II SA/Po 350/19
WyrokWSA w Poznaniu2020-02-13
Skład orzekający: Danuta Rzyminiak-Owczarczak, Edyta Podrazik, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o warunkach zabudowy dla rozbudowy stodoły o część gospodarczą-inwentarską, w której ma być prowadzony chów trzody chlewnej do 39,9 DJP, może zostać wydana bez jednoznacznego wskazania w uzasadnieniu, czy ustalony wskaźnik DJP dotyczy całej działki, czy tylko nowo projektowanego budynku, zwłaszcza w kontekście możliwości kumulacji oddziaływania z istniejącą hodowlą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, czy ustalony w decyzji o warunkach zabudowy wskaźnik 39,9 DJP dotyczy całej działki, czy tylko projektowanego budynku. Brak takiej precyzji uniemożliwia ocenę potencjalnej kumulacji oddziaływania z istniejącą hodowlą i może prowadzić do naruszenia przepisów o ochronie środowiska, co stanowiło naruszenie przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie stodoły o część gospodarczą-inwentarską dla chowu trzody chlewnej do 39,9 DJP. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące m.in. błędów w analizie urbanistycznej, potencjalnego przekroczenia dopuszczalnej liczby DJP w całym gospodarstwie, co wymagałoby decyzji środowiskowej, oraz możliwości dalszego użytkowania istniejących budynków inwentarskich. SKO utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant st.sekr.sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] r. sprawy ze skarg P. J. i A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz każdego ze skarżących kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych.
Burmistrz [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 59 ust. 1, 2 i 2a, art. 60 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945; dalej: "u.p.z.p.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku złożonego w dniu [...] r., ustalił na rzecz A. T. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie stodoły o część gospodarczo-inwentarską w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego na terenie działki o nr ewid. [...], obręb [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że działka o nr ewid. [...], obręb [...], o powierzchni [...] m2, położona jest przy [...] w [...]. Zgodnie z prowadzoną przez Starostę [...] ewidencją gruntów i budynków przedmiotowa działka stanowi grunty orne ([...] m2), grunty rolne zabudowane ([...] m2), grunty pod rowami ([...] m2) oraz łąki trwałe ([...] m2). Zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, czterema budynkami produkcyjnymi, usługowymi i gospodarczymi dla rolnictwa oraz wiatą. Budynki mają powierzchnię zabudowy od 14 m do 196 m i usytuowane są do głębokości 52 m licząc od strony [...].
Planowana inwestycja polega na przebudowie i rozbudowie istniejącej stodoły (budynku gospodarczego) o część gospodarczo-inwentarską w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego. Część inwentarska, przeznaczona dla trzody chlewnej (obsada do 39,9 DJP), zajmie do 40% powierzchni użytkowej budynku i zostanie zlokalizowana w najdalej odsuniętej ku tyłom działki części projektowanego budynku. Wymiary planowanej rozbudowy to: długość 47 mb, szerokość 15 mb, wobec czego powierzchnia nowej zabudowy wyniesie 705 m2, co stanowi 13,89% powierzchni działki budowlanej. Powierzchnia całkowita budynku (istniejąca i planowanej rozbudowy stodoły) wyniesie 835 m2 (rozbudowa: 705 m2 + istniejąca stodoła: 130 m2).
Następnie organ I instancji wyjaśnił, że inwestor w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że po realizacji inwestycji chów trzody chlewnej ma odbywać się tylko w części inwentarskiej planowanego budynku. Istniejące pomieszczenia inwentarskie, w których aktualnie prowadzony jest chów trzody, zostaną przeznaczone na garaże lub ostatecznie rozebrane. Przeniesienie chowu do planowanego budynku lokalizowanego w kierunku południowo-wschodniej części działki spowoduje oddalenie części inwentarskiej od istniejących budynków mieszkalnych na działkach sąsiednich. Przy przeważających wiatrach zachodnich, wszelkie ewentualne uciążliwości (w tym odorowe) będą rozchodziły się w kierunku terenów pozbawionych zabudowy.
Przechodząc do ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy organ I instancji wyjaśnił, że granice obszaru analizowanego poprowadzono w odległości 75,0 m wokół działki objętej wnioskiem. Front działki wynosi 25,0 m i przylega do drogi gminnej - [...].
W związku z faktem, że planowana inwestycja obejmuje istniejący budynek stodoły, dla planowanej inwestycji ustalono linię zabudowy w linii ściany istniejącej stodoły, co czyni również zadość wymogom stawianym przez ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 ze zm.).
Wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu nie został wyznaczony na podstawie średniego wskaźnika tej wielkości dla obszaru analizowanego, który wynosi 17,0%, przy rozpiętości występowania wskaźnika w obszarze analizowanym od 2,1% do 70,4%. Istniejąca zabudowa działki objętej wnioskiem charakteryzuje się wskaźnikiem 14,0%, a planowana inwestycja zwiększy wskaźnik o 13,9%, czyli łącznie wyniesie on 27,9%. W rozpatrywanym przypadku, przy uwzględnieniu uwarunkowań zaistniałych w obszarze poddanym analizie, ze względu na zróżnicowanie powierzchni zabudowy działek budowlanych, ustalono wskaźnik powierzchni zabudowy - istniejącej i nowej - na poziomie od 17,0% do 27,9%. Wskaźnik został zatem wyznaczony stosownie do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588; dalej: "R.w.n.z."), który dopuszcza wyznaczenie innego wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, jeżeli wynika to z analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu.
Dalej wskazano, że szerokość elewacji frontowej budynku objętego wnioskiem wynosi ca 16 m i w wyniku planowanej inwestycji szerokość ta nie ulegnie zmianie. Geometrię dachu projektowanego budynku ustalono odpowiednio do geometrii dachów występujących na obszarze analizowanym, w którym występują dachy jedno-, dwu- oraz wielospadowe o nachyleniu od 12° do 45°, a także tzw. dachy płaskie o nachyleniu połaci dachowych do 10°. Z kolei wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki wyznaczono w odmienny niż standardowy sposób (§ 7 ust. 4 R.w.n.z.). Wartość planowana ustalona na poziomie 5,0 m zawiera się w przedziale minimum - maksimum wynoszącym od 2,5 do 7,5 m dla budynków występujących w obszarze analizowanym, wobec czego projektowany budynek o wysokości górnej elewacji frontowej ustalonej na poziomie od 4,5 m do 5,5 m nie będzie godził w zastany ład przestrzenny i w harmonijny sposób wpisze się w otaczającą zabudowę.
Organ I instancji przeanalizował również, czy planowane przedsięwzięcie jest zaliczane do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71; dalej: "R.p.z.o.ś."). Zgodnie z rozporządzeniem Ministra i Rozwoju Wsi z dnia 15 lutego 2010 r. w sprawie wymagań i sposobu postępowania przy utrzymywaniu gatunków zwierząt gospodarskich, dla których normy ochrony zostały określone w przepisach Unii Europejskiej (Dz. U. z 2010 r., nr 56, poz. 344 ze zm.), powierzchnia kojca dla tuczników utrzymywanych grupowo o masie ciała powyżej 30 kg powinna wynosić co najmniej 0,4 m2, dla tuczników w wadze powyżej 50 kg - co najmniej 0,55 m2, dla tuczników powyżej 85 kg do 110 kg wymagane jest co najmniej 0,65 m2, zaś dla tuczników o masie powyżej 110 kg, co najmniej 1 m2. Inwestor zamierza przebudować i rozbudować stodołę o powierzchni ca 130 m2. Powierzchnia projektowana wynosić będzie ca 705 m2. Po realizacji inwestycji część inwentarska będzie miała powierzchnię ogólną 330 m2 (15 mb x 22 mb). Po odliczeniu niezbędnej infrastruktury, ciągów komunikacyjnych, ganków, miejsc, gdzie będą umieszczone dozowniki oraz po odliczeniu murków dzielących poszczególne boksy, powierzchnia hodowlana będzie wynosić ostatecznie 285 m2. Na tej powierzchni może być utrzymywanych maksymalnie 285 sztuk tuczników o masie powyżej 110 kg, co w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe inwentarza stanowi 39,9 DJP (285 sztuk x 0,14 DJP). Zakupione warchlaki będą utrzymywane w trzech boksach o powierzchni 95 m każdy (3 x 95 m = 285 m ), aż do czasu ich zbycia.
Planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się zatem do przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 51, § 3 ust. 1 pkt 102 i § 3 ust. 1 pkt 103 R.p.z.o.ś. i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Planowana inwestycja nie mogła zostać zakwalifikowana ani do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (nie spełnia wymogu dotyczącego liczby DJP), ani do pozostałych mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w tym do przedsięwzięcia, o którym mowa w przywołanym § 3 ust. 1 pkt 103 lit. a tiret pierwszy rozporządzenia, z uwagi na brak łącznego spełnienia warunków w nim wymienionych (obsada nie przekroczy poziomu 39,9 DJP).
W odwołaniu z dnia [...] r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. K. wyraził wątpliwości co do zamiaru inwestora rozebrania lub przeznaczenia na garaże budynku, w którym obecnie prowadzi on hodowlę trzody chlewnej. Zwrócił również uwagę, że przy nieprzeważających (ale możliwych) wiatrach wschodnich, północnych i południowych wszelkie ewentualne uciążliwości będą rozchodziły się w kierunku terenów zabudowy mieszkaniowej.
W odwołaniu z dnia [...] r. P. J. podniósł, że na działce [...] budynek oznaczony na mapie jako A nie istnieje, a budynek oznaczony symbolem 13 rozstał rozbudowany o około 35 m2 (szerokość elewacji frontowej ok. 4 m). Skutkiem takiej niedokładności jest błędnie wyliczony wskaźnik zabudowy, który powinien mieć wartość 24,5 %, a nie 22,7 %. Dodał, że ani w wynikach analizy ani uzasadnieniu decyzji nie wskazano danych wyjściowych paramentów. Wskazał również, że część powierzchni działki nr ewid. [...] znajduje się w obszarze analizowanym, jednak do analizy nie została uwzględniona.
W odwołaniu z dnia [...] r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wskazała, że należąca do Skarbu Państwa rezydencja pałacowo-parkowa znajduje się w odległości ok. 250 m od planowanej inwestycji. Wskazała również na uciążliwości odorowe i spadek wartości nieruchomości.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. , nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania oraz nie zachodzi konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie i nie istnieją przesłanki uzasadniające uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do uwag odwołań organ odwoławczy podkreślił, że przywołana sprawa przeznaczenia budynku, w którym aktualnie odbywa się chów trzody została wyjaśniona w piśmie inwestora z dnia [...] r. znajdującym się w aktach sprawy.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że nie podziela zarzutów odwołania P. J. dotyczących sporządzonej analizy urbanistycznej, albowiem parametry obiektów znajdujących się w obszarze analizowanym przedstawione zostały w czytelnej formie tabelarycznej. Część graficzna analizy została sporządzona na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zabudowane działki zostały w całości podane analizie, w tym też działki które w obszarze analizowanym znajdują się jedynie częściowo. Z kolei działka nr [...] jako niezabudowana nie została ujęta w analizie.
Kolegium zauważyło, że zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego osób trzecich. Inwestor uzyskując decyzję o warunkach zabudowy uzyskuje ogólne stwierdzenie, iż możliwa jest w ogóle realizacja określonego rodzaju inwestycji na działce. Ochrona interesów osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy nie może być oceniana w takim zakresie, w jakim nastąpi to na kolejnym etapie postępowania inwestycyjnego tj. w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę
W skargach z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. K. i P. J. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77, art. 80, art. 104 § 2 i 107 § 3 K.p.a.
W uzasadnieniach skarżący podnieśli, że organ błędnie przyjął, iż wnioskodawca dla całego gospodarstwa będzie utrzymywał hodowlę na poziomie 39,9 DJP, albowiem przy uwzględnieniu obecnego stanu hodowli w budynkach istniejących na terenie gospodarstwa, która wynosi 120 tuczników (wskaźnik 16 DJP), całościowy wskaźnik wyniesie 55,9 DJP. Wobec tego wnioskodawca winien uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Zmiana przeznaczenia obecnie użytkowanych na terenie gospodarstwa budynków lub ich rozbiórka niewątpliwie wymaga wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lub zezwolenia na rozbiórkę. Złożony wniosek o wydanie warunków zabudowy dla planowanej inwestycji nie obejmuje kwestii istniejących budynków (z wyjątkiem stodoły przewidzianej do modernizacji), co uzasadnia przypuszczenie, iż wnioskodawca zamierza nadal użytkować istniejące budynki dla celów hodowli tuczników.
Ponadto skarżący wskazali, że zarówno A. T. jak i E. T. złożyli odrębne wnioski o ustalenie warunków zabudowy dla tuczarni zlokalizowanej na tych samych działkach. Wskaźnik DJP jest bezwzględnie związany z lokalizacją. Zatem skoro dla A. T. ustalono warunki zabudowy dla tuczarni na terenie działki nr ewid. [...] obręb [...] ze wskaźnikiem 39,9 DJP oraz dla E. T. ustalono warunki zabudowy dla tuczarni na terenie działki nr ewid. [...] ze wskaźnikiem 39,9 DJP, to oznacza, że faktycznie dla nieruchomości położonej w [...] na terenie działki nr ewid. [...] będą dwie odrębne tuczarnie, z których każda będzie miała wskaźnik 39,9 DJP. Przy uwzględnieniu dotychczasowej hodowli jaka prowadzona jest w istniejących budynkach, ten wskaźnik będzie jeszcze wyższy. Przekroczenie wskaźnika 40 DJP, bezwzględnie wymaga uzgodnienia planowanej inwestycji w zakresie ochrony środowiska obejmujące ochronę powietrza, gleby i wody.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu połączył sprawę ze skargi A. K. do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą ze skargi P. J..
W piśmie procesowym z dnia [...] r. A. T. wniosła o oddalenie skarg. Następnie w piśmie procesowych z dnia [...] r. inwestorka podniosla, że jej mąż, E. T. cofnął w dniu [...] r. wniosek o wydanie warunków zabudowy, na który powołują się skarżący. Ponadto wskazała, że w dniu [...] r., Burmistrz [...] wydał postanowienie nr [...] wyjaśniające, że ustalona w decyzji nr [...] r. z dnia [...] r. maksymalna liczba inwentarza na poziomie 39,9 DJP nie odnosi się do maksymalnej liczby inwentarza (DJP) w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, ale określa maksymalną liczbę inwentarza dla działki o nr ewid. [...], obręb [...].
Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik uczestniczki postępowania A. T. złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w związku z nierozpoznaniem przez SKO zażalenia na postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] r.
Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skargi okazały się zasadne.
Kontroli Sądu poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. , nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] r., nr [...], ustalającą na rzecz A. T. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie i rozbudowie stodoły o część gospodarczo-inwentarską w ramach istniejącego gospodarstwa rolnego na terenie działki o nr ewid. [...], obręb [...].
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2018 r., poz. 1945; dalej: "u.p.z.p."). Stosownie do art. 4 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Doprecyzowanie powyższej normy stanowi art. 59 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy.
Jak przy tym wynika z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków: (1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu; (2) teren ma dostęp do drogi publicznej; (3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego; (4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1; (5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Przesłanki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., dotyczą warunków, jakie musi spełniać teren, na którym ma być prowadzona inwestycja powodująca konieczność uzyskania warunków zabudowy wobec braku planu zagospodarowania przestrzennego. Ustawodawca nałożył na organ wydający decyzję obowiązek sprawdzenia oraz określenia wymagań, jakie powinna spełniać nowa zabudowa w związku z już istniejącą zabudową w sąsiedztwie oraz sposobem zagospodarowania terenu. Zatem w przypadku braku planu zagospodarowania naczelną zasadą towarzyszącą regulacji ładu przestrzennego jest kontynuacja. Nowa zabudowa powinna stanowić kontynuację zabudowy znajdującej się w sąsiedztwie inwestycji, zarówno jeżeli chodzi o funkcję, parametry, cechy i wskaźniki kształtowania zabudowy, jak i zagospodarowanie terenu. Kontynuacja powinna dotyczyć także gabarytów, formy architektonicznej obiektów, linii zabudowy oraz co bardzo ważne, intensywności wykorzystania terenu. Warunki, zgodnie z którymi określa się cechy nowej zabudowy, są zdefiniowane w wydanym na podstawie art. 61 ust. 6 u.p.z.p. Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r., nr 164, poz. 1588; dalej: "R.w.n.z.").
W celu stwierdzenia, czy planowana inwestycja spełnia wymogi ładu przestrzennego, obowiązkiem organu jest przeprowadzenie na tym obszarze analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. (§ 3 ust. 1 R.w.n.z.). Stosownie do § 3 ust. 2 R.w.z.n., granice obszaru analizowanego wyznacza się w każdej sprawie w zależności od planowanej inwestycji, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki pod nową zabudowę, nie mniejszej niż 50 metrów.
W rozpoznawanej sprawie obszar analizowany wokół działki nr [...] został wyznaczony w sposób prawidłowy. W tym przypadku za front działki przyjęto wspólną granicę działki nr ewid. [...] z działką oznaczoną nr ewid. [...], stanowiącą drogę gminną - [...], której szerokość wynosi 25,0 m. Stosownie do § 3 ust. 2 R.w.n.z., zasadnie przyjęto odległość 75 m jako promień do wyznaczenia zasięgu obszaru analizowanego, która stanowi trzykrotność szerokości frontu działki.
Zdaniem Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że sporządzona przez organ I instancji analiza jest prawidłowa, a ustalenia dokonane w oparciu o analizę są wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy i określenia w decyzji wymagań dla nowej zabudowy. Analiza zawiera opis wszystkich działek znajdujących się w obszarze analizowanym (ich funkcji i istotnych parametrów zlokalizowanej na nich zabudowy), co pozwoliło na dostosowanie nowej zabudowy do wyznaczonych - przez zastany w danym miejscu stan dotychczasowej zabudowy - cech i parametrów o charakterze urbanistycznym (zagospodarowanie obszaru), a w dalszej kolejności architektonicznym (ukształtowanie obiektów). Jej wyniki stanowią więc podstawę dla rozstrzygnięcia obejmującego wymagania dla nowej zabudowy w zakresie: linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki, a także geometrii dachu. Wbrew zarzutom odwołania P. J. ze sporządzonej analizy urbanistycznej jednoznacznie przy tym wynika, że uwzględniono w niej parametry zabudowy dla wszystkich zabudowanych działek, które w całości lub częściowo znajdują się w obszarze analizowanym. Z kolei działka nr [...] jako niezabudowana nie została ujęta w analizie.
Zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto w wynikach przeprowadzonej analizy, że funkcja projektowanej inwestycji jest zgodna z zainwestowaniem terenów sąsiednich, albowiem w rozpoznawanej sprawie w obrębie obszaru analizowanego znajdują się niewątpliwie budynki gospodarcze w zabudowie zagrodowej, wobec czego realizacja zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy spełnia zasadę kontynuacji i uzupełniania funkcji oraz zasad zagospodarowania istniejącej zabudowy.
Dalej wyjaśnić należy, że organy administracji publicznej nie dysponują pełną swobodą w zakresie ustalania warunków zabudowy obejmujących określenie parametrów charakteryzujących nową zabudowę (§ 1 rozporządzenia). Podkreślić jednak należy, że mimo, iż przepisy rozporządzenia wskazują jako zasadę nawiązanie do wartości średnich występujących na obszarze analizowanym (§ 5 ust. 1, § 6 ust. 1, § 7 ust. 3), to dopuszczają jednak w tej kwestii, w pewnym zakresie, uznanie administracyjne. Wyraża się ono w tym, iż organ może odstąpić od nawiązywania do wartości średnich (§ 5 ust. 2, § 6 ust. 2, § 7 ust. 4), o ile wynika to z przeprowadzonej analizy. Dopuszczalna jest więc pewna elastyczność przy określaniu warunków zabudowy, niezbędna w sytuacjach, w których m.in. w obszarze analizowanym występuje duże zróżnicowanie cech zabudowy.
W kontekście powyższego należy w pierwszej kolejności wskazać, że w rozpatrywanej sprawie ze względu na zróżnicowanie powierzchni zabudowy działek budowlanych odstąpiono od wyznaczenia wskaźnika wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki na podstawie § 5 ust. 1 R.w.z.n. i korzystając z § 5 ust. 2 tego rozporządzenia, dla zabudowy istniejącej i projektowanej ustalono wskaźnik powierzchni zabudowy na poziomie od 17 % do 27,9 %. W tym zakresie organ I instancji wskazał, że średni wskaźnik powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu na obszarze analizowanym wynosi 17 %, przy powierzchniach działek od 710 m2 do 11502 m2 oraz rozpiętości tego parametru od 2,1 % do 70,4 %. Istniejąca zabudowa działki objętej wnioskiem charakteryzuje się wskaźnikiem 14 %, natomiast planowana inwestycja zwiększy wskaźnik o 13,9 %, wobec czego łącznie wyniesie on 27,9 %. Organ zauważył, że jest to wskaźnik pośredni wśród wskaźników istniejącej zabudowy w obszarze analizowanym oraz podobny do wskaźników na działkach o nr ewid. [...] (25,2 %) i [...] (30,8 %). Zdaniem Sądu organ w sposób przekonujący uzasadnił zastosowane odstępstwo, które wynika z przeprowadzonej analizy.
Odnosząc się przy tym do zarzutów odwołania P. J., który wskazywał, że na działce [...] budynek oznaczony na mapie jako A nie istnieje, a budynek oznaczony symbolem 13 rozstał rozbudowany o około 35 m2, wobec czego wskaźnik zabudowy powinien mieć wartość 24,5 %, a nie 22,7 % wskazać należy, część graficzna analizy została sporządzona na aktualnej mapie przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ponadto pracownik organu przeprowadził wizję lokalną w terenie, sporządzając stosowną dokumentację fotograficzną i nanosząc na nią oznaczenia budynków wykorzystane przy zestawieniu funkcji, parametrów, cech i wskaźników zabudowy, zagospodarowania terenu, formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania (k. 63 – 80 akt adm. organu I instancji). Nie ma więc podstaw do kwestionowania obliczonych przez organ I instancji parametrów. Wskazać przy tym należy, że organ I instancji w analizie mógł uwzględnić jedynie legalnie istniejące obiekty oraz legalnie dokonane rozbiórki.
Na aprobatę Sądu zasługuje także określenie przez organ wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej i zastosowanie w tej sytuacji odstępstwa z § 7 ust. 4 R.w.n.z. Jak zauważono, planowana wartość ustalona na poziomie 5,0 m zawiera się w przedziale od 2,5 m do 7,5 m występującym w obszarze analizowanym. Projektowany budynek o wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej ustalonej na poziomie od 4,5 m do 5,5 m nie będzie godził w zastany ład przestrzenny i w harmonijny sposób wpisze się w otaczającą zabudowę. Zauważyć również należy, że budynki gospodarcze na działkach o nr [...], [...] i [...] mają wysokość 5 m, co dodatkowo stanowi uzasadnienie dla dokonanego odstępstwa.
Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania wyznaczonej przez organ I instancji linii zabudowy w linii ściany istniejącej stodoły, skoro inwestycja ma stanowić jej rozbudowę, ani do zakwestionowania wyznaczonej szerokości elewacji frontowej, skoro w obecnym kształcie front planowanej do rozbudowy stodoły ma 16 m i nie ulegnie zmianie. Również geometria dachu została wyznaczona zgodnie z § 8 R.w.n.z.
Reasumując, przeprowadzona w niniejszej sprawie analiza urbanistyczna została sporządzona w sposób odpowiadający wymogom prawa. Za nietrafne należało więc uznać zarzuty dotyczące samej analizy, która mogła tym samym zostać przyjęta w sprawie jako podstawa dla ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji.
Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji jest natomiast okoliczność, że Sąd uznał za niewystarczające określenie w treści uzasadnienia decyzji, iż część inwentarska planowanego budynku przeznaczona dla trzody chlewnej (obsada do 39,9 DJP) zajmie do 40 % powierzchni użytkowej tego budynku, przy jednoczesnym wskazaniu, że inwestor planuje przenieść cały obecny inwentarz do nowo planowanego budynku, a aktualnie wykorzystywany budynek na ten cel rozebrać, bądź też przeznaczyć na garaże.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2018 r., poz. 2081; dalej: "u.u.i.ś."), przed przystąpieniem do realizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Decyzje te są wydawane przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś.) i określają one środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (art. 71 ust. 1 u.u.i.ś.). Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zawiera rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 71; dalej: "R.p.z.o.ś."). Z jego treści wynika, iż przedsięwzięcia związane z chowem lub hodowlą zwierząt w liczbie nie mniejszej niż 210 dużych jednostek przeliczeniowych (DJP - przy czym za liczbę DJP przyjmuje się maksymalną możliwą obsadę inwentarza) zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (§ 2 ust. 1 pkt 51 rozporządzenia), a do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się chów lub hodowlę zwierząt inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 51, w liczbie nie mniejszej niż 60 dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza albo 40 DJP, jeżeli działalność ta prowadzona będzie w odległości mniejszej niż 100 m od terenów, m.in. mieszkaniowych (§ 3 ust. 1 pkt 102 i pkt 103). Co przy tym istotne na gruncie rozpatrywanej sprawy, stosownie do § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1; przy czym przez planowane przedsięwzięcie rozumie się w tym przypadku przedsięwzięcie, w stosunku do którego zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 u.u.i.ś. lub dokonano zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a u.u.i.ś.
Zdaniem Sądu w osnowie decyzji winno być więc jednoznacznie wskazane, że chów lub hodowla zwierząt (trzoda chlewna) w liczbie do 39,9 DJP dotyczy całej działki o nr [...], a nie nowo powstałego budynku, dla którego określono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Nie ma bowiem gwarancji, że inwestor nie zdecyduje się pozostawić obecnego inwentarza w dotychczasowym budynku, co mogłoby doprowadzić do przekroczenia wskaźnika 39,9 DJP. W takim przypadku byłyby natomiast podstawy do oceny ewentualnej kumulacji oddziaływania inwestycji, o jakiej mowa w § 3 ust. 2 pkt 3 R.p.z.o.ś.
Odnosząc się przy tym do przedłożonego przez A. T. postanowienia Burmistrza [...] z dnia [...] r., nr [...] wyjaśniającego, że ustalona w decyzji o warunkach zabudowy nr [...] z dnia [...] r. maksymalna liczba inwentarza związanego z chowem lub hodowlą zwierząt (trzody chlewnej) na poziomie 39,9 DJP nie odnosi się do maksymalnej liczby inwentarza (DJP) w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy, ale określa maksymalną liczbę inwentarza dla działki o nr ewid. [...], obręb [...] (k. 86 akt sąd.) wskazać należy, że z uzyskanej przez Sąd informacji wynika, że postanowienie to na dzień orzekania nie było ostateczne i prawomocne, albowiem skarżący złożyli na nie zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (k. 123 akt sąd.). Wobec tego Sąd nie mógł brać jego treści pod uwagę przy dokonywaniu kontroli prawidłowości decyzji wydanych w niniejszej sprawie.
Jednocześnie w kontekście złożonego przez pełnomocnika uczestniczki postępowania wniosku o zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: "P.p.s.a."), wskazać należy, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania, jeżeli orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Kwestią wstępną jest więc wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne dla sformułowania wypowiedzi, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Na gruncie rozpatrywanej sprawy taka zależność nie wystąpiła.
Ustosunkowując się natomiast do zarzutów skarg dotyczących wydania przez Burmistrza [...] decyzji o warunkach zabudowy dla budowy tuczarni na działce [...] na wniosek E. T., co w opinii skarżących stanowi o konieczności zsumowania liczby DJP planowanych przez małżonków inwestycji wyjaśnić należy, że art. 65 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przewiduje obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia, po wydaniu pozwolenia na budowę, wcześniej wydanych dla tego samego terenu decyzji o warunkach zabudowy. Etap całkowicie swobodnego wyboru rozwiązania inwestycyjnego gwarantowany jest bowiem jedynie do momentu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z chwilą zaś jej wydania owa dowolność zostaje ograniczona zagospodarowaniem wynikającym z decyzji pozwoleniowej. Oznacza to, że w przypadku ewentualnego uzyskania przez A. T. pozwolenia na budowę dla omawianej inwestycji, decyzja o warunkach zabudowy wydana na rzecz E. T. ulegałaby wygaszeniu, co czyni ten zarzut niezasadnym.
Co zaś się tyczy ewentualnego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie wyjaśnić należy, że w postępowaniu, którego przedmiotem jest wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy, nie mogą być uwzględnione zarzuty dotyczące mających nastąpić w przyszłości, z powodu realizacji inwestycji, uciążliwości i w sposobie korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Zarzuty te można będzie natomiast podnosić na etapie postępowania w przedmiocie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Zbadanie, czy planowana budowa spowoduje ograniczenie w sposobie korzystania z nieruchomości sąsiednich jest bowiem możliwe dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, ponieważ dopiero na tym etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi, które określają przepisy prawa budowlanego i wydane na jego postawie akty wykonawcze. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest natomiast jedynie ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla którego nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, jest dopuszczalna z punktu widzenia zachowania ładu przestrzennego.
Niezasadny okazał się również zarzut odwołania, iż w wynikach analizy ani uzasadnieniu decyzji nie wskazano danych wyjściowych paramentów zabudowy. Sąd wskazuje bowiem, że dane te muszą wynikać z samej analizy urbanistycznej, a nie jej wyników, czy też uzasadnienia decyzji o warunkach zabudowy. Analizy nie można utożsamiać z warunkami zabudowy opisanymi w samej decyzji i załącznikach do niej, ponieważ analiza jest odrębnym dokumentem i właśnie na podstawie treści tego dokumentu i pozostałego materiału dowodowego organ podejmuje rozstrzygnięcie w kwestii ustalenia warunków nowej zabudowy. Z kolei wyniki analizy stanowią jedynie swego rodzaju streszczenie, podsumowanie i wyciągnięcie wniosków z samej analizy. W rozpoznawanej sprawie w analizie cech zabudowy i zagospodarowania w formie tabeli określono parametry zabudowy występującej na terenie analizowanym (k. 79 – 80 akt adm. organu I instancji).
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], albowiem wydano ją z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 5 K.p.a. i 138 § 1 pkt 1 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy – mając na uwadze wyrażone wyżej stanowisko Sądu – jednoznacznie rozstrzygnie w treści decyzji czy zamierzona przez inwestorkę hodowla trzody chlewnej w liczbie do 39,9 DJP dotyczy całego terenu działki o nr ewid. [...], obręb [...], czy tylko rozbudowywanego budynku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a., zasądzając na rzecz każdego ze skarżących kwotę [...]zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło