II SA/Po 3511/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska Sędziowie NSA Tadeusz Geremek WSA Barbara Koś (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...], Nr[...] – w zaskarżonej części, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/B. Koś /-/M Lorych – Olszanowska /-/T. Geremek Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez M. K. od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...], w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego przy ulicy [...] B. K. z P. W. i uchylenia czynności materialno - technicznej polegającej na zarejestrowaniu faktu zameldowania na pobyt stały w przedmiotowym lokalu nieletniego D. W., działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z 12.10.1994 r. o samorządowych Kolegiach Odwoławczych ( Dz. U. nr 122, poz. 593 ze zm. ), art. 127 1, art. 138 § 1 pkt 1 kpa (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. ), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organy obu instancji podały w uzasadnieniu decyzji, że M. K. wnosząc o wymeldowanie osób objętych wnioskiem podał, że była żona z dziećmi nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od roku 1988. Przypuszcza, że mieszka u swego konkubenta. Nie partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania. Jakkolwiek postępowanie dowodowe potwierdziło fakt opuszczenia lokalu przez B. K. z córkami M. i P. w ostatnich dniach grudnia 1990 r., to jednak z uwagi na przysługujące jej mimo rozwodu, prawo najmu, wynikające z decyzji z dnia [...].11.1981r. o przydziale lokalu, posiada ona samoistne uprawnienia do pobytu w lokalu i wydanie decyzji o jej wymeldowaniu było niemożliwe w świetle art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 1984 r., Nr 32, poz. 174 ze zm. ). Przepis ten bowiem wymaga dla wymeldowania z pobytu stałego osoby nie tylko stałego opuszczenia przez nią dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowania ale również wystąpienia drugiej przesłanki, polegającej na utracie uprawnień. Skoro B. K. tych uprawnień nie utraciła, a jednocześnie sprzeciwiała się wymeldowaniu, argumentując brakiem innego lokalu i możliwością zameldowania oraz tym, że do opuszczenia lokalu została "zmuszona okolicznościami", to o jej statusie współnajemcy lokalu nie mogą rozstrzygać organy administracyjne. Rozpatrzenie ewentualnego sporu należy do właściwości sądów powszechnych. Orzeczono natomiast na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych o uchyleniu czynności materialno - technicznej polegającej na zameldowaniu syna B. K.– D. W., ponieważ B. K. już wówczas nie mieszkała w mieszkaniu przy ulicy [...] i po urodzeniu syna tam nie powróciła. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. zarzucał, że była żona powinna być wymeldowana ponieważ faktycznie opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku meldunkowego oraz nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu, a jej zameldowanie pod spornym adresem stwarza fikcję pobytu. Nie kwestionował decyzji w pozostałej części. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawa niniejsza, zainicjowana wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 11.09.2001 r. podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ), stosownie do postanowień art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ). W myśl art. 3 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd ten kontroluje zaskarżone akty tylko w zakresie ich zgodności z prawem, nie jest natomiast uprawniony do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. Jednocześnie z przepisu art. 134 § 1 cyt. ustawy wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wskazać zatem należy, że zgodnie z brzmieniem pierwszej części przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn.: Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonych decyzji, do wymeldowania niezbędne było kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: utrata uprawnień do przebywania w lokalu (o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy), niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego i faktyczne opuszczenie lokalu. Stwierdzenie istnienia uprawnień do lokalu po stronie małżonki wnioskodawcy zobowiązywało organ administracyjny do odmowy wymeldowania. Ta przesłanka orzekania o wymeldowaniu jest już nieaktualna w obecnym stanie prawnym, z uwagi na uznanie z dniem 19 czerwca 2002 r. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U.02.78.716) art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych za niezgodny z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji RP i skreślenie go z tekstu ustawy. Ta okoliczność stanowi w świetle przepisu art. 145 a/ kpa podstawę do żądania wznowienia postępowania, co w konsekwencji zobowiązuje sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji – w zaskarżonej części, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 b/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające uwzględnią nowy stan prawny. Ponadto stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z naruszeniem art. 109 § 1 kpa nie została doręczona B. K., stronie postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Z akt administracyjnych [...] wynika, że SKO podjęło nieskuteczną próbę doręczenia, wysyłając odpis decyzji na niewłaściwy adres i poczta zwróciła przesyłkę z adnotacją "adresat nieznany, brak takiego nr domu". Wskazane naruszenie przepisu art. 109 § 1 kpa spowodowało, że B. K. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu drugoinstancyjnym, co również wyczerpuje przesłankę wznowienia postępowania wskazaną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 b/ wyżej powołanej ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów należało orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 powołanej ustawy. /-/ B. Koś /-/ M. Lorych-Olszanowska /- / T. Geremek