II SA/Po 3620/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-03
Skład orzekający: Jolanta Szaniecka, Maciej Dybowski, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany o konstrukcji stalowej, postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę, może zostać zalegalizowany na podstawie art. 49 Prawa budowlanego, jeśli jego istnienie nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a od zakończenia budowy upłynęło 5 lat?Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji wadliwie wydały decyzje nakazujące rozbiórkę obiektu budowlanego, naruszając zasady postępowania administracyjnego (art. 7 i 77 § 1 KPA). Nie dokonały one wyczerpującej analizy stanu faktycznego, w szczególności nie ustaliły, czy obiekt narusza postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także nie rozważyły możliwości jego legalizacji na podstawie art. 49 Prawa budowlanego. Brak było również załączenia tekstu planu miejscowego do akt sprawy, co uniemożliwiło sądowi dokonanie tej oceny.Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej do magazynowania drewna opałowego, postawionego bez pozwolenia na budowę. Organy uznały obiekt za samowolę budowlaną i naruszający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Skarżący kwestionowali kwalifikację obiektu jako magazynu drewna, jego status jako obiektu budowlanego oraz zarzucali naruszenie art. 49 Prawa budowlanego ze względu na upływ terminu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Jolanta Szaniecka Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak- Owczarczak (spr.) Protokolant st. ref. sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 marca 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi 1) Z.G., 2) K.G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r. Nr [....], II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżących kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych . /-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/J. Szaniecka /-/M.Dybowski
II SA/Po 3619-3620/01
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2000 Nr 106 poz. 1126 ze zmianami) nakazał K.G. i Z.G. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji stalowej do magazynowania drewna opałowego, postawionego na działce nr ewidencyjnym gruntu "A" na terenie Ośrodka "A" w M. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż obiekt postawiono bez wymaganego pozwolenia na budowę, stąd zgodnie z powołanym przepisem podlega rozbiórce. Organ I instancji wskazał ponadto na postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które nie dopuszczają lokalizacji na obszarze ośrodka wypoczynkowego w M. wolnostojących obiektów o konstrukcji stalowej, które są przeznaczone do magazynowania drewna opałowego.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podnieśli, że obiekt istnieje od 1995 r., a obowiązujący od 1997 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zabrania lokalizacji obiektów wyłącznie o konstrukcji stalowej i przeznaczonych do magazynowani drewna. Wyjaśniając, że przedmiotowy obiekt jest wielkości kojca dla psa lub na rowery, skarżący uznali, że przypisanie mu rangi magazynu do drewna jest przesadzone i wyolbrzymione. Skarżący zakwestionowali również zaliczenie obiektu do obiektów budowlanych, twierdząc, że jest to raczej urządzenie techniczne, związane z funkcjonowaniem domku letniskowego.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...]r. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wyjaśnił, że z treści protokołu z oględzin działki wynika, iż skarżący postawili obiekt do magazynowania drewna opałowego o konstrukcji stalowej, a załączone do akt sprawy zdjęcie pozwala zakwalifikować go do obiektów małej architektury, określonych w art. 3 pkt 4 ww. ustawy, których budowa wymaga zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy. Brak takiego zgłoszenia, w przypadku realizacji przedmiotowego obiektu, skutkuje orzeczeniem o nakazie rozbiórki.
W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczącą zakwalifikowania obiektu do obiektów małej architektury oraz nie uwzględnienia ich twierdzenia, że jest urządzenie techniczne, związane z funkcjonowaniem domku letniskowego. Zdaniem skarżących zaskarżona decyzja narusza ponadto art. 49 ustawy Prawo budowlane, bowiem obiekt postawiony został w 1995 r., a jego istnienie nie narusza przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż nie jest to magazynek do drewna.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w całości podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Ustosunkowując się do zakwalifikowania obiektu do urządzeń technicznych związanych z obiektem budowlanym organ II instancji wyjaśnił, że nie jest to urządzenie bez którego nie ma możliwości użytkowania budynku rekreacyjnego, stąd nie można go uznać za urządzenie w znaczeniu nadanym art. 3 pkt 9 ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z treścią art. 3 par. 1 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej. Jednocześnie, w myśl art. 135 ww. ustawy, sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do wszystkich aktów lub czynności wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Sąd kontroluje legalność nie tylko zaskarżonej decyzji organu II instancji, ale także m.in. poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji.
W przedmiotowej sprawie decyzje organów obu instancji były wadliwe, bowiem wydano je z naruszeniem art. 7 oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późniejszymi zmianami). Pierwszy z powołanych przepisów formułuje jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie ciążący na organach administracji obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Natomiast zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W ramach tego obowiązku organ winien dążyć do wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, przy założeniu, że wątpliwości te nie mogą działać na niekorzyść strony, a także uwzględnić przy rozstrzyganiu słuszny interes strony, jeżeli nie koliduje on z interesem społecznym. W niniejszej sprawie powyższą zasadę stosować należy dokonując oceny, czy obiekt, co do którego zaskarżone decyzje nałożyły na skarżących obowiązek jego rozbiórki, może zostać zalegalizowany w oparciu o przepis art. 49 ww. ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48 ustawy, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części, a istnienie obiektu nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Już w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podnieśli, że przedmiotowy obiekt powstał w 1995 r. oraz zakwestionowali stwierdzenie o naruszeniu przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego od 1997 r., wskazując na konieczność spełnienia dwóch przesłanek, koniecznych do stwierdzenia, iż obiekt narusza wskazany w zaskarżonych decyzjach przepis prawa miejscowego, tj. obiekt musi być konstrukcji stalowej oraz musi służyć do magazynowania drewna. Wobec tak sformułowanych zarzutów rozpatrując odwołanie organ II instancji zobligowany był rozