II SA/Po 348/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-04-28
Skład orzekający: sędzia WSA Bożena Popowska, sędzia WSA Maria Bohdanowicz, as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą jednorazową pomoc pieniężną na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka, uwzględniając jedynie część wnioskowanych wydatków?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a także prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego. Przyznanie jednorazowej pomocy pieniężnej na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka, zgodnie z §16 rozporządzenia Rady Ministrów z 29.09.2001 r. w sprawie rodzin zastępczych, następuje na zasadzie uznania administracyjnego. Organ I instancji prawidłowo ocenił potrzeby dziecka, uwzględniając część wnioskowanych wydatków i odrzucając inne, kierując się ustaleniami stanu faktycznego, wywiadem środowiskowym oraz wysokością otrzymywanej przez rodzinę zastępczą stałej pomocy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku M.M., rodziny zastępczej spokrewnionej, o przyznanie jednorazowej pomocy pieniężnej na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z przyjęciem dziecka do rodziny. Organ I instancji przyznał część wnioskowanej kwoty, nie uwzględniając wydatków na odzież i leki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Strona skarżąca domagała się przyznania pomocy w całości, wskazując na rzeczywiste potrzeby dziecka.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bożena Popowska ( spr. ) Sędziowie: del. sędzia WSA Maria Bohdanowicz as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant: referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania jednorazowego zasiłku na pokrycie kosztów przyjęcia dziecka do rodziny zastępczej o d d a l a s k a r g ę /-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ M. Bohdanowicz MK
W postępowaniu wszczętym na wniosek M.M., będącej rodziną zastępczą spokrewnioną z małoletnią K.K., Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie decyzją z dnia [...] odmówił Stronie przyznania jednorazowej pomocy pieniężnej na pokrycie niezbędnych wydatków, związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka. W odpowiedzi na odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na naruszenie przez organ art. 7, 10§1, 77§1, 107§1 i 3 ustawy z 14.06.1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) w kontekście dokonanych ustaleń co do warunków socjalno-pobytowych dziecka w internacie i co do zapewnienia dziecku niezbędnych potrzeb w związku z jego przyjęciem do rodziny zastępczej.
Pismem z 10.12.2002r. Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, zawiadomił M. M. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie i poinformował o możliwości zapoznania się z dokumentacją w tej sprawie. Na wyżej wymienioną dokumentację składają się między innymi: aktualizacja wywiadu środowiskowego, sporządzona w 09.12.2002r. i trzy adnotacje urzędowe do wyżej wymienionego wywiadu: z 09.12, z 12.12 i z 16.12. 2002 roku.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie przyznał M. M. jednorazową pomoc pieniężną na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka w wys. 980,00 (to jest 60,46% kwoty 1621 złotych). W uzasadnieniu organ podał, iż uwzględnił wniosek Strony w zakresie dotyczącym konieczności zakupu tapczanu, biurka oraz zgłoszoną w dniu 09.12.2002r. potrzebę zakupu pościeli, bielizny pościelowej i koca. Organ nie uwzględnił natomiast potrzeb dotyczących zakupu odzieży z uwagi na wysokość miesięcznej pomocy pieniężnej przyznanej M. M. na częściowe pokrycie kosztów utrzymania małoletniej K.K. w wys. 573,40; zdaniem organu, wyżej wymienione świadczenie "zabezpiecza potrzeby w tym zakresie". Z kolei wniosek dotyczący wydatków na zakup leków dla K.K. uznano za bezzasadny, ponieważ wnioskodawczyni nie poniosła żadnych kosztów związanych z leczeniem dziecka i zakupem leków. Powyższymi okolicznościami i powołując się na §16 rozporządzenia Rady Ministrów z 29.09.2001r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 120, poz. 1284) organ uzasadnił wysokość przyznanej jednorazowej pomocy pieniężnej.
W odwołaniu M. M. domagała się przyznania wyżej wymienionego świadczenia "w całości", powołując się na potrzeby związane z koniecznością leczenia K. i na to, że od wiosny K. nie będzie przebywała w internacie, tylko zamieszka razem z nią w nowym mieszkaniu. Nadto K. rośnie i zmieniają się jej potrzeby.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją nr [...] z [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując przede wszystkim na to, że organ I instancji uwzględnił uwagi i wskazania zawarte w decyzji z dnia [...]. Organ wyjaśnił ponadto istotę decyzji podejmowanej na zasadzie uznania administracyjnego, a taką jest decyzja w przedmiotowej sprawie, ustalił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że rozstrzygnięcie organu I instancji co do przesłanek przyznania pomocy i jej wysokości jest prawidłowe.
