II SA/Po 343/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-28
Skład orzekający: Jerzy Stankowski, Maria Bohdanowicz, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może pozbawić obywatela nabytego prawa jazdy kategorii B, powołując się na braki w dokumentacji ewidencyjnej i nieprzeprowadzenie procedury wymiany prawa jazdy zgodnie z nowymi przepisami, bez zastosowania trybu wzruszenia decyzji ostatecznej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może pozbawić obywatela nabytego prawa jazdy kategorii B, powołując się na braki w dokumentacji ewidencyjnej lub nieprzeprowadzenie procedury wymiany prawa jazdy zgodnie z nowymi przepisami, bez zastosowania specjalnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych. Wydane w 1971 roku prawo jazdy jest decyzją administracyjną, której zmiana wymaga zastosowania odpowiednich przepisów KPA, a nie może być cofnięte w drodze zwykłego postępowania administracyjnego dotyczącego wymiany dokumentów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania prawa jazdy kategorii B przez Naczelnika Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego, pomimo posiadania przez skarżącego prawa jazdy tej kategorii od 1971 roku. Organ argumentował brakiem dokumentów potwierdzających ubieganie się o prawo jazdy kat. B w aktach ewidencyjnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący twierdził, że prawo jazdy kat. B otrzymał w 1971 r. po zdaniu egzaminu i posługiwał się nim przez 31 lat.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stankowski (spr.) Sędziowie: del. sędzia WSA Maria Bohdanowicz as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie prawa jazdy 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego W.C. kwotę 20 /dwadzieścia/ złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/M. Bohdanowicz /-/J. Stankowski /-/D. Rzyminiak-Owczarczak MW
4/II SA/Po 343/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 4, art. 97 ust. 1 i art. 150 ustawy z dnia 20 VI 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.), § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.), § 2 i § 7 ust. 1 pkt 1 lit. d rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 XII 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 150, poz. 1680 ze zm.) Naczelnik Wydziału Komunikacji i Dróg Starostwa Powiatowego, z upoważnienia Starosty, wydał W.C. prawo jazdy kategorii A, C, C+E, T i odmówił wydania prawa jazdy kategorii B. Organ wskazał, że w aktach ewidencyjnych kierowcy znajdują się jedynie dokumenty dotyczące spełnienia warunków i wydania wnioskodawcy prawa jazdy kat. T i C, lecz brak jest dowodów potwierdzających ubieganie się W.C. o prawo jazdy kat. B. Nazwisko wnioskodawcy nie figuruje również w aktach egzaminacyjnych przechowywanych w Urzędzie Wojewódzkim. W tej sytuacji uznano, że wnioskodawca nie spełnia warunków do uzyskania prawa jazdy kat. B.
W odwołaniu od powyższej decyzji W.C. wskazał, iż dnia 28 VII 1971 r. zdawał w T. egzamin na prawo jazdy kat. B i C. Zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami odbył się jeden egzamin teoretyczny i dwa praktyczne z jazdy samochodem ciężarowym marki "Star" i samochodem osobowym "Warszawa". Dnia 31 VII 1971 r. Odwołujący się zdał posiadane wcześniej prawo jazdy kat. A i T oraz odebrał nowe prawo jazdy nr [...] na kat. A, B, C, E i T, którym posługiwał się przez 31 lat. W.C. stwierdził, iż nie może ponosić konsekwencji nierzetelnego przekazywania dokumentów między poszczególnymi urzędami.
Decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 X 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium wskazało, że postępowanie organu I instancji było zgodne z postanowieniami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 29 kwietnia 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy oraz z § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 XII 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami. Kolegium wskazało też, że w decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] VII 1971 r. nie ma wzmianki o przyznaniu Odwołującemu się prawa jazdy kategorii B. Organ podkreślił, że W.C. nie spełnił w dniu wydania prawa jazdy kat. B warunków określonych w obowiązującej wówczas ustawie z dnia 27 XI 1961 r. o bezpieczeństwie i porządku na drogach publicznych (Dz.U. z 1971 r., nr 53, poz. 295 ze zm.) oraz w rozporządzeniu Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 VII 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych (Dz.U. nr 27, poz. 18 ze zm.).
W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W.C. podniósł te same zarzuty co w odwołaniu, a nadto zaznaczył, że prawo jazdy kat. B otrzymał po spełnieniu warunku określonego w art. 196 § 3 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 20 VII 1968 r. w sprawie ruchu na drogach publicznych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości swą dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna, a w sprawie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty.
Ustawowe upoważnienie dla Ministra Infrastruktury zawarte w art. 150 ust. 2 ustawy z dnia 20 VI 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 98, poz. 602 ze zm.) dotyczyło określenia warunków i terminów wymiany praw jazdy i innych dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami lub potwierdzających dodatkowe kwalifikacje kierujących pojazdami oraz wysokość opłat za ich wymianę. Minister Infrastruktury nie otrzymał zatem ustawowego upoważnienia dla określenia warunków cofania nabytych praw jazdy w związku z ich wymianą.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 29 IV 2002 r. w sprawie wymiany prawa jazdy (Dz.U. nr 69, poz. 640 ze zm.) w § 5 ust. 2 odsyła do zasad i trybu postępowania przy wydawaniu uprawnień do kierowania pojazdami, a więc do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 XII 2001 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. nr 150, poz. 1680 ze zm.), które w sposób nieostry w § 7 ust. 1 lit. d określa zadania organu do badania zasadności danych z ujętymi w prowadzonej ewidencji kierowców danymi w zakresie posiadanych uprawnień.
Należy w tym miejscu zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 92 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w ustawie zasadniczej w celu wykonania ustawy i na podstawie szczegółowego upoważnienia w niej zawartego. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Konstytucja zabrania jednak konstrukcji tzw. "upoważnień kaskadowych" do wydania aktu wykonawczego, zaś samym upoważnieniom ustawowym stawia wysokie wymagania co do precyzji, z jaką powinny określać cechy aktu wykonawczego. Nie można zatem w rozporządzeniu wykonawczym rozszerzać materii przekazanej do uregulowania przez ustawę poprzez odsyłanie do kolejnych aktów wykonawczych (por. wyrok NSA z 15 I 2002 r., II SA 2348/00).
Z upoważnienia zawartego w art. 150 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym nie wynika możliwość pozbawiania uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych danej kategorii, nabytych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów prawa. Należy ponadto zauważyć, że wydane Skarżącemu w 1971 r. prawo jazdy jest decyzją administracyjną i jej zmiana wymaga specjalnego trybu przewidzianego w Kodeksie postępowania administracyjnego dla wzruszenia decyzji ostatecznych. Organ nie zastosował żadnego ze wskazanych w ustawie trybów.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa., orzeczono jak w sentencji.
/-/M. Bohdanowicz /-/J. Stankowski /-/D. Rzyminiak
Owczarczak
MW
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło