II SA/Po 355/17

PostanowienieWSA w Poznaniu2017-05-16

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku celowego, gdzie skarżący jest zwolniony z mocy prawa z kosztów sądowych, należy rozpoznać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia ustanowienie adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli skarżący jest z mocy prawa zwolniony z ponoszenia tych kosztów na podstawie art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. Sytuacja materialna skarżącego, pomimo posiadania dochodów, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zasiłku celowego specjalnego. Jednocześnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochody z emerytury żony i wynagrodzenia za pracę, które ledwo wystarczają na bieżące utrzymanie. Zadeklarował brak oszczędności i posiadanie mieszkania.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2017r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2017r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego specjalnego postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. G. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska Skarżący J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku oświadczył, że utrzymuje się wraz z żoną z jej emerytury w wysokości [...]zł netto miesięcznie oraz wynagrodzenia za pracę skarżącego w wysokości [...]zł. Dochody te wystarczają na skromne życie i opłacenie zobowiązań. Wspólnie prowadzą swoje gospodarstwo domowe. Posiadają mieszkanie o powierzchni [...] m² o wartości około [...]zł. Skarżący oświadczył, że umową darowizny z 25 listopada 2016r. syn darował żonie skarżącego grunt rolny o powierzchni [...]ha o wartości około [...]zł. Skarżący, ani jego żona nie posiadają żadnych oszczędności, czy wartościowych ruchomości. Skarżący wyszczególnił, że stałe miesięczne zobowiązania i opłaty to czynsz za mieszkanie [...] zł., energię elektryczną [...] zł, żywność, leki, środki czystości, obuwie, odzież, abonament TV i Internet to około [...]zł. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r., poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a.") strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd skarżący wnosząc skargę w przedmiocie pomocy finansowej w formie zasiłku celowego z mocy prawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków (art. 211 - art. 213 P.p.s.a.). Wobec powyższego skarżąc zwolniony jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia wszystkich kosztów sądowych związanych z udziałem w niniejszej sprawie - art. 239 §1 pkt 1 a) P.p.s.a. W tym stanie rzeczy rozpoznanie wniosku skarżącego w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie umarza się (art. 249a P.p.s.a.). Wnioskodawca złożył także wniosek o ustanowienie adwokata, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o sytuację majątkową, rodzinną i finansową. Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania. Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja skarżącego pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Aktualnie wraz z żoną uzyskują stałe dochody z tytułu emerytury żony skarżącego oraz z umowy o pracę skarżącego, w łącznej wysokości około [...]zł netto miesięcznie. Wysokość tych dochodów pozwala jedynie na zaspokojenie bieżących potrzeb koniecznego ich utrzymania. Skarżący ani jego żona nie posiadają oszczędności. Nie mają możliwości czerpania środków finansowych z posiadanego majątku nieruchomego, gdyż wykorzystują go na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że należności z tytułu zaciągniętego kredytu spłaca syn skarżącego. Przedstawiona przez skarżącego sytuacja finansowa wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Przyznać zatem należało prawo pomocy w tym zakresie. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 249a i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu. /-/ Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło