ramach Programu przeprowadza się w laboratoriach urzędowych wyznaczonych przez Głównego Lekarza Weterynarii zgodnie z art. 25 ust. 3 ustawy z dnia [...] stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej. ZHW w P. funkcjonuje w ramach systemu laboratoriów urzędowych, wykonujących zlecone badania w kierunku obecności Salmonelli. W tych okolicznościach, badania laboratoryjne prowadzone w tym laboratorium mają walor badań urzędowych i należy uznać je za wiarygodne. Badania próbek pobranych w różnym czasie i z różnych miejsc, nie są zazwyczaj miarodajne, ponieważ rozmieszczenie mikroorganizmów w kurniku - w tym również Salmonella Enteńtidis - najczęściej nie jest jednolite. Próbki pobierane nawet równolegle, co do zasady nie muszą być takie same, wobec czego możliwe jest prawdopodobieństwo, że wyniki badania próbki urzędowej i pobranej równolegle będą się różnić. Jednak w tym postępowaniu prywatne badania zlecone przez stronę w 2 wypadkach potwierdziły obecność Salmonella Enteńtidis, w próbach pobranych na fermie kilka dni po pierwszych badaniach urzędowych. Strona w swoim odwołaniu nie przedstawiła żadnych dowodów wskazujących na niewłaściwe przeprowadzenie badań, poza brakiem ich akceptacji. Nie wykazała też, aby nie miała możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, do organu odwoławczego przesłano stanowisko strony, w którym podniosła zarzut braku w aktach sprawy protokołu urzędowego pobrania próbek z dnia [...] października 2020 r. oraz nieścisłości i braki w protokołach z dnia [...] października 2020 r. Organ II instancji uzupełnił materiał dowodowy o oryginał protokołu z dnia [...] października 2020 r., który znajdował się w ZHW w P.. Protokół ten był podpisany przez stronę bez zastrzeżeń. Z kolei zarzuty do protokołów z dnia [...] października 2020 r. są dla sprawy nieistotne, bowiem nie były one podstawą wydania decyzji. Pobrane próbki wody i paszy, których dotyczyły te protokoły, nie wykazały Salmonella Enteńtidis. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. K. (dalej również jako "Skarżący" zarzucając zaskarżonej decyzji: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy tj.: - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 dalej jako "k.p.a."), 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, poprzez zaniechanie zweryfikowania prawidłowości przeprowadzenia badań na obecność Salmonella Enteridis oraz ustalenia okoliczności pobrania próbek przez osobę do tego nieuprawnioną, co miało istotny wpływ na sytuację Skarżącego, - art. 8 k.p.a., 107 § 1 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności nie odniesienie się do pobrania próbek przez osobę do tego nieuprawnioną, niewyjaśnienie odmowy przeprowadzenia ponownego pobrania oraz badania próbek; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, również dlatego, że postępowanie w sprawie przed organem I instancji było prowadzone w oparciu o wyniki badań przeprowadzonych na materiale, który został pobrany w sposób wykluczający uznanie wyników badań za wiarygodne, a poza tym został pobrany przez osoby do tego nieuprawnione, - art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nieuzasadnione odstąpienie od zapewnienia stronie udziału w postępowaniu, polegające na wydaniu decyzji w sprawie przed upływem terminu do zapoznania się z aktami sprawy, - art. 8 § 1 k.p.a., 11 k.p.a. poprzez nierzetelne prowadzenie akt sprawy przejawiające się m.in.: nieponumerowaniem akt sprawy czy niewszyciem akt sprawy do teczki, co mogło utrudnić przeprowadzenie rzetelnego postępowania organowi II instancji oraz znacznie utrudniało kontrolę akt sprawy przeprowadzaną przez Skarżącego, a ponadto mogło prowadzić do nieuprawnionego wpływania na materiał dokumentacyjny w sprawie i jego zakres; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 19a ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, poprzez brak przeprowadzenia kontroli, w celu ustalenie stanu faktycznego, pomimo posiadania przez organ II instancji wiedzy o rozbieżności wyników kontroli przeprowadzonej przez organ z wynikami badań zleconych przez skarżącego oraz nieprawidłowościach w pobieraniu próbek; - art. 19b ust. 1 pkt 2 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej poprzez brak przeprowadzenia kontroli doraźnej związanej z rozpatrzeniem skarg oraz wniosków Skarżącego, w trakcie postępowania przez organami I i II instancji; - zapisów rozporządzenia Komisji (UE) nr [...] poprzez nieuzasadnioną odmowę ponownego pobrania próbek i na ich podstawie przeprowadzenia dodatkowych badań oraz sprzeczne z procedurami pobieranie próbek przez osobę do tego nieuprawnioną; - zapisów rozporządzenia (WE) nr [...] poprzez niepodjęcie właściwych i skutecznych środków w zakresie wykrywania i kontroli m.in. salmonelli. Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów procesu. Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadków oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że organ II instancji nie podjął żadnych czynności celem wyjaśnienia, dlaczego pobrania próbek w dniu [...] października 2020 r. dokonała osoba nieuprawniona - czego nie wskazano w dokumentacji sprawy. Próbki nie zostały pobrane przez lek. wet. Z. K. - jak to wskazano w dokumentach, a przez osoby trzecie tj. Ł. K. (syna Skarżącego) oraz K. H. (pracownika Skarżącego). Nie powinien mieć przy tym znaczenia fakt, że do protokołu nie zgłoszono formalnie uwag i zastrzeżeń, ponieważ Skarżący, ani jego pracownicy nie posiadają szczegółowej wiedzy weterynaryjnej pozwalającej ocenić prawidłowość czynności podejmowanych w ramach kontroli, zwłaszcza gdy prośba pobrania próbek przez osoby nieuprawnione została skierowana przez lekarza weterynarii. Pobranie próbek przez osobę nieuprawnioną narusza wszelkie standardy narzucone przez prawo. Ponadto Skarżący wskazał, iż z dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynika również w jakich warunkach były przechowywane próbki po ich pobraniu, a ponadto w jakich warunkach były transportowane. Akta sprawy zawierają jedynie informację o włożeniu próbek do koperty bezpiecznej, co jednak nie pozwala na stwierdzenie, czy procedura przechowywania próbek po pobraniu oraz ich transportu była zgodna z wymogami. Zdaniem Skarżącego w toku postępowania została naruszona zasada czynnego udziału strony w postępowaniu. Otóż pismem z dnia [...] lutego 2021 r. (doręczonego skarżącemu [...] marca 2021 r.) organ II instancji powiadomił stronę o zakończeniu postępowania oraz zawiadomił, że "akta sprawy można przeglądać w siedzibie organu w terminie 7 dni od dnia odebrania niniejszego zawiadomienia". W dniu [...] marca 2021 r. pełnomocnik ustanowiony przez Skarżącego dla przejrzenia akt sprawy, dokonał kwerendy akt w siedzibie organu II instancji w P.. Pismem z dnia [...] marca 2021 r., które w tym dniu zostało nadane przez Skarżącego listem poleconym na adres organu II instancji, Skarżący przedstawił swoje stanowisko, którego konieczność wyrażenia pojawiła się dopiero po dokonaniu kwerendy akt. Pismo zostało przesłane do organu w trakcie trwania 7- dniowego terminu wyznaczonego przez organ. Mimo to organ II instancji w dniu [...] marca 2021 r. - a zatem 3 dni przed upływem terminu wyznaczonego przez organ stronie do zapoznania się z aktami i przedstawienia stanowiska - wydał decyzję. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, iż rozpatrując odwołanie dwukrotnie umożliwił stronie wypowiedzenie o zebranym materiale dowodowym i uzupełnił dowody wnioskowane przez stronę. W uzasadnieniu decyzji zostały wyjaśnione przyczyny braku uwzględnienia podnoszonych zarzutów. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. strona został poinformowana o terminie wydania rozstrzygnięcia w sprawie ([...] marca 2021). Przed tym terminem została też poinformowana o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i z tego prawa skorzystała w dniu [...] marca 2021 r. Zarzut braku czynnego udziału w postępowaniu jest więc chybiony. Ponadto organ wskazał, iż dostarczone po wydaniu decyzji pismo, w którym strona zgłosiła dodatkowe zastrzeżenia do protokołów z pobrania prób, w celu podważenia ustalonego stanu faktycznego, nie można uznać za zasadne do zmiany decyzji. Wszystkie protokoły związane z pobraniem prób do badań oraz sporządzony w trakcie dochodzenia epizootycznego były podpisywane przez stronę bez zastrzeżeń. Ponadto w toku postępowania przed organem I instancji w piśmie z dnia [...] października 2020 r. strona jednoznacznie oświadczyła, że próby do badań urzędowych w dniu [...] października 2020 r. pobrał urzędowy lekarz weterynarii z kurników [...]. Ponadto twierdzenie, że próby pobierali synowie strony, a nie lekarz urzędowy nie są okolicznościami, o których strona mogła się dowiedzieć dopiero po zapoznaniu z protokołami na etapie postępowania odwoławczego. Organ podkreślił, iż istotą zwalczania chorób zakaźnych jest jak najszybsze wyeliminowanie danej jednostki chorobowej w celu minimalizacji groźby zakażeń i rozprzestrzeniania się choroby powodującej olbrzymie straty finansowe w hodowli zwierząt. Dlatego też, ustawa o ochrona zdrowia zwierząt oraz zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt i przepisy wykonawcze przewidują szybką procedurę eliminacji już samej możliwości powstania zagrożenia rozwoju choroby zakaźnej. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie walki z chorobami zakaźnymi daje pierwszeństwo szybkim działaniom zapobiegawczym. Jednocześnie w toku postępowania administracyjnego próbki do badań urzędowych pobrane u Skarżącego badane były dwukrotnie przez laboratorium urzędowe oraz przez laboratorium referencyjne, w celu potwierdzenia uzyskanych wyników badań. Własne badania zlecone przez stronę postępowania, także wykazało wystąpienie serotypu Salmonella Enteritidis w niektórych z dostarczonych do badań próbkach. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2021 r. Skarżący podtrzymał skargę wskazując, iż wskutek pisma skierowanego do organu po pierwszym przeglądaniu akt w dniu [...] lutego 2021 r., organ znacząco uzupełnił zgromadzony materiał dowodowy, jak również w pewnym stopniu uporządkował dokumentację sprawy. W sytuacji, w której decyzja organu została wydana w trakcie 7-dniowego terminu wyznaczonego skarżącemu przez organ do zapoznania się z aktami oraz wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału sprawy, nie można uznać, że organ faktycznie umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zgromadzonych materiałów. Działanie organu nosi znamiona rażącego uchybienia i powoduje, że zaskarżona decyzja jest wadliwa. Skarżący w ślad za skargą powtórzył, iż fakt podpisania protokółów pobrania próbek przez Skarżącego bez zastrzeżeń, nie sanuje w żaden sposób nieprawidłowego procesu pobierania tych próbek. Skarżący ponownie podkreśla, że próbki na potrzeby badań zostały pobrane przez osoby nieuprawnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Ocenie Sądu, według kryteriów określonych w przywołanym przepisie, poddana została decyzja Lekarz Weterynarii (dalej jako [...]LW), utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii (dalej jako PLW), który działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz.U. z 2020 r. poz. 1421 ze zm. dalej jako "ustawa"), a także rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 lutego 2019 r. w sprawie wprowadzenia "Krajowego programu zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus na lata 2019 i 2020" (Dz. U. 2019 r. poz. 346 – dalej jako rozporządzenie) w związku z uzyskaniem wyniku badań próbek urzędowych, rutynowych pobranych od kur niosek znajdujących się w stadzie nr [...] (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] października 2020r., Zakład Higieny Weterynaryjnej w [...] oraz K-4 (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] października 2020r., Zakład Higieny Weterynaryjnej [...]), w gospodarstwie [...] A. K., stwierdzającego obecność pałeczek Salmonella Enteńtidis w badanych próbach oraz dodatnich wyników badań potwierdzających - sprawozdanie z badań nr [...] (K-3) z dnia [...] października 2020r. Państwowy Instytut Weterynaryjny, Państwowy Instytut Badawczy w P. oraz sprawozdanie z badań nr [...] (K4) z dnia [...] października 2020r. Państwowy Instytut Weterynaryjny, Państwowy Instytut Badawczy w P., wydał nakazy określone szczegółowo w decyzji. Oceniając legalność opisanej decyzji zauważyć trzeba, że reguły postępowania organów inspekcji weterynaryjnej w przypadku wykrycia w stadach kur niosek serotypu Salmonella Enteritidis lub Salmonella Typhimurium, lub efektu hamującego wzrost bakterii, kompleksowo określa wprowadzony, zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz. Urz. UE L 325 z 2003, str. 1, ze zm.) , rozporządzeniem "Krajowy program zwalczania niektórych serotypów Salmonella w stadach kur niosek gatunku Gallus gallus na lata 2019 i 2020". W programie tym, określone zostały dla organów inspekcji weterynaryjnej (i hodowców) środki jakie powinny być podejmowane w zakresie kontroli, badań laboratoryjnych, obróbki produktów pochodzenia zwierzęcego, usuwania produktów, monitorowania lub nadzoru, w związku z wykryciem serotypu Salmonella w sadach kur niosek. W pkt 3.1 załącznika do rozporządzenia wskazano jakie działania ma obowiązek podjąć hodowca w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) próbek pobranych z inicjatywy hodowcy lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii. Natomiast w pkt 3. 2 załącznika do rozporządzenia określono działania jakie obowiązany jest podjąć PLW, w przypadku uzyskania dodatniego wyniku badań laboratoryjnych w kierunku serotypów Salmonella objętych programem (innych niż szczepy szczepionkowe) próbek pobranych z inicjatywy hodowcy lub wykrycia efektu hamującego wzrost bakterii. Wskazują one wprost na obowiązek orzeczenia w drodze decyzji administracyjnej, wydanej zgodnie z art. 44 ustawy, określonych nakazów i zakazów mających na celu ograniczenie możliwości rozprzestrzeniania się zakażenia i likwidację zagrożenia chorobą tego rodzaju. W tym miejscu w świetle zarzutów skargi wskazać należy, iż w rozporządzeniu jednoznacznie wskazano, że na potrzeby realizacji programu przyjmuje się, że stadem zakażonym w odniesieniu do celu unijnego jest stado dorosłe, w którym w wyniku badania laboratoryjnego próbek pobranych z inicjatywy posiadacza kur niosek, zwanego dalej "hodowcą", lub pobranych przez powiatowego lekarza weterynarii, zgodnie z ust. 2.2 oraz ust. 3.1 załącznika do rozporządzenia nr [...], wykryto w jednej próbce lub więcej niż w jednej próbce serotypy Salmonella objęte programem (inne niż szczepy szczepionkowe) lub w którym stwierdzono zastosowanie przez hodowcę środków przeciwdrobnoustrojowych, lub w którym stwierdzono efekt hamujący wzrost bakterii (pkt 1.1 załącznika do rozporządzenia). Zatem z procedur określonych w rozporządzeniu wynika, że miarodajne i wystarczające dla stwierdzenia wystąpienia zakażenia badanego stada jest przeprowadzenie jednego badania i wykrycie w jednej próbce określonego serotypu Salmonelli. W niniejszej sprawie badania prób urzędowych pobranych od kur niosek z kurnika K-3 i k-4 przeprowadzone przez Zakład Higieny Weterynaryjnej [...] wykazały obecność pałeczek Salmonella Enteńtidis w badanych próbach (sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] października 2020r., sprawozdanie z badań [...] z dnia [...] października 2020r. – k 1 akt administracyjnych). W niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, iż próby zostały przesłane na badanie potwierdzające do Państwowego Instytutu Weterynaryjnego, Państwowego Instytutu Badawczego w P., który potwierdził wyniki badań wskazujących na obecność Salmonella Enteńtidis (sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] października 2020r., sprawozdanie z badań nr [...] z dnia [...] października 2020r. – k. 7 akt administracyjnych). W tym miejscu podkreślić należy, iż pozytywny wynik badań przeprowadzonych przez funkcjonujący w ramach systemów laboratoriów urzędowych wykonujących zlecone badania w kierunku obecności Salmonelli, a z takimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, pozwalał na zakończenie laboratoryjnego trybu badania stada w ramach krajowego programu zwalczenia serotypów Salmonella w stadach kur niosek. Organ miał pełne prawo uznania tych badań za wiarygodne, co skutkować musiało koniecznością wydana decyzji określającej nakazy i zakazy dla właściciela stada kur niosek. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów skargi o pobraniu próbek przez osobę nieuprawnioną, a na którym to zarzucie koncentrują się zarzuty skargi, wskazać należy, że zgromadzony materiał dowodowy nie wskazuje na nieprawidłowości w tym zakresie. W tym miejscu wskazać należy, iż aby próbkę uznać za wiarygodną musi zostać ona pobrana zgodnie z ust. 2.2 oraz ust. 3.1 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011. W ust. 2.2 rozporządzenia nr 517/2011 wskazano, iż aby maksymalnie zwiększyć precyzyjność pobierania próbek i zapewnić prawidłowe stosowanie przedmiotowej procedury, właściwy organ lub podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze dopilnowuje, aby próbki były pobierane przez przeszkolone osoby. Z protokołu pobrania próbek w stadzie niosek jednoznacznie wynika, iż próbki zostały pobrane przez urzędowego lekarza weterynarii, a nie jak wskazuje Skarżący przez osobę trzecią. Istotny w niniejszej sprawie jest fakt, iż protokół ten został podpisany przez obecnego przy pobieraniu próbek Skarżącego i nie był kwestionowany aż do momentu zakończenia postępowania dowodowego przed organem II instancji. Co istotne w piśmie przewodnim dołączonym do pobranych próbek posiadacz zwierząt oświadczył, iż nie wnosi uwag dotyczących sposobu pobierania próbek (pkt 6 pisma przewodniego). Nie może uiść również uwadze okoliczność, iż w piśmie z dnia [...] października 2020 r. Skarżący jednoznacznie wskazał, iż "w dniu [...] października 2020 roku urzędowy lekarz weterynarii pobrała (...) próby do badań rutynowych". Również we wniesionym odwołaniu Skarżący nie kwestionuje prawidłowości pobrania prób, a koncentruje się na uzyskanych wynikach negatywnych z badania prób wykonanych na jego zlecenie. Co prawa Skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. wspomina, że z uwagi na brak protokołu pobrania próbek z dnia [...] października 2020 r. nie można jednoznacznie stwierdzić czy pobranie prób odbyło się z zachowaniem standardów właściwych dla takiej czynności. Jednakże na tym etapie postępowania Skarżący nie wskazywał, iż próby zostały pobrane przez osobę do tego nieuprawnioną. Z powyższych względów w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, iż próby urzędowe zostały pobrane nieprawidłowo. W świetle akt sprawy Sąd nie ma również podstaw do uznania za zasadne twierdzenia Skarżącego o niewłaściwym przechowywaniu i transporcie prób. Zgodnie z ust. 3.1 załącznika do rozporządzenia nr 517/2011 próbki są przesyłane przesyłką ekspresową lub kurierską do laboratoriów, o których mowa w art. 11 i 12 rozporządzenia (WE) nr 2160/2003, w ciągu 24 godzin od ich pobrania. Jeżeli próbki nie zostaną wysłane w ciągu 24 godzin, przechowuje się je w chłodziarce. Próbki można transportować w temperaturze otoczenia, o ile unika się wystawienia ich na działanie nadmiernie wysokiej temperatury (powyżej 25 °C) i promieni słonecznych. W niniejszej sprawie, jak wynika z pisma przewodniego dołączonego do próbek, próbki zostały wysłane w ciągu 24 godzin od ich pobrania (pobranie [...] października 2020 r. o godz. 10.45, wysyłka [...] października 2020 r. o godz. 8) oraz zostały zapakowane w bezpieczna kopertę i przetransportowane w warunkach chłodniczych. Tym samym, w ocenie Sądu, badania prób nie zostały skutecznie i rzeczowo podważone przez Skarżącego. Z powyższych względów zarzuty skargi naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., jak również rozporządzenia nr [...] i rozporządzenia [...] nie zasługiwały na uwzględnienie. Ponadto na gruncie niniejszej sprawy należy mieć również na uwadze, iż na zlecenie Skarżącego lekarz weterynarii uprawniony do pobierania prób urzędowych (na co wskazywał Skarżący we wniesionym odwołaniu) pobrał próby, które zostały przekazane do dwóch niezależnych laboratoriów. W toku postępowania Skarżący przesłał sprawozdania z wyników badań, w których uzyskano wynik negatywny wyjaśniając, że próbki zostały pobrane prawidłowa a wynik jest wiarygodny. To jednakże w tym miejscu podkreślić należy, iż Skarżący nie przesłał do organu wszystkich uzyskanych sprawozdań z badań. Z akt sprawy wynika, iż do Powiatowego Inspektoratu Weterynarii w Grodzisku Wlkp. wpłynęło sprawozdanie nr [...] z badań wykonanych przez prywatne laboratorium diagnostycznego [...] Sp. z o.o. [...], informujące o wykryciu pałeczek Salmonella Enteńtidis w badanej próbce analitycznej 25 g kału pobranego i dostarczonego w dniu [...] października 2020 r. na zlecenie A. K. oraz sprawozdanie nr [...], w którym stwierdzono obecność pałeczek Salmonella Enteńtidis w próbce narządów wewnętrznych kur, pobranej w dniu [...] października 2020 roku, w kurniku [...] na fermie drobiu A. K.. Tym samym również badanie zlecone przez Skarżącego, wbrew jego twierdzeniom, potwierdziły wyniki badań zleconych przez organ I instancji. Wobec powyższego skoro zarówno w próbkach pobranych przez organ jak i na zlecenie Skarżącego stwierdzono obecność pałeczek Salmonella Enteńtidis, to powyższe w świetle przepisów prawa obligowało organ do wydania na podstawie art. 44 ustawy decyzji zawierającej określone w pkt. 3.3 załącznika do rozporządzenia nakazy, co też uczynił organ w niniejszej sprawie. Natomiast za zasadny, ale nie mający żadnego wpływu na wynik sprawy, Sąd uznał zarzut naruszenie przez [...]LW art. 10 k.p.a.. Nie ulega wątpliwości, iż organ wydał decyzje przedwcześnie nie czekając na stanowisko strony po końcowym zapoznaniu się z aktami sprawy, które zostało wysłane do organu we wskazanym przez organ terminie 7 dni do zapoznania się z aktami sprawy. Jednakże powyższa okoliczność nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. W tym miejscu wskazać należy, że w orzecznictwie zasadnie podnosi się, iż zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości składania uwag i wniosków może odnieść skutek jedynie wówczas, gdy strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (por. wyroki NSA: z 18.5.2006 r., II OSK 831/05, ONSAiWSA 2006, nr 6, poz. 157; z 1.2.2011 r., II OSK 1098/10, CBOSA). Strona powinna zatem wykazać, że brak takiego zawiadomienia przed wydaniem decyzji uniemożliwił jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. zgłoszenia wniosków dowodowych z zeznań świadków, dokumentów, itp.). Tymczasem w kontrolowanej sprawie Skarżący, stawiając w odwołaniu zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., nie wskazał, jakich to czynności z powodu tego naruszenia nie mógł dokonać. W niniejszej sprawie natomiast Skarżący po zapoznania się z aktami nie złożył żadnych wniosków dowodowych, a jedynie zakwestionował prawidłowość pobrania próbek, który to zarzut w świetle niniejszego uzasadnienia okazał się niezasadny. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać również należy, iż opisywana w skardze jak i w toku postępowania rozbieżność pomiędzy datami w protokole pobrania próbek z dnia [...] października 2020 r., a nie mającego istotne znaczenie w niniejszej sprawie protokołu z dnia [...] października 2020 r., wskazać należy, iż wpisanie błędnej daty w tym protokole ma charakter oczywistej omyłki pisarskiej. Ponadto jak słusznie wskazał organ nawet ewentualna wadliwość pobrania próbek paszy i wody pobranych w dniu [...] października 2020 r. nie mają wpływu na wynik sprawy, ponieważ kontrolowana w sprawie decyzja nie została wydana w oparciu o te protokoły. Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie dopatrzył się aby zaskarzona decyzja naruszała art. 8, 107 § 1 i 3 k.p.a w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. W ocenie Sadu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszelkie elementy określone przez ww. przepisy prawa. Z powyższych względów za niezasadny należało uznać również zarzuty skargi naruszenia przepisów ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej. Natomiast za nie mający wpływu na wynik sprawy uznać należy zarzuty odnoszące się do sposobu prowadzenia akt. Odnosząc się do wniosków dowodowych Skarżącego wskazać należy, iż sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać ustaleń, celem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Może to jedynie uczynić w granicach zakreślonych w art. 106 § 3 P.p.s.a., ale nawet wówczas celem tego postępowania nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy prawidłowo organy ustaliły stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepis prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Natomiast w zakresie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych wskazać należy, iż Sąd orzeka w oparciu o nadesłane akta administracyjne i w tym zakresie nie ma potrzeby przeprowadzania dodatkowego postępowania dowodowego z dokumentu jeżeli ten już się w aktach znajduje. Z tych też względów Sąd nie mógł uwzględnić wniosków dowodowych Skarżacego. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło