II SA/Po 348/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-12-04
Skład orzekający: Barbara Kamieńska, Wiesława Batorowicz, Aleksandra Łaskarzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę może zostać wydana, jeśli planowana inwestycja nie jest kontynuacją istniejącej zabudowy sąsiedniej, a sąsiednie nieruchomości stanowią grunty rolne niezabudowane?Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy nie może zostać wydana, jeśli nie jest spełniony wymóg zgodności planowanej inwestycji z istniejącą zabudową sąsiednią (zasada dobrego sąsiedztwa), chyba że zachodzi wyjątek określony w art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy prawa materialnego i procesowego, nie badając kompleksowo sprawy i nie oceniając prawidłowości decyzji organu pierwszej instancji pod kątem wszystkich przesłanek z art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności zasady dobrego sąsiedztwa.Stan faktyczny
H. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy D. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę. Skarżąca podnosiła, że inwestycja zlokalizowana w sąsiedztwie jej nieruchomości, którą zamierza podzielić na działki budowlane, uniemożliwi jej sprzedaż. Organy administracji uznały, że inwestycja spełnia wymogi prawne, w tym dotyczące odległości od zabudowy mieszkaniowej, a interes inwestora ma pierwszeństwo.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot wpisu sądowego oraz przyznał adwokatowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej. Sąd określił również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant St. sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 04 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]. Nr [...], Znak [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę [...]-,zł tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz przyznaje adw. M. I. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w kwocie [...]-,zł, w tym [...]-,zł tytułem podatku od towarów i usług, oraz kwotę [...]-,zł, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/ W. Batorowicz /-/B. Kamieńska /-/ A. Łaskarzewska
Wnioskiem z [...] D. K. zwrócił się do Wójta Gminy D. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę dla hodowli 20,23 DJP na działce nr [...] położonej w D. przy ul. M.
W wyniku przeprowadzonego postępowania decyzją z [...] Wójt Gminy D. ustalił dla D. K. warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że inwestycja spełnia wymogi określone w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie narusza też ładu przestrzennego i przepisów odrębnych. Warunki zabudowy ustalono na podstawie przeprowadzonej analizy. Realizacji inwestycji sprzeciwiła się właścicielka sąsiedniej nieruchomości H. K. Podniosła, że swój grunt zamierza podzielić na działki budowlane. Na rozprawie administracyjnej w dniu [...] jeden z sąsiadów przedmiotowej nieruchomości wyraził zgodę na jej realizację pod warunkiem, że zostanie ona zlokalizowana w odległości minimum 250 m od drogi gminnej ul. M. Z kolei H. K. podtrzymała swoje stanowisko. Wnioskodawca stwierdził zaś, że działka nr [...] jest jedyną wolną działką, na której może pobudować płytę obornikową i zbiornik na gnojówkę.
Organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z rozporządzeniem z 7.10.1997r. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 132, poz. 877) minimalna odległość zamkniętych zbiorników na płynne odchody zwierzęce, mierzona od pokryw i wylotów wentylacyjnych, winna wynosić 15 m od otworów okiennych i drzwiowych pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działkach sąsiednich. Minimalna odległość otwartych zbiorników oraz płyt gnojowych powinna wynosić 30 m od w/w obiektów. Wymagania te są w przypadku analizowanej inwestycji spełnione. W oparciu o przeprowadzoną analizę ustalono, że najbliższa istniejąca zabudowa mieszkaniowa znajduje się w odległości co najmniej 300 m, a więc wielokrotnie przekracza wymagane minimum. Na marginesie Wójt wskazał, że art. 7 kpa nakazuje uwzględniać przede wszystkim interes inwestora, a decyzja o warunkach zabudowy terenu nie rodzi żadnych praw do terenu i nie narusza uprawnień osób trzecich.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. K. domagając się jej uchylenia. Skarżąca podniosła, że płyta obornikowa i zbiornik mają być usytuowane w bliskim sąsiedztwie jej pola, które zamierza sprzedać jako działki budowlane. Wskazała, że inwestor posiada inne działki, na których mógłby zaplanować inwestycję. Odwołująca się wskazała, że posiada tylko pole sąsiadujące z przedmiotową działką. Z uwagi na trudną sytuację finansową zamierza je podzielić na działki budowlane i sprzedać, a uzyskane w ten sposób środki pozwolą jej na remont domu zniszczonego przez huragan.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uzasadniając rozstrzygnięcie wskazał, że Wójt prowadząc postępowanie dochował szczególnej staranności, przeprowadził bowiem rozprawę administracyjną, w której brała udział skarżąca. H. K. zobowiązała się do podania w określonym terminie swoich warunków, jaki muszą być spełnione, by wyraziła zgodę na inwestycję. Takich warunków jednak nie podała. W dniu 9.03.2007r. stwierdziła jedynie, że nie wyraża zgody na inwestycję, albowiem zagraża ona jej zamiarom sprzedaży pola jako działek budowlanych.
Kolegium zaznaczyło, że skoro przedmiotowa inwestycja jest zgodna z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym to nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy. Powołując się na utrwalone orzecznictwo sądownictwa administracyjnego wskazano, że w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy należy brać pod uwagę przede wszystkim interes inwestora. Organ II instancji stwierdził też, że chęć sprzedaży przez skarżącą nieruchomości w nieokreślonej przyszłości, nie może stanowić podstawy i przeszkody do wydania decyzji zgodnie z wnioskiem inwestora.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła H. K. powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Nadto wskazała, że zaskarżona decyzja narusza jej prawo polegające na zamiarze sprzedaży jej nieruchomości, która sąsiaduje z działką inwestora. Budowa w bezpośrednim sąsiedztwie płyty obornikowej i zbiornika na gnojówkę uniemożliwi bowiem sprzedaż sąsiednich działek jako budowlanych.
Skarżąca podważyła również zapis protokołu z rozprawy przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu [...], zgodnie z którym zobowiązała się do podania w terminie 7 dni warunków, na jakich zgadza się na realizację inwestycji. H. K. wskazała, że zapis ten został dokonany poza protokołem bez jej wiedzy, a ona nie podpisała się pod nim. Powyższe odzwierciedla, że w przeprowadzonym postępowaniu organy zadbały jedynie o interes inwestora.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie powołując się na stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona .
Wprawdzie skarżąca wywodziła swoje argumenty uzasadniające sprzeciw jedynie z niemającą dla rozstrzygnięcia znaczenia obawą, przed utratą wartości należącej do niej działki sąsiedniej, w związku z planowanym podziałem na działki budowlane, to jednak nie zwalniało to Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. od kompleksowego zbadania sprawy.
Organ drugiej instancji jest organem o charakterze reformatoryjnym, a zatem zobowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę merytorycznie w jej całokształcie. Winien więc ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów powołanych w odwołaniu, ale także pod kątem – mających w sprawie zastosowanie – przepisów prawa materialnego i procesowego, dając wyraz swemu stanowisku w uzasadnieniu decyzji ( art.107 kpa).
Uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niewystarczające pod względem całokształtu badanej sprawy jak i błędne pod względem zgodności decyzji z prawem. Wprawdzie organ drugiej instancji ocenił decyzję pierwszej instancji jako zgodną z art. 61 ust. 1 pkt. 1-5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003r. Nr 80.poz. 717) dalej określanej jako u.p.z.p., to jednak analiza decyzji Wójta Gminy D. doprowadza do wniosków przeciwnych.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia wymienionych w pkt 1–5 przesłanek. Uchybienie którejkolwiek z nich czyni wydanie pozytywnej decyzji niemożliwym.
Organ pierwszej instancji pominął całkowicie zawartą w pkt. 1 powołanego przepisu tzw. zasadę dobrego sąsiedztwa, co oznacza wymóg zgodności planowanej inwestycji z istniejącą na co najmniej jednej działce sąsiedniej zabudową. Określenie "zabudowa" odnosi się nie tylko do zabudowy mieszkalnej, ale do wszelkich inwestycji, które objęte są wymogiem ustalenia warunków zabudowy na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.z.p. Tak więc oparcie decyzji na błędnej analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, która określiła przesłankę sąsiedztwa stwierdzeniem " nie dotyczy", ocenić należy jako sprzeczne z prawem.
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego w postaci części graficznej analizy wynika, że sąsiednie nieruchomości stanowią grunty rolne niezabudowane. W takim przypadku planowana inwestycja nie będzie kontynuacją zabudowy sąsiedniej i nie spełniony byłby warunek z art. 61 ust. 1 pkt. 1 u.p.z.p.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zbadać czy w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. W przypadku bowiem, gdyby powierzchnia gospodarstwa rolnego wnioskodawcy przekraczała średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie przepis ust. 1 pkt.1, czyli zasada dobrego sąsiedztwa, nie miałby zastosowania. Biorąc pod uwagę tę przesłankę organ winien mieć na względzie, iż ustawodawca w powołanym przepisie wskazuje na powierzchnię gospodarstwa rolnego związanego z planowaną zabudową, co oznacza nie tylko powierzchnię działki [...], lecz łączną powierzchnię tych gruntów, które pod względem funkcjonalnym stanowią całość gospodarczo związaną z planowaną inwestycją.
Dokonanie takich ustaleń należało do obowiązków organu drugiej instancji, a skoro organ im nie sprostał, to tym samym dopuścił się naruszenia dyspozycji art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa.
W tym zakresie Sąd nie może wyręczać organu drugiej instancji, gdyż kontroluje jedynie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z 11 lipca 2001r. IV SA 703/99 LEX 51234).
Z tych powodów na podstawie art.145 § 1 ust.1 lit a) i c), art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
/-/W. Batorowicz /-/B. Kamieńska /-/ A. Łaskarzewska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło