II SA/Po 3519/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Barbara Koś Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 07 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania; o d d a l a s k a r g ę /-/B. Koś /-/ W. Zygmont /-/ M.Lorych-Olszanowska T.M. Prokuratura Rejonowa w K.o. zwróciła się do Wójta Gminy B. o wszczęcie postępowania w sprawie wymeldowania M.D. z miejsca stałego pobytu w lokalu w D. uzasadniając wniosek ustaleniem, że nie przebywa on w miejscu stałego pobytu od 10 lat i zamieszkuje w Z.G. Organ I instancji decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10.04.1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 1984r., Nr 32, poz. 174 ze zm.) i art. 104 k.p.a. orzekł o wymeldowaniu M. D. z pobytu stałego w spornym lokalu. Zgodnie z ustaleniami tego organu, K.D. wraz z synem wymeldowała się ze spornego lokalu, natomiast M. D. pozostawił w nim swoje rzeczy i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K.O. z dnia 15.03.2001r., sygn. akt IC [...] nastąpiło rozwiązanie umowy najmu pomiędzy Gminą B., , a K.D. i M.D. z orzeczeniem eksmisji. Na skutek nie opróżnienia lokalu Gmina B. w dniu 10.06.2001r. skierowała wniosek do Komornika Sądu Rejonowego w K.O. o wszczęcie egzekucji wobec M. D. Na rozprawę administracyjną w sprawie wymeldowania M. D. nie stawił się pomimo należytego zawiadomienia o jej terminie i nie złożył pisemnych wyjaśnień. W odwołaniu do organu II instancji, pełnomocnik M.D. dowodził, iż organ I instancji nie umożliwił stronie uczestniczenie w postępowaniu administracyjnym. Stwierdził, że nie zgadza się z ustaleniem o niezamieszkiwaniu strony w spornym lokalu oraz stwierdził, że zostały naruszone przepisy o obowiązku zebrania materiału dowodowego. Wojewoda decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. i art. 15 ust.2 ustawy z 10.04. 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, u t r z y m a ł w mocy decyzję organu I instancji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że w skutek wyroku sądu powszechnego M. D. utracił uprawnienia do przebywania w spornym lokalu, że opuścił miejsce stałego pobytu, nie dokonując obowiązku wymeldowania oraz że zapewniono mu możliwość złożenia zeznań w sprawie, która toczyła się od 1999r. W skardze na powyższą decyzję M. D. domagał się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji organu I instancji, a także zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów procesu według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił: niewyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, błędne i dowolne ustalenia w kwestiach mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, bezzasadne pominięcie merytorycznego rozpoznania sprawy w kategoriach istoty sporu, pominięcie w toku postępowania administracyjnego, naruszenie zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu, naruszenie prawa materialnego przez powołanie się w rozstrzygnięciu na kwestię utraty prawa do przebywania przez skarżącego w spornym lokalu. Poinformował w skardze, że wniesiona została skarga o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 15.03.01 akt I. C. [...] SR w K.O. Według skrzącego "rozsądnym byłoby zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie wznowienia postępowania o rozwiązanie umowy najmu i eksmisji". Wojewoda wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody. Skarżący nie wykazał w skardze, aby w sprawie nie zostały wyjaśnione okoliczności faktyczne sprawy i aby poczynione zostały dowolne ustalenia w kwestiach mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. O opuszczeniu spornego mieszkania świadczy fizyczne nieprzebywanie skarżącego, z jednoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu centrum życiowego, na co wskazują obiektywnie stwierdzone okoliczności. Nie budzi zastrzeżeń prawidłowość istotnego ustalenia, że zamieszkuje w Z.G. , bez dopełnienia obowiązku wymeldowania ze spornego mieszkania. W szczególności zaś Prokuratura Rejonowa w K.O. na piśmie podała organowi I instancji, że skarżący nie przebywa w miejscu stałego pobytu od 10 lat, a zamieszkuje w Z.G. . Potwierdzeniem tej informacji jest notatka urzędowa z czynności sprawdzających w D., przeprowadzonych przez funkcjonariusza KPP w K.O. , zawierająca ustalenie, iż M. D. co najmniej od 10 lat zamieszkuje Z.G. pod adresem, którego nie ujawnił nawet K.D.. Natomiast w piśmie z dnia 28.06.1999r. skierowanym do organu I instancji sama K.D. stwierdza m.in., że skarżący od kilku lat nie przebywa w miejscu stałego pobytu, nie łoży na utrzymanie mieszkania. Wszelkie wątpliwości zostały wyjaśnione przez przeprowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dowodów z dokumentów urzędowych złożonych do akt sprawy w toku postępowania (art. 106 § 3 ustawy o p.s.a.), a mianowicie z protokołu czynności egzekucyjnych z dnia 25.10. 2002r. wykonanych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K.O. w sprawie sygn. akt KM [...] oraz postanowienia z dnia 16.10. 2001r. Sądu Okręgowego w Z.G. , sygn. akt VI Cz [...] wraz z jego pisemnym z uzasadnieniem. Z pierwszego z tych dokumentów wynika niepodważalne, że mieszkanie zostało opróżnione z rzeczy - skarżący nie przebywał w mieszkaniu. Z drugiego zaś dokumentu wynika wprost, że w lokalu tym skarżący nie mieszka i że od już dnia 20.07.1999r. nie ma w tym lokalu zasilania elektrycznego. Nie jest zasadny zarzut naruszenie prawa materialnego przez powołanie się w rozstrzygnięciu na kwestię utraty prawa do przebywania przez skarżącego w spornym lokalu. Wbrew twierdzeniu skargi, prawidłowo organy orzekające przyjęły, że skarżący M. D. z uprawomocnieniem się wyroku utracił uprawnienie do przebywania w przedmiotowym lokalu. Jednakże w obecnym stanie prawnym jest to przesłanka nie mająca istotnego znaczenia w dla rozstrzygnięcia. Sprawa bowiem została rozpatrzona przez organy administracyjne na podstawie przepisu, który następnie uznany został za niekonstytucyjny. Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05.2002r., K 20/ 01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19.06.2002r. przepis art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utracił moc, wobec niezgodności tego przepisu z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niezbędna okazała się zatem w osądzanej sprawie restytucja stanu zgodnego z Konstytucją, co wynika z art. 190 ust. 4 Konstytucji wskazującego na wyraźną wolę ustawodawcy, aby sprawa już rozstrzygnięta na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją, była załatwiona, i to bez niekonstytucyjnego przepisu. Na tle powyższego przepisu Konstytucji autonomiczne i reglamentowane wypadki wznowienia postępowania, nie mogą być uznane za wyczerpujące możliwości dokonania takiej restytucji. Sądy mogą bowiem wykorzystywać w tym celu wszelkie nadzwyczajne instrumenty proceduralne, stojące w dyspozycji organów stosujących prawo (art. 8 § 2 Konstytucji). Realizując przeto ten obowiązek, nie wdając się w zawiłości formalno-prawne będące skutkiem powyższego wyroku, sąd stwierdził, że po tym wyroku do wydania decyzji o wymeldowaniu określonej osoby z pobytu stałego w trybie pierwszej części art. 15 ust. 2 ustawy, wystarczające jest spełnienie wyłącznie jednej z dwóch przesłanek określonych w tym artykule, a mianowicie przesłanki faktycznego opuszczenia miejsca stałego pobytu bez wymeldowania się. Obowiązek meldunkowy ma wyłącznie charakter ewidencyjny. Podstawowa przesłanka - faktyczne opuszczenie miejsca stałego pobytu bez wymeldowania się -została należycie ustalona. Bezzasadny jest zarzut naruszenia zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ I instancji zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie o wymeldowanie i wezwał do złożenia wyjaśnień. Następnie zawiadomił o terminie rozprawy administracyjnej w sprawie o wymeldowanie (skarżący nie stawił się pomimo należytego zawiadomienia jak i nie złożył pisemnych wyjaśnień). Należy stwierdzić, że organ I instancji umożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów. Natomiast pełnomocnik skarżącego zgłosił swój udział w postępowaniu administracyjnym dopiero w drugiej jego fazie (po zakończeniu postępowania w I instancji), składając odwołanie wraz z udzielonym mu pełnomocnictwem do występowania w sprawie. Nie może być uznane z skuteczne włączenie się do postępowania w I instancji sam fakt złożenia pisma procesowego z dnia 28.05.2001r. bez załączenia pełnomocnictwa. Z pisma tego jasno wynika, że skarżący udzielił jedynie pełnomocnictwa do działania w sprawie dotyczącej wydania w stosunku do skarżącego wyroku eksmisyjnego przez sąd powszechny. Natomiast organ odwoławczy nie prowadził postępowania dowodowego w sprawie, wydał decyzję po upływie miesiąca od wniesienia odwołania, nie stwarzając przeszkód, by pełnomocnik będący adwokatem mógł się wypowiedzieć w sprawie już zebranego materiału dowodowego. W ocenie sądu, w świetle danych wynikających z akt postępowania administracyjnego, niewyznaczenie przez organ odwoławczy pełnomocnikowi skarżącego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Brak podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, do czasu zakończenia procedowania przed sądem powszechnym ze skargi o wznowienie postępowania w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem sądu powszechnego rozwiązującego stosunek najmu i orzekającego eksmisję. Na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27.05. 2002r., K 20/ 01 (Dz. U. Nr 78, poz. 716) z dniem 19.06.2002r. kwestia uprawnienia do przebywania lokalu, jest w indyferentna dla oceny zgodności z prawem decyzji o wymeldowaniu. Nie zachodzi więc stan związania pomiędzy decyzją administracyjną w sprawie o wymeldowanie, a orzeczeniem sądu powszechnego w zakresie tytułu prawnego do mieszkania. Wyrok taki nie stwarza również stanu prejudycjalności w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W powyższym świetle należało stwierdzić, że organy administracyjne nie naruszyły zasad postępowania z art. 6, art. 7, i art. 10, art. 77 i art.. 107 k.p.a. Uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji odpowiada art. 107 § 3 k.p.a. Zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł Sąd jak w wyroku. /-/ B. Koś /-/ W. Zygmont /-/ M. Lorych-Olszanowska