II SA/Po 354/03
WyrokWSA w Poznaniu2005-07-05
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego z powodu przekroczenia normatywnej powierzchni lokalu, mimo że strona skarżąca twierdziła, iż korzysta jedynie z części lokalu i spełnia kryteria dochodowe?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Odmowa przyznania dodatku mieszkaniowego jedynie z powodu przekroczenia normatywnej powierzchni lokalu, bez dokładnego zbadania faktycznego sposobu korzystania z lokalu przez wnioskodawcę i innych mieszkańców oraz bez analizy kryterium dochodowego, jest nieprawidłowa. Sąd uznał, że możliwe jest przyznanie dodatku mieszkaniowego osobie korzystającej z części lokalu, stosownie do zajmowanej powierzchni, nawet jeśli czynsz i opłaty naliczane są za cały lokal.Stan faktyczny
M.D. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego, wskazując, że jest najemcą lokalu o powierzchni 61 m2 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że powierzchnia lokalu przekracza normatywną dla jednoosobowego gospodarstwa domowego o ponad 30%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, argumentując, że powierzchnia lokalu przekracza normatywną o ponad 50%. Skarżąca twierdziła, że zajmuje jedynie 30,50 m2 lokalu i spełnia kryteria dochodowe, a próby zawarcia aneksu do umowy najmu były bezskuteczne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus ( spr ) Sędziowie sędzia NSA Paweł Miładowski as. sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant sekretarz sądowy Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 lipca 2005 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...]. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski JF
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...], na podstawie art.7 ust.1 w związku z art.5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. nr 71 poz.734 ze zm. ) , odmówił M.D. przyznania dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że M.D. w dniu [...] lipca 2002 r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. W związku z tym organ ustalił, że M.D. i J.D. wstąpili w stosunek najmu lokalu nr [...] przy ul. [...][...] w P. po zgonie ojca. Lokal ten składa się z 3 pokoi, kuchni i pomieszczeń przynależnych o łącznej powierzchni użytkowej 61 m2. we wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego M.D. podała, że jest najemcą zajmowanego lokalu o powierzchni 61 m2 i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Natomiast Administracja domu podała, że w gospodarstwie domowym w tym lokalu są 4 osoby, a łączna kwota wydatków na mieszkanie wynosi 579, 63 zł. Czynsz oraz opłaty za świadczenia związane z eksploatacją tego lokalu naliczane są na 4 osoby i za całą powierzchnię, tj. 61 m2. Mimo wezwania organu M.D. nie stawiła się, by złożyć dodatkowe wyjaśnienia co do treści wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ stwierdził, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek rzetelnego wypełnienia wniosku i deklaracji o dochodach oraz udokumentowania danych. Powołując się na treść art.5 ust.1 i ust.5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych organ I instancji uznał, że w związku z przytoczonymi okolicznościami brak jest możliwości pozytywnego załatwienia wniosku M.D., ponieważ powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu ( 61 m2 ) przekracza normatywną powierzchnię o więcej niż 30% dla jednoosobowego gospodarstwa domowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji M.D. stwierdziła, że spełnia warunki do otrzymania dodatku mieszkaniowego i w związku z tym wniosła o ":weryfikację decyzji i wybranie optymalnej decyzji im większy dodatek tym lepiej". Zaznaczyła też odwołująca się, że jest głównym najemcą lokalu o powierzchni 61 m2.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M.D., decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...].
W uzasadnieniu swej decyzji Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że M.D. i J.D. są najemcami na równych prawach , bez względu na sposób korzystania z lokalu. Zdaniem Kolegium, dopóki nie nastąpi zmiana umowy najmu, zgodnie z faktycznym korzystaniem z lokalu, nie można przyznać dodatku mieszkaniowego na cześć lokalu, tym bardziej, że administracja potwierdza wydatki dla całego lokalu, w którym faktycznie zamieszkują cztery osoby.
Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że na podstawie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego złożonego przez M.D., nie jest możliwe przyznanie tego dodatku, gdyż powierzchnia użytkowa lokalu przekracza o więcej niż 50% powierzchnię normatywną. Niespełnione kryterium metrażowe, określone w ustawie, wyklucza możliwość przyznania dodatku mieszkaniowego bez względu na sytuacje materialną wnioskodawcy. Decyzje administracyjne dotyczące przyznania dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Dodatki mieszkaniowe przyznawane są osobom spełniającym łącznie wymogi przewidziane w ustawie o dodatkach mieszkaniowych.
Wnosząc skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.D. stwierdziła, że powinna mieć przyznany dodatek mieszkaniowy ponieważ zajmuje 50% mieszkania, tj.30,50 m2 i nie przekracza powierzchni 35 m2. Skarżąca podniosła, że zgodnie z uzyskaną informacją próbowała zawrzeć aneks do umowy najmu, ale bezskutecznie. Podała też skarżąca, że jej jedyny dochód stanowią zasiłki celowe uzyskiwane z opieki społecznej i w związku z tym spełnia kryterium dochodowe oraz kryterium powierzchniowe, by otrzymać dodatek mieszkaniowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Sąd rozpoznając skargę dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2002 r. o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego zostały wydane z takim naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art.7, art.8, art.77 , art.80 i art.107 § 3 , które mogło mieć wpływ na rozstrzygniecie sprawy.
Organy administracji publicznej, rozpoznając sprawę, winny podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy ( art.7 kpa ).Z tej ogólnej zasady wynika, że organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W Szczególności organ administracyjny obowiązany jest dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku, na podstawie analizy całego materiału dowodowego.
Organ I instancji wezwał skarżącą pismem z dnia [...] lipca 2002 r. do osobistego przybycia w celu złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie złożonego wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Mimo niestawiennictwa skarżącej w wyznaczonym terminie rzeczą organu było wyjaśnienie wątpliwości innymi, przewidzianymi przepisami kpa, środkami dowodowymi. We wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego skarżąca podała, że zajmuje 30,5 m2 z całej powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w P.
W mieszkaniu tym zamieszkuje również brat skarżącej J.D. z rodziną. Nie stało więc nic na przeszkodzie, by organ I instancji przesłuchał J.D. w charakterze świadka uzyskując w ten sposób dokładne informacje co do sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu mieszkalnego. Zresztą J.D. również złożył wniosek o przyznanie mu dodatku mieszkaniowego na częściowe pokrycie wydatków za zajmowany lokal mieszkalny nr [...] przy ul. C. [...] w P. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił przyznania J.D. tego dodatku z uwagi na to, że nie został wykazany dochód M.D. z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
Tymczasem w niniejszej sprawie organy administracyjne pominęły całkowicie kwestię dochodów skarżącej, a odmawiając przyznania dodatku mieszkaniowego z uwagi na przekroczenie powierzchni normatywnej powołały się jedynie na nierzetelnie wypełniony przez skarżącą wniosek i deklarację o dochodach oraz brak udokumentowania. Taka lakoniczna argumentacja organów nie może się ostać.
Należy zwrócić uwagę, że J.D. w dniu [...] czerwca 2002 r. poinformował organ administracyjny w protokole przesłuchania ( k.29 akt adm. ), że skierował do Sądu Rodzinnego wniosek o skierowanie M.D. na leczenie psychiatryczne. Informacja ta winna w szczególności uczulić organy na wnikliwe wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, by nie naruszyć słusznego interesu skarżącej.
W związku z powyższym rzeczą organu administracyjnego I instancji będzie ustalenie jaki jest faktyczny sposób korzystania z przedmiotowego lokalu mieszkalnego przez skarżącą i jej brata oraz czy skarżąca spełnia przesłanki do uzyskania prawa do dodatku mieszkaniowego.
W ocenie Sądu nie ma racjonalnych przeszkód, by osobie korzystającej z części lokalu mieszkalnego przyznać dodatek mieszkaniowy stosownie do zajmowanej powierzchni. Fakt, że Administracja domu nalicza czynsz i opłaty za świadczenia związane z eksploatacją przedmiotowego lokalu za 4 osoby i za całą powierzchnię mieszkania nie jest żadnym argumentem uzasadniającym odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego za korzystanie z części tego lokalu.
W świetle powyższego rzeczą organu będzie wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wnikliwa jego ocena. Pozwoli to na ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego i prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.
Uzasadnienie ponownie wydanej decyzji winno spełniać wymogi art.107 § 3 kpa.
Z tych względów Sąd, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit."c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz.1270 ze zm. ) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1271 ), orzekł jak w sentencji.
/-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski
jf
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło