II SA/Po 355/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-02-21

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Jaka jest podstawa prawna i sposób ustalenia wynagrodzenia adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy pełnomocnik został wyznaczony po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, gdy pełnomocnik został wyznaczony po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie przed sądem pierwszej instancji, powinno być ustalone na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Opłata ta wynosi połowę opłaty maksymalnej określonej dla postępowania przed sądem drugiej instancji, nie mniej niż 240 zł, powiększona o podatek od towarów i usług.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 14 lipca 2016r. odrzucił skargę J. K. na uchwałę Rady Miejskiej. Skarżącemu przyznano prawo pomocy, a Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła adw. L. K. do jego reprezentowania. Pełnomocnik skarżącego w dniu 11 października 2016r. wniosła opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokat L. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] zł, w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata L. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J. K. na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] października 2015r. Nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia skargi na działalność Burmistrza postanawia przyznać adwokat L. K. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu kwotę [...] zł ([...] złotych [...]), w tym podatek od towarów i usług w kwocie [...] zł ([...] złotych [...]). /-/ K. Witkowicz-Grochowska Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 14 lipca 2016r. odrzucił skargę J. K. na uchwałę Rady Miejskiej. W związku z przyznaniem skarżącemu prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Okręgowa Rada Adwokacka wyznaczyła do jego reprezentowania adw. L. K. W dniu 28 września 2016r. adwokat została zawiadomiona o wyznaczeniu pełnomocnikiem w niniejszej sprawie. Pełnomocnik skarżącego 11 października 2016r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego postanowienia Sądu wraz z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu (k. 61 akt sąd.). Stosownie do art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. do czynności referendarza sądowego w zakresie postępowania o przyznanie prawa pomocy należy m. in. wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi lub radcy prawnemu (...) za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 780, ze zm., dalej "P.p.s.a.") wyznaczony pełnomocnik, otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych udokumentowanych wydatków. W aktualnym stanie rozpoznawanej sprawy szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje poprzednie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801). Zgodnie bowiem z §22 aktualnego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 03 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1714), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została wniesiona do Sądu 14 października 2016r., przed wejściem w życie aktualnie obowiązujących przepisów w tym zakresie. Wobec powyższego w myśl przepisu §2 rozporządzenia z 2015r. koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: 1) opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz 2) niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z treścią § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia opłaty maksymalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji: za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty maksymalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 240 zł. Opłata, o której mowa w pkt 1 dotycząca postępowania przed sądem administracyjnym w I instancji, do którego nawiązuje § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, wynosi zgodnie z pkt 1 lit "c" 480 zł. W myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia opłatę, rozumianą jako wynagrodzenie pełnomocnika, ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W myśl zaś § 4 ust. 3 rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. W rozpoznawanej sprawie, pełnomocnik została wyznaczony po wydaniu postanowienia kończącego postępowanie przed sądem I instancji, zatem zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, należało ustalić opłatę za czynności adwokata w wysokości ½ opłaty maksymalnej wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" rozporządzenia, nie mniej niż 240 zł, czyli w wysokości ½ opłaty maksymalnej wynoszącej [...] zł (75% x [...] zł). Kwota [...] zł stanowi bowiem opłatę maksymalną obliczoną jako 75 % kwoty [...] zł, co wynika z treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" w związku z pkt 1 lit "c" rozporządzenia. Opłata za udzielenie pomocy prawnej skarżącemu wynosi zatem ½ opłaty maksymalnej (1/2 x [...] zł), tj. [...] zł. Z okoliczności sprawy, w tym akt sądowych i administracyjnych, nie wynikają przy tym przesłanki uzasadniające zastosowanie § 4 ust. 2 rozporządzenia i podwyższenie wynagrodzenia ponad opłatę, powyżej wyliczoną w oparciu o § 4 ust. 1 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, w niniejszej sprawie należało przyznać pełnomocnikowi z urzędu, który nie prowadził sprawy przed I instancją, wynagrodzenie za udzieloną skarżącemu pomoc prawną obejmującą sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - powiększone o stawkę podatku od towarów i usług - w łącznej wysokości [...] zł (wynagrodzenie: [...] zł + podatek VAT: [...] zł = [...] zł). Z tych względów, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 2 lit "b" i pkt 1 lit "c" oraz § 4 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia z 2015r., orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło