II SA/Po 361/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Asesor sąd. Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant Sekr.sąd. Dobrosława Sobczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2004r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] października 2001r. Nr [...]; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego kwotę 10,-zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] października 2001r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie remontu garażu zlokalizowanego na działce przy ul. [...] w P.. Jak ustalono w uzasadnieniu na podstawie zeznań świadków J. M. i A. K. , wyjaśnień inwestora Z.S. oraz oględzin obiektu budowlanego, w 1999r. inwestor przeprowadził remont istniejącego garażu polegający na wymianie części ścian blaszanych na murowane, wymianie pokrycia dachu z blaszanego na pokrycie z płyt korytkowych oraz wymianie bramy garażowej – po uprzednim zgłoszeniu w dniu [...]maja 1999r. organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru wykonania remontu. Organ orzekający nie dał wiary zeznaniom uczestnika postępowania M.R. i świadka W. H. wskazującym na dokonanie przez inwestora rozbiórki starego garażu blaszanego i wybudowanie w tym miejscu nowego garażu, bowiem "nie jest to potwierdzone żadnym dowodem materialnym". Odwołanie od tej decyzji wniósł właściciel sąsiedniej nieruchomości M.R. , polemizując z dokonaną przez organ orzekający oceną zakresu robót budowlanych przeprowadzonych przez Z.S.. Wyjaśnił, że od lat 60-tych stał na działce "typowy przenośny garaż blaszany". Pod osłoną jego ścian inwestor wybudował nowy garaż murowany, a potem ściany blaszane zdemontował. Wykonanie tego rodzaju robót budowlanych bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, która powinna być zlikwidowana przez nakazanie rozbiórki. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – uchylił w całości zaskarżona decyzję i nakazał rozbiórkę garażu usytuowanego na działce przy ul. [...]w P., przebudowanego z garażu o konstrukcji metalowej. W uzasadnieniu stwierdzono, że uznanie przez organ I instancji wykonanych przez Z.S. robót za remont nastąpiło z pominięciem oświadczenia złożonego przez inwestora dnia [...] lutego 2001r. Powiadomił on o wymianie elementów ścian blaszanych na murowane, wymianie dachu na płyty korytkowe oraz wymianie jednej bramy garażowej i zdemontowaniu drugiej. Już sama wymiana elementów konstrukcyjnych wymagała pozwolenia na budowę. Uzyskania pozwolenia wymagały też wykonane przez inwestora roboty budowlane, polegające na rozbiórce blaszanego garażu i wykonaniu na jego miejscu obiektu murowanego (art. 29 ust. 2 pkt 1 oraz art. 3 pkt 6 prawa budowlanego). Była to bowiem przebudowa. Zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych, które wymagały pozwolenia nie może przesądzać o kwalifikacji prawnej wykonanych robót. Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez Z.S. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i wyjaśnił, iż nie wykroczył poza zakres prac objętych zgłoszeniem, bowiem wyremontował – i to jeszcze nie do końca – garaż stojący na jego nieruchomości od 30 lat. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania M.R. także wniósł o oddalenie skargi dodatkowo informując, że Z.S. przedmiotowy murowany obiekt budowlany, pobudowany przy granicy na miejscu blaszanego garażu "przekształcił w uciążliwy warsztat ślusarsko-mechaniczny". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje: Decyzje organów obu instancji nie mogą się ostać, chociaż każda z innej przyczyny. Na wstępie należy podkreślić, iż mimo że postępowanie administracyjne zostało wszczęte "w sprawie legalności wybudowania garażu na nieruchomości przy ul. [...] w P." (k. 2 akt PINB), to organ pierwszej instancji orzekł w węższym zakresie, umorzył bowiem postępowanie "w sprawie remontu garażu". Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym. Tymczasem organ drugiej instancji na skutek odwołania wniesionego od decyzji wydanej w sprawie remontu garażu uchylił decyzję umarzającą postępowanie w tej sprawie i nakazał rozbiórkę garażu, a zatem z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa nie orzekł "co do istoty sprawy", lecz w innym zakresie i na innej podstawie meterialnoprawnej. Narusza to zasadę dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei organowi pierwszej instancji należy zarzucić naruszenie art. 77 § 1 kpa, bowiem dokonał kwalifikacji wykonanych przez Z.S. robót budowlanych – jako nie wykraczających poza ramy zgłoszenia – bez wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę na pominięcie w ustaleniach tych fragmentów oświadczenia inwestora złożonego w dniu [...] lutego 2001r. (k. 7 akt PINB), które zawierają informacje mogące wskazywać na wymienienie przez niego elementów konstrukcyjnych budynku garażu. Lakoniczne przesłuchanie osób wykonujących na zlecenie inwestora prace budowlane nie pozwala na sprawdzenie w jakim celu nastąpiło wspomniane przez świadka A. K. odkopanie fundamentów. Z wyjaśnień uczestnika postępowania M.R. , do których organ pierwszej instancji w ogóle się nie odniósł w uzasadnieniu z naruszeniem art. 107 § 3 kpa wynikało, że inwestor wybudował obiekt o innych wymiarach, po wykopaniu fundamentów o głębokości 120 cm i zalaniu ich betonem (k. 48). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy ponownie przesłuchać strony i świadków w celu dokładnego ustalenia zakresu robót budowlanych wykonanych przez inwestora, mając na uwadze przedmiot postępowania administracyjnego wszczętego dnia 22 stycznia 2001r. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c, art. 152 i art.. 200 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka za nieobecnego sędziego /-/ B.Kamieńska MarK