II SA/Po 35/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego z dnia 21 czerwca 2013 r. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia oddalić wniosek. /-/ Wiesława Batorowicz Wyrokiem z dnia 12 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. (WOA.[...]). Wydanie wyroku nastąpiło po przeprowadzeniu rozprawy, o której terminie został zawiadomiony ustanowiony z wyboru profesjonalny pełnomocnik skarżącego (k. 1, 7, 47, 51), który był obecny przy ogłoszeniu wyroku (k. 59). Wskutek upływu terminu do zaskarżenia przedmiotowego orzeczenia (wniesienia skargi kasacyjnej) zostało wydane w dniu 24 kwietnia 2013 r. postanowienie o stwierdzeniu jego prawomocności od dnia 12 kwietnia 2013 r. (k. 60v). W dniu 21 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego) S. K. złożył osobiście sporządzony wniosek datowany na 10 czerwca 2013 r. o wydanie postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania w całości zaskarżonej decyzji. W piśmie tym strona na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z powodu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (k. 65-79). W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wnosi o wstrzymanie wykonania tego aktu do czasu faktycznego rozpatrzenia przez Sąd jego sprawy. Następnie w dniu 1 lipca 2013 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek datowany na 29 czerwca 2013 r. o przywrócenie terminu zawitego do ponownego rozpatrzenia sprawy przy jego udziale, gdyż nie był powiadomiony o terminie rozprawy, wskazujący jako podstawę prawną art. 86 § 1 p.p.s.a. Domagał się zapewnienia mu konstytucyjnego prawa do obrony przed sądami, w tym także prawa do osobistego uczestnictwa w posiedzeniach sądu, z którego nie zrezygnował mimo wyznaczenia pełnomocnika (k. 81-91). W piśmie z dnia 16 lipca 2013 r. skarżący potwierdził charakter pisma z dnia 10 czerwca 2013 r. jako wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak również pisma z dnia 29 czerwca 2013 r. jako skargi o wznowienie postępowania k. 97). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z kolei art. 284 p.p.s.a. stanowi, że wniesienie skargi o wznowienie postępowania nie tamuje wykonania zaskarżonego orzeczenia, natomiast w razie uprawdopodobnienia, że zgłaszającemu wniosek grozi niepowetowana szkoda, sąd może wstrzymać wykonanie orzeczenia. Przepis art. 284 p.p.s.a stanowi regulację szczególną w stosunku do art. 61 § 3 p.p.s.a. (tak NSA w postanowieniu z dnia 19 stycznia 2006 r. sygn. akt I OZ 1591/05, dostępnym w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z przyjętej wykładni przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest nie tylko w trakcie postępowania w pierwszej instancji, ale również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77 oraz orzecznictwo powołane w komentarzu pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2013 (komentarz do art. 61, źródło: Legalis). Natomiast co do możliwości wstrzymania zaskarżonej decyzji w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania w trybie art. 284 p.p.s.a., orzecznictwo wypowiedziało się negatywnie, wskazując że ze swej istoty instytucja wznowienie postępowania odnosi się do prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, na co nie ma wpływu wniesienie skargi o wznowienie postępowania, bowiem zaskarżone w ten sposób orzeczenia nadal pozostają w obrocie prawnym i na tym etapie postępowania sąd nie może orzekać (patrz postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2557/11, LEX nr 1104198 i powołane tam orzecznictwo – orzeczenia dostępne jw.). Takie stanowisko prezentowane jest także w piśmiennictwie. W przywołanym komentarzu pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego (op. cit., komentarz do art. 284) stwierdzono, że z przepisu art. 284 p.p.s.a. wynika, iż "składający skargę o wznowienie postępowania może domagać się wstrzymania orzeczenia sądu, którym zakończyło się postępowanie sądowe objęte skargą o wznowienie. Wniosek o wstrzymanie nie orzeczenia sądu, ale aktu administracji należy oddalić" (komentarz w tym zakresie odwołuje się do postanowień NSA: z dnia 28 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1337/10 i z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2557/11). Niemniej jednak należy odnotować, że w literaturze przedmiotu przedstawiono także pogląd, iż należy dopuścić możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (postanowienia) w przypadku uruchomienia trybu wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i uwzględnienia złożonego w trybie art. 284 p.p.s.a. wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia sądowego, objętego skargą o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego (tak T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Wydanie 5 Warszawa 2012, komentarz do art. 61, Nb 41, str. 506-507 – z odwołaniem się do poglądu R. Sawuły, Wstrzymanie wykonania rozstrzygnięć wydanych w postępowaniu administracyjnym, Przemyśl-Rzeszów 2008, str. 421-427). W konsekwencji stwierdzić należy, że skierowany do sądu pierwszej instancji po wydaniu przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w tej instancji wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest niedopuszczalny. Wniosek skarżącego z dnia 10 czerwca 2013 r. (data stempla pocztowego: 21 czerwca 2013 r.) został złożony po wydaniu przez tutejszy Sąd wyroku oddalającego skargę w dniu 12 marca 2013 r., który jest orzeczeniem kończącym postępowanie w pierwszej instancji, a przy tym prawomocnym. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest także możliwe w trybie art. 284 p.p.s.a., po wniesieniu skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Dodać należy, że w samej skardze na decyzję WWINB z dnia [...] listopada 2012 r. sporządzonej przez fachowego pełnomocnika również został sformułowany wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednak adresatem tego wniosku był organ administracji, na co wprost wskazuje podana przez pełnomocnika podstawa wniosku: art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., a pośrednio także brak uzasadnienia wniosku. W tym stanie rzecz Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. /-/ Wiesława Batorowicz