W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu, M. M. zwraca się o ponowne rozpatrzenie prośby o przyznanie jednorazowej pomocy pieniężnej "w całości", wskazując iż przeprowadzony wywiad środowiskowy nie oddaje obrazu rzeczywistej sytuacji, K. "potrzeba kupić wszystko". Skarżąca powtarza argumenty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o oddalenie skargi, powołując się na treść §16 wyżej wymienionego rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rodzin zastępczych i stwierdzając, iż przyznanie pomocy nie nastąpiło z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i art. 10§1 kpa.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Rolą sądu administracyjnego jest kontrola legalności działań organów administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym obowiązującym w czasie podejmowania wyżej wymienionych działań. Przeprowadzona kontrola sądowoadministracyjna nie wykazała naruszeń prawa ze strony organów I i II instancji które uzasadniałyby, w myśl art. 145 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji. Organy w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, oraz prawidłowo zinterpretowały i zastosowały odnośne przepisy prawa materialnego.
Pomoc polegającą na jednorazowym świadczeniu pieniężnym na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka, w datach orzekania w niniejszej sprawie przez organy I i II instancji normował §16 rozporządzenia Rady Ministrów z 29.09.2001r. w sprawie rodzin zastępczych (Dz. U. nr 120, poz. 1284). Przepis ten normował cztery kwestie: właściwość organu orzekającego i rodzaj kompetencji, przesłankę rozstrzygnięcia oraz wysokość świadczenia.
Właściwym organem jest starosta, który orzeka w przedmiotowej sprawie na zasadzie uznania administracyjnego (na co wskazuje użyte określenie starosta "może"), uwzględniając "niezbędne wydatki związane z potrzebami przyjmowanego do rodziny dziecka, w wysokości do 150% podstawy". Chodzi o podstawę ustalenia wysokości pomocy pieniężnej, określoną przepisami ustawy z 29.11.1990r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 1998, Nr 64, poz. 414 ze zm.). Z cytowanego przepisu wynika, że organ podejmując rozstrzygnięcie musi zbadać i ocenić potrzeby oraz ustalić niezbędne wydatki na ich pokrycie i odpowiednio do wyżej wymienionych kryteriów orzec o wysokości pomocy.
Skarżąca formułuje zarzut poczynienia nieprawidłowych ustaleń i błędnego rozstrzygnięcia co do wysokości świadczenia.
Wyżej wymienione zarzuty nie znajdują potwierdzenia w materiałach źródłowych.
W decyzji organu I instancji wymieniono wszystkie żądania Skarżącej, wskazujące na potrzeby M. K. i organ wyjaśnił, jakie uwzględnił i z jakich powodów oraz jakie i dlaczego pominął, opierając się na ustaleniach stanu faktycznego sprawy zawartych w wywiadzie środowiskowym i uzupełnionych w obszernej "adnotacji urzędowej" z 09.12.2002r., dot. sytuacji rodzinnej mieszkaniowej, materialnej rodziny i zdrowotnej dziecka, oraz w adnotacji z 16.12.2002r. zawierającej wykaz rzeczy zakupionych dziecku do wyżej wymienionej daty. Nie uwzględniając wniosku o przyznanie pomocy na odzież dla K. K., organ wziął pod uwagę zwłaszcza to, że M. M. otrzymuje przyznaną przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie miesięczną pomoc pieniężną na częściowe pokrycie kosztów utrzymania dziecka w wysokości 573,40. Kierując się doświadczeniem życiowym należy przyznać rację organowi, iż jest to kwota, która winna zapewnić pokrycie takich jak wyżej wymienionych potrzeb. Natomiast rozstrzygnięcie co do kwoty przyznanej pomocy organ oparł na ustaleniu obowiązujących na rynku przeciętnych cen towarów, których zakup uznał za celowy (adnotacja urzędowa z 12.12.2002r.)
Powyższe wskazuje, iż organ I instancji nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zdaniem Sądu, organ kierował się zarówno dyrektywami zawartymi w zasadach ogólnych ustawy z 14.06.1960 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. nr 98, poz. 1071 ze zm.) jak i dyrektywami o charakterze materialnoprawnym, wynikającymi z unormowań ustawy o pomocy społecznej, zwłaszcza dotyczących, celu pomocy społecznej, okoliczności które organ udzielający pomocy musi uwzględniać oraz możliwości pomocy społecznej (art. 2 Ustawy).
Wobec uznania, iż decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem, również decyzję organu II instancji należy uznać za zgodną z prawem.
W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ B. Popowska /-/ M. Bohdanowicz
(za nieobecnego sędziego /-/ B. Popowska)
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło