II SA/Po 348/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu D. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Po 348/17 w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. /-/ T. Świstak Postanowieniem z dnia 30 listopada 2017 r. referendarz sądowy tutejszego Sądu odmówił D. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z wniosku uczestnika wynika, że osiągane dochody w całości zaspokajają wszystkie koszty jego koniecznego utrzymania. Wskazano, że wprawdzie wnioskodawca nie pracował przez okres ostatniego roku, ale nadal dysponuje oszczędnościami w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy zaznaczył, że wnioskodawca nie podał przy tym by miał jakich zaległości płatnicze, czy trudności w regulowaniu wszystkich swoich zobowiązań z tytułu opłat za media, kosztów utrzymania domu, leczenia, które zalicza się do koniecznych kosztów bieżącego utrzymania. Wyjaśniono, że istotą prawa pomocy jest udzielenie pomocy finansowej tylko takim osobom, które po uiszczeniu koniecznych kosztów bieżącego utrzymania nie posiadają już żadnych wolnych środków na poniesienie kosztów niniejszego postępowania. Wnioskodawca tymczasem dysponuje oszczędnościami w kwocie ok. [...] zł. oraz dodatkowym zabezpieczeniem w postaci papierów wartościowych na kwotę kilku tysięcy zł. Skoro zaś gromadzi oszczędności w kwocie tak znacznej, wielokrotnie przewyższającej koszty niniejszego postępowania, to brak przesłanek do zwolnienia go z obowiązku poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Zauważono, że wysokość wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej wynosi [...] zł. Koszty sądowe należy zaś traktować jako wydatki, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami ciążącymi na stronie. Uczestnik ma możliwości by powyższą kwotę uiścić oraz ponieść honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Skoro strona postępowania dysponuje oszczędnościami, to brak jest podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami, które co do zasady winna ponieść strona postępowania. Skoro uczestnik dysponuje oszczędnościami, to wynika z tego że zaspokaja wszystkie swoje potrzeby, stałe zobowiązania i wydatki, nawet te przekraczające niezbędne koszty bieżącego utrzymania i ma możliwości by posiłkować się oszczędnościami, gdy zabraknie środków z bieżących wpływów. Uczestnik oświadczył, że nie pracował na stałe przez okres roku. Zrozumiałe jest, że uczestnik zapobiegliwie gromadzi oszczędności, ale nie ma możliwości pokrycia kosztów niniejszego postępowania ze środków publicznych, gdy wnioskodawca dysponuje oszczędnościami w znacznej kwocie. Dlatego na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) odmówiono D. S. prawa pomocy. Od powyższego postanowienia D. S. wniósł sprzeciw wskazując, że nie zgadza się z twierdzeniem, że koszty sądowe i koszty obsługi prawnej są niskie i zasadne jest zmuszanie go do ich poniesienia. W dalszej części wywodów sprzeciwu uczestnik postępowania odniósł się do meritum sprawy, w tym do – jak wskazał - naruszenia przez sędziego sprawozdawcę na rozprawie przebieg procesu. Kończąc wniósł o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie. Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie stwierdził, że ujawniona przez wnioskodawcę w oświadczeniu złożonym na formularzu wniosku prawa pomocy jego sytuacja materialna i majątkowa wskazują, że jest on w stanie ponieść koszty postępowania. Wyjaśniono bowiem, że pomimo braku pracy przez ostatni rok wnioskodawca dysponuje oszczędnościami rzędu [...] zł, nie posiada zaległości płatniczych, czy trudności w regulowaniu wszystkich swoich zobowiązań. Ponadto posiada zabezpieczenia w postaci papierów wartościowych na kwotę kilku tysięcy złotych. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy zawartych w sprzeciwie co do braku zgody na konieczność ponoszenia kosztów sądowych o pomocy prawnej, które są niskie, Sąd pragnie jedynie wskazać, że zasadą wyrażoną w art. 199 p.p.s.a. jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepis ten znajduje również zastosowanie do uczestników postępowania zważywszy na treść art. 12 p.p.s.a., który wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania. W związku z powyższym, a także okolicznościami relatywnie dobrej sytuacji materialnej wnioskodawcy, brak jest podstaw do tego, by obciążać Skarb Państwa kosztami postępowania, które powinien i może on sam ponieść. W tym stanie rzeczy zdaniem Sądu rację miał referendarz sądowy stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że brak jest podstaw do uznania, że D. S. spełnia przesłanki do objęcia go prawem pomocy. Dlatego na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. /-/ T. Świstak