II SA/Po 3432/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz - Frymus Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr) As. sąd. Edyta Podrazik Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r. sprawy ze skargi E. T. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie : pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski II SA/Po 3432/01 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając m. in. na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych okresu powojennego (Dz. U z 1997 r. Nr 142 poz. 950 ze zm.) pozbawił E. T. syna S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez były ZBoWiD z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. Według ustaleń Kierownika Urzędu E. T. w okresie zaliczonym przez ZBoWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej a zatem nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej". Takie osoby zaś z mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. T. podkreślał że do służby w MO wstąpił na prośbę miejscowej społeczności, zaś ze służby zwolnił się by podjąć pracę na gospodarstwie rolnym rodziców. Kwestionowane rozstrzygnięcie jest dla niego krzywdzące tym więcej że jest osobą poważnie schorowaną. Rozpoznając ów wniosek Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [...] r. nr Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję własną, przywołując wcześniejszą argumentację. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego E. T. wskazywał poza argumentacją przytoczoną już we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że służąc w Milicji nie działał na szkodę społeczeństwa lecz w jego obronie. Zatem pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest niesprawiedliwe. W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o oddalenie skargi. Skargę wniesiono pod rządami ustawy z dnia 11.5.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W międzyczasie doszło do reformy sądownictwa administracyjnego. W myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Jakkolwiek wbrew stanowisku zawartemu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w toku postępowania weryfikacyjnego ma on obowiązek badać czy istnieją inne niż "utrwalanie władzy ludowej" a zarazem ustawowe tytuły nabycia uprawnień kombatanckich, to skarżący mimo wezwania kierownika nie przywołał żadnych okoliczności pozwalających zachować dotychczasowe uprawnienia. Ani z treści pism skarżącego nadesłanych w toku postępowania administracyjnego ani z materiałów dołączonych do postępowania przed byłym ZW ZBoWiD nie wynika by miał on inny niż przedmiotowe utrwalanie władzy ludowej tytuł do nabycia uprawnień kombatanckich w rozumieniu art. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Tymczasem zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 w ówczesnym jak i aktualnym jego brzmieniu pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2 w art. 2 oraz art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10.5.1945 do 30.06.1947 r. Z akt administracyjnych nie wynika, a i skarżący tego nawet nie twierdził by uczestniczył on w wojnie domowej w Hiszpanii. Nie służył też w Wojsku Polskim ani z wyboru ani z poboru. Skoro nadto nie wykazywał podstaw do nabycia uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w ustawie (art. 1, 2 i 4), to zaskarżonemu rozstrzygnięciu nie można zarzucić naruszenia obowiązującego porządku prawnego. Zważyć przy tym należy iż w orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i Sądu Najwyższego ugruntował się pogląd w/g którego jakakolwiek działalność w samej Milicji Obywatelskiej nie rodzi uprawnień kombatanckich. W szczególności nie stanowi ona podstawy do przyznania przedmiotowych uprawnień w myśl wskazań objętych hipotezą art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy. Generalnie bowiem przyjmuje się, że Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną w rozumieniu omawianych przepisów. Zatem nawet walka w jej szeregach i wewnątrz jej struktur z grupami Wehrwolfu czy oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii nie rodzi uprawnień kombatanckich i nie stanowi podstawy do jej zachowania w myśl dyrektywy wypływającej z art. 25 ust. 2 pkt 6 omawianej ustawy o kombatantach. Sąd nie dopatrzył się też przy rozpoznawaniu sprawy naruszeń proceduralnych, które mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia. W tych okolicznościach skoro skarżący nie podważył skutecznie legalności zaskarżonego aktu, to zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) należało skargę pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalić. /-/E.Podrazik /-/E.Makosz-Frymus /-/P.Miładowski KB/