II SA/Po 355/14

Dnia 29 maja 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak Sędziowie Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędzia WSA Jakub Zieliński (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 roku sprawy ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2013 roku Nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych odmówił W. G. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę pomiędzy wydatkami przypadającymi na normatywną (faktyczną) powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % przy czym w przypadku przekroczenia dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego dodatek obliczony w sposób wskazany wyżej obniża się o kwotę stanowiącą nadwyżkę dochodu. Dalej organ wyjaśnił, iż średni dochód miesięczny wnioskodawcy to kwota 1112,00 zł. Natomiast obliczony dodatek mieszkaniowy wynosi 16,43 zł i stanowi kwotę niższą niż 2% najniższej emerytury, wobec czego wniosek należało załatwić odmownie, ponieważ w myśl art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych "dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji". Prezydent Miasta P. wyjaśnił także, iż jego decyzja nie zamyka drogi stronie do ubiegania się o przyznanie dodatku w przyszłości jeżeli zmienią się elementy warunkujące otrzymanie tego świadczenia. Odmowa przyznania dodatku nie pozbawia także możliwości ubiegania się o pomoc w pokryciu wydatków mieszkaniowych z innych źródeł np. przez uzyskanie zasiłków celowych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł W. G. podnosząc, iż organ I instancji błędnie obliczył jego dochód, bowiem nie odliczył od niego dodatku pielęgnacyjnego, który to zgodnie z przepisami nie jest wliczany do dochodu. Jego dochód wynosi w rzeczywistości 908,50 zł. Ponadto skarżący podniósł, iż dodatek mieszkaniowy przysługuje gdy dochód nie przekracza 175 % najniższej emerytury. Z wyliczeń dokonanych przez W. G. wychodzi, iż jego emerytura jest o 546,01 zł niższa niż najniższa emerytura ogłoszona przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Tym samym spełnia on przesłanki do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2013 r. o nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż tryb i zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych regulują przepisy ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Decyzje w sprawach dodatków mieszkaniowych nie mają charakteru uznaniowego. Organy administracyjne zobowiązane są do przestrzegania ścisłych reguł w sprawach dodatków mieszkaniowych wynikających z przepisów. Dalej organ wyjaśnił, iż osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy, aby otrzymać to świadczenie musi łącznie spełniać wymogi przewidziane w przepisach ww. aktów, a mianowicie: - posiadać tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponosić wydatki związane z jego utrzymaniem, - osiągać niskie dochody, - zajmowane mieszkanie winno spełniać kryterium metrażowe. Kolegium wyjaśniło, iż przy ustalaniu dodatku mieszkaniowego bierze się pod uwagę dochód (brutto), rozumiany jako wszelki przychód, z trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, a wydatki potwierdzone przez zarządcę z miesiąca, w którym składany jest wniosek. Rodzaje i wysokość wydatków stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego wynikają z cyt. przepisów. Stosownie do przepisu art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku stanowi różnicę pomiędzy wydatkami, o których mowa w ust. 3-6 tego artykułu przypadającymi na normatywną ( w tym przypadku całkowitą) wynoszącą 28,70 m2 powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu stanowiącymi kwotę 183,23 zł, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15 % miesięcznych dochodów 1-osobowego gospodarstwa domowego wynoszącą 166,80 zł, przy czym w przypadku przekroczenia dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego, dodatek obliczony w sposób wskazany wyżej obniża się o kwotę stanowiącą nadwyżkę dochodu (w tym przypadku nie występuje). Jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest niższy od 150% kwoty najniższej emerytury w dniu złożenia wniosku w gospodarstwie 1-osobowym (tj. kwoty 1246,73 zł), wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 15% miesięcznych dochodów gospodarstwa domowego. Nadwyżka dochodu występuje wówczas, jeżeli średni miesięczny dochód przypadający na członka gospodarstwa domowego obejmujący okres trzech miesięcy poprzedzających dzień złożenia wniosku przekracza kwotę 175% najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku w gospodarstwie domowym 1-osobowym (tj. kwotę 1454,51 zł). Organ wyjaśnił, iż dochody (brutto) stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego, obejmujące okres trzech miesięcy kalendarzowych poprzedzających datę złożenia wniosku (tj. maj, czerwiec, lipiec 2013 r), to kwota 3 336,00 zł, a dochód miesięczny na osobę to 1 112,00 zł. Dochód ten stanowi emerytura W.a G.a (bez dodatku pielęgnacyjnego). W myśl przepisu art. 3 ust. 3 od dochodu nie odlicza się ani zaliczki na podatek ani składki na ubezpieczenie zdrowotne, ani potrąceń alimentacyjnych. Do dochodu nie wlicza się za to dodatku pielęgnacyjnego. Kolegium wskazało, iż przy obliczaniu dodatku najemcom lokali mieszkalnych podstawę obliczania dodatku mieszkaniowego stanowią następujące rodzaje wydatków: czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych (śmieci), i płynnych (ścieki), plus wydatki ryczałtowe jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację CO, CW, gazu przewodowego. W analizowanej sprawie, wydatki w kwocie 183,23 zł, stanowiące podstawę obliczenia dodatku mieszkaniowego to wydatki z sierpnia 2013 r. potwierdzone na wniosku przez zarządcę i wskazane w informacji . Wydatki te to: czynsz -70,32 zł, plus CO -71,75 zł, plus zimna woda - 12,33 zł, plus nieczystości stałe (śmieci)- 12,00 zł, plus nieczystości płynne (ścieki)- 16,83 zł. Z wyliczeń organ u wynika, iż w przypadku W. G. wysokość dodatku mieszkaniowego wynosi 16,43 zł i jest to kwota niższa niż 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji tj 16.62 zł. Tym samym wnioskowane świadczenie mu nie przysługuje. Skargę na powyższą decyzję wniósł W. G. podnosząc, iż jego dochód jest o wiele niższy niż 175% najniższej emerytury, zatem wnioskowany dodatek mu przysługuje. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Obecny na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. W. G. podniósł, iż należny dla niego dodatek wynosi 28,75 zł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej: "p.p.s.a." ), naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) i naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).Dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, Sąd stosownie do zapisu art. 134 p.p.s.a. nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzającej ja decyzji Prezydent Miasta P. z dnia [...] 2013 r. stanowiły przepisy ustawy z z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 966 ). Jak słusznie zauważył organ II instancji dodatek mieszkaniowy nie jest świadczeniem o charakterze uznaniowym. Świadczenie to przyznaje się na wniosek osoby uprawnionej, po spełnieniu przez nią łącznie wszystkich ustawowych przesłanek, jakimi są: istnienie tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego o określonej powierzchni normatywnej, w zależności od liczby członków gospodarstwa domowego (art. 2 i art. 5 ustawy o dodatku mieszkaniowym), wysokość odpowiedniego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego (art. 3), ponoszenie wydatków mieszkaniowych oraz wymóg, aby wyliczona kwota dodatku mieszkaniowego nie była niższa od kwoty stanowiącej 2% najniższej emerytury w dniu wydania decyzji (art. 7 ust. 6 ustawy o dodatku mieszkaniowym). Niespełnienie choćby jednej z opisanych wyżej przesłanek skutkuje odmową przyznania prawa do dodatku mieszkaniowego. Jak wynika z treści decyzji organów obu instancji skarżącemu, prowadzącemu jednoosobowe gospodarstwo domowe, odmówiono przyznania dodatku mieszkaniowego w oparciu o art. 7 ust. 6 ustawy zgodnie z którym dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli kwota dodatku byłaby niższa niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji. W ocenie Sądu organ II instancji dokonał prawidłowych ustaleń dotyczących dochodu skarżącego oraz jego miesięcznych wydatków a w konsekwencji prawidłowo wyliczył dodatek mieszkaniowy w kwocie 16,43, która to kwota stanowi mniej niż 2% najniżej emerytury w dniu wydania decyzji (2% - 831,15 zł = 16,62 zł.). W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym (tj. 1455,51 zł) i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 8 ustawy. Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 5 ww. ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje wówczas, gdy powierzchnia użytkowa lokalu nie przekracza normatywnej powierzchni określonej w art. 5 ust. 1 ustawy o więcej niż 30% lub o więcej niż 50% jeżeli udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Jak wynika z akt sprawy średni miesięczny dochód skarżącego prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenie wniosku wynosi (brutto) 1112,- zł. Dochód ten został prawidłowo ustalony w oparciu o treść art. 3 ust 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Składa się na niego emerytura skarżącego w kwocie 1112,00 zł. miesięcznie. Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu organ prawidłowo nie doliczył do dochodu skarżącego otrzymywanego przez niego dodatku pielęgnacyjnego ( patrz uchwała NSA z dnia I OPS 8/09 z dnia 10 grudnia 2009 r – dostępna na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Wyjaśnić należy skarżącemu, iż jego dochód wynosi ok. 134 % najniższej emerytury, która w dniu wydania decyzji przez organ I i II instancji wynosiła 831,15 zł zgodnie z Komunikatem Prezesa ZUS z dnia 14 lutego 2013 r. w sprawie w sprawie kwoty najniższej emerytury i renty, dodatku pielęgnacyjnego i dodatku dla sierot zupełnych oraz kwot maksymalnych zmniejszeń emerytur i rent ( M.P. z 2013 r. poz. 95). Ponadto lokal skarżącego o pow. całkowitej 28,70 m spełniał normatywną powierzchnię użytkowa określoną art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między wydatkami, o których mowa w ust. 3-6, przypadającymi na normatywną powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie jednoosobowym. Natomiast zgodnie z art. 6 ust 2 jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek, w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego - w gospodarstwie jednoosobowym. Słusznie zatem organ odwoławczy zauważył, że w przypadku skarżącego jego średni miesięczny dochód na osobę (1112,- zł) jest mniejszy niż 150% najniższej emerytury, tj. 150% x 831,15 zł = 1246,73 zł, i dla jego jednoosobowego gospodarstwa wydatki stanowią 15% dochodu, tj. 15% x 1112,- = 166,80 zł. Ponieważ nie wystąpiło przekroczenie normy dochodu na osobę, dodatek mieszkaniowy obliczono jako różnicę między sumą wydatków (udokumentowane wydatki skarżącego za ostatni miesiąc - sierpień 2013 r., tj. czynsz w kwocie 70,32 zł + CO w kwocie 71,75 zł + zimna woda w kwocie 12,33 zł + wywóz nieczystości stałych 12,- zł + nieczystości płynne w wysokości 16,83 zł – co daje łączną kwotę 183,23) a wydatkami jednoosobowego gospodarstwa domowego. W sytuacji skarżącego różnica ta wynosi 16,43 zł ( 183,23 zł – 166,80 zł = 16.43 zł.) Ponieważ tak wyliczony dodatek, jak wskazano już wcześniej, stanowi mniej niż 2% najniższej emerytury organy zasadnie odmówiły jego przyznania na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Jeszcze raz zaznaczyć należy, iż decyzja w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego jest decyzją związaną, niezależną od uznania organu administracji i jest wydawana w oparciu o ocenę przesłanek określonych przez ustawodawcę w sposób sztywny, bez pozostawiania jakiegokolwiek luzu decyzyjnego, z tego powodu nie można było wydać decyzji uwzględniającej wniosek skarżącego. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych i przedstawionego stanu prawnego sprawy uznać trzeba, że rozstrzygnięcia podjęte przez oba organy administracji publicznej orzekające w przedmiotowej sprawie są zgodne z prawem. Z kolei wyliczenia prezentowane przez stronę skarżącą nie spełniają wyżej przedstawionych reguł wynikających z ustawy o dodatkach mieszkaniowych i z tej przyczyny nie mogły być uwzględnione. W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.