II SA/Po 349/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-08-04
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Wiesława Batorowicz, Barbara Drzazga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych, jeśli wnioskowana potrzeba była już przedmiotem wcześniejszych postępowań i rozstrzygnięć, a ponowne jej rozstrzygnięcie skutkowałoby naruszeniem przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo umorzyć postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych, jeśli wnioskowana potrzeba była już przedmiotem wcześniejszych postępowań i rozstrzygnięć, a ponowne jej rozstrzygnięcie skutkowałoby naruszeniem przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Zasada trwałości decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.) sprzeciwia się powtórnemu prowadzeniu postępowania w sprawie już rozstrzygniętej, a w przypadku wadliwego wszczęcia takiego postępowania, powinno ono ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do września 2015 r. Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie, wskazując, że sprawa została zakończona ostatecznymi decyzjami i prawomocnymi wyrokami sądów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając, że ponowne rozstrzygnięcie naruszyłoby przepisy o stwierdzeniu nieważności decyzji. Skarżący wniósł skargę do WSA, powołując się na porozumienie z 2010 r. i swoją trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Drzazga Protokolant ref. stażysta Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 04 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
Prezydent Miasta P. decyzją z (...) r., nr (...), wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm., dalej: u.p.s.), po rozpatrzeniu sprawy z wniosku A. G. z (...) października 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do września 2015 r., gdyż sprawa została zakończona ostatecznymi decyzjami organów administracji oraz prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.
Odwołanie wniósł A. G. domagając się realizacji porozumienia zawartego w 2010 r. w ramach którego pracownicy organu pomocy społecznej zobowiązali się opłacać za niego czynsz i rachunki za energię elektryczną.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z (...) kwietnia 2016 r.. nr (...), wydaną na podstawie art. 127 § 2 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 14 u.p.s., utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że sprawy przyznania pomocy finansowej na spłatę zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do września 2015 r. zostały ostatecznie rozstrzygnięte w innych sprawach dotyczących zadłużenia czynszowego, w których wydano rozstrzygnięcia:
1. co do okresu od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. zapadł prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 4 kwietnia 2012 r. (II SA/Po 186/12) oddalający skargę A. G. wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) grudnia 2011 r., nr (...), którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) sierpnia 2001 r., nr (...) odmawiającą przyznania A. G. pomocy finansowej na opłacenie czynszu w miesiącu lipcu 2011 r. i zaległości czynszowych od stycznia 2011 r. do lipca 2011 r. w kwocie (...) zł;
2. co do okresu od sierpnia 2011 r. do grudnia 2013 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) czerwca 2014 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych od sierpnia 2011 r. do grudnia 2011 r. i na rok 2013, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) września 2014 r., nr (...) decyzję tę utrzymało w mocy. Skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył A. G. w dniu 28 października 2014 r.;
3. co do okresu od stycznia 2014 r. do marca 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał w dniu (...) czerwca 2014 r. decyzję nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za miesiące styczeń, luty i marzec 2014 r., która została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) września 2014 r., nr (...). W dniu (...) października 2014 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał decyzję nr (...), którą po złożeniu odwołania przez A. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) grudnia 2014 r., nr (...), utrzymało w mocy;
4. co do miesiąca lutego 2014 r. Prezydent Miasta P. w dniu (...) października 2014 r. wydał decyzję (po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia (...) marca 2014 r.) nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc luty 2014 r. w kwocie (...) zł. Decyzja ta została w dniu (...) listopada 2014 r. utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium odwoławcze w Poznaniu decyzją nr (...). Złożoną przez A. G. skargę na decyzję Kolegium, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wyrokiem z dnia 15 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Po 42/15;
5. co do okresu od kwietnia 2014 r. do maja 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał w dniu (...) lipca 2014 r. decyzję nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych na miesiące : kwiecień, maj 2014 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu (...) listopada 2014r., decyzją nr (...), utrzymało w mocy;
6. co do miesiąca czerwca 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał w dniu (...) czerwca 2014 r. decyzję nr (...) odmowną na uregulowanie zaległości za miesiąc czerwiec 2014 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy w dniu (...) października 2014 r. decyzją Nr (...),. W dniu (...) listopada 2014 r. A. G. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję Kolegium;
7. co do miesiąca lipca 2014 r. Prezydent Miasta P. wydal w dniu (...) października 2014 r. decyzję odmowną nr (...) którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu (...) listopada 2014 r., decyzją Nr (...), utrzymało w mocy. W dniu 22 grudnia 2014 r. skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył A. G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r., sygn. akt SA/Po 41/15 oddalił skargę;
8. co do miesiąca sierpnia 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał w dniu (...) listopada 2014 r. odmowną decyzję nr (...), którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...)stycznia 2015r., Nr (...), utrzymało w mocy;
9. co do miesiąca września 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) listopada 2014 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc październik 2014 r. i zaległości czynszowych za miesiąc wrzesień 2014 r.;
10. co do miesiąca października 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc listopad 2014 r. i zaległości czynszowych za miesiąc październik 2014 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) lutego 2015 r., nr (...), utrzymało w mocy. W dniu (...) marca 2015 r. skargę na decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu złożył A. G.;
11. co do miesiąca listopada 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) stycznia 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc grudzień 2014 r. i zaległości czynszowych za miesiąc październik 2014 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) marca 2015 r., nr (...), utrzymało w mocy;
12. co do miesiąca grudnia 2014 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) marca 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc styczeń 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc grudzień 2014 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) kwietnia 2015 r., Nr (...), utrzymało w mocy. W czerwcu 2015 r. A. G. wniósł skargę na ww. decyzję Kolegium do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu;
13. co do miesiąca stycznia 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) marca 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc luty 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc styczeń 2015 r, którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) maja 2015 r., nr (...), utrzymało w mocy.
14. co do miesiąca lutego 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) kwietnia 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc marzec 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc luty 2015 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) września 2015 r., nr (...) utrzymało w mocy;
15. co do miesiąca marca 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) mają 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc kwiecień 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc marzec 2015 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) września 2015 r., nr (...), utrzymało w mocy;
16. co do miesiąca kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) czerwca 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc maj 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc kwiecień 2015 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia (...) października 2015 r., nr (...);
17. co do miesiąca maja 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc czerwiec 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc maj 2015 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) grudnia 2015 r., nr (...) utrzymało w mocy;
18. co do miesiąca czerwca 2015 r. Prezydent Miasta P. wydał decyzję z dnia (...) sierpnia 2015 r., nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc lipiec 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc czerwiec 2015 r., którą Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia (...) stycznia 2016 r. Nr (...) utrzymało w mocy;
19. co do miesiąca lipca 2015 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wydał rozstrzygnięcie - decyzję z dnia (...) sierpnia 2015r. Nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc sierpień 2015r. i zaległości czynszowych za miesiąc lipiec 2015 r., którą po złożeniu odwołania przez A. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) lutego 2016 r. Nr (...) utrzymało w mocy;
20. co do miesiąca sierpnia 2015 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wydał rozstrzygnięcie - decyzję z dnia (...) października 2015 r. Nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc wrzesień 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc sierpień 2015 r., którą po złożeniu odwołania przez A. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) stycznia 2016 r. Nr (...) utrzymało w mocy;
21. co do miesiąca września 2015 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie wydał rozstrzygnięcie - decyzję z dnia (...) listopada 2015 r. Nr (...) w sprawie odmowy przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc październik 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc wrzesień 2015 r., którą po złożeniu odwołania przez A. G., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia (...) lutego 2016 r. Nr (...) utrzymało w mocy.
Następnie Kolegium stwierdziło, że wnioskowana potrzeba była przedmiotem postępowania przed organami administracyjnymi, a ponowne jej rozstrzygnięcie skutkowałoby naruszenie przepisów postępowania, a w konsekwencji stwierdzeniem nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a).
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniósł A. G. domagając się jej uchylenia i powołując się na porozumienie zawarte w 2010 r. Wskazał, iż cały jego dochód stanowi renta w kwocie (...) zł i nie jest zdolny do pracy zarobkowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się bezzasadna.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego z (...) grudnia 2015 r. będący przedmiotem niniejszego postępowania dotyczy sprawy ostatecznie zakończonej, a zasada trwałości decyzji zawarta w art. 16 §1 kpa sprzeciwia się powtórnemu prowadzeniu postępowania w sprawie już rozstrzygniętej, a w przypadku wadliwego wszczęcia takiego postępowania winno ono ulec umorzeniu na podstawie art. 105 §1 kpa.
Wskazać bowiem należy, iż faktycznie żądanie skarżącego przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od stycznia 2011 r. do września 2015 r. został rozpoznaniu decyzjami Prezydenta Miasta P. kolejno z dnia: (...) sierpnia 2011 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie czynszu w VII 2011 r. i zaległości czynszowych za I-VII 2011 r., z dnia (...) czerwca 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VIII-XII 2011r., za rok 2012 r. i 2013, z dnia z dnia (...) października 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za I-III 2014 r., z dnia (...) lipca 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie czynszu w IV i V 2014 r. i zaległości czynszowych za I-III 2011 r., z dnia (...) sierpnia 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VI 2014 r., z dnia (...) października 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VII 2014 r., z dnia (...) listopada 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za VIII 2014 r., z dnia (...) listopada 2014 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za IX 2014 r. i czynszu za X 2014 r., z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za X 2014 r. i czynszu za XI 2014 r., z dnia (...) stycznia 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za XI 2014 r. i czynszu za XII 2014 r., z dnia (...) marca 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za XII 2014 r. i czynszu za I 2015 r., z dnia (...) marca 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za I 2015 r. i czynszu za II 2015 r., z dnia (...) kwietnia 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na opłacenie zaległości czynszowych za II 2015 r. i czynszu za III 2015 r., z dnia (...) maja 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za IV 2015 r. i zaległości czynszowych za III 2015 r., z dnia (...) czerwca 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za V 2015 r. i zaległości czynszowych za IV 2015 r., z dnia (...) lipca 2015 r., nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za VI 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc V 2015 r., z dnia (...) sierpnia 2015 r., nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc VII 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc VI 2015 r., z dnia (...) sierpnia 2015r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc VIII 2015r. i zaległości czynszowych za VII 2015 r., z dnia (...) października 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc IX 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc VIII 2015 r., z dnia (...) listopada 2015 r. nr (...) o odmowie przyznania pomocy na uregulowanie czynszu za miesiąc X 2015 r. i zaległości czynszowych za miesiąc IX 2015 r. Okoliczności te nie budzą wątpliwości, zostały bowiem stosownie udokumentowane przez organy orzekające w aktach sprawy.
Zasadnie więc organy obu instancji przyjęły, że sprawy z wniosku skarżącego z 1 lipca 2015 r. o przyznanie pomocy finansowej na uregulowanie zaległości czynszowych za okres od I 2011 r. do IX 2015 r. zostały ostatecznie rozpoznane ww. decyzjami i koniecznym było umorzenie niniejszego postępowania jako bezprzedmiotowego. Jak trafnie stwierdzono, orzekanie w sprawie powtórnie tj. wydanie decyzji merytorycznej, prowadziłoby do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności z przyczyny wskazanej w art. 156 §1 pkt 3 kpa. Zapadłaby ona bowiem w sprawie tożsamej pod względem podmiotowym i przedmiotowym.
Mając na uwadze powyższe uwagi stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Kontrolując niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził, aby zaskarżone rozstrzygnięcie naruszało przepisy obowiązującego prawa.
Sąd odnosząc się do podnoszonej przez skarżącego w odwołaniu kwestii umowy ustnej zawartej pomiędzy pracownikami MOPR a skarżącym w 2010 r. - o stałym regulowaniu opłat za czynsz i energię przez ten ośrodek, pragnie wskazać, że żaden z pracowników organu nie był uprawniony do zapewnienia skarżącego o możliwości udzielania ciągłej (bezterminowej) pomocy finansowej na opłacenie czynszu, zaś przypadki przyznawania w przeszłości pomocy finansowej na zapłacenie części czynszu wynikały każdorazowo z wydawanych w tym przedmiocie decyzji. Podkreślić tym miejscu należy, że nawet w przypadku przyjęcia za wiarygodne twierdzeń skarżącego, jakoby pracownicy ośrodka składali wobec niego zapewnienia bieżącego regulowania przez tą instytucję należności czynszowych, to okoliczność ta nie miałby jakiegokolwiek wpływu na treść rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Ewentualne składanie przez pracowników pomocy społecznej obietnic pozbawionych podstawy prawnej nie mogłoby bowiem skutkować po stronie skarżącego nabyciem podlegającego ochronie prawnej prawa podmiotowego do uzyskiwania środków z pomocy społecznej na określony cel.
W tym stanie rzeczy skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić, o czym orzeczono w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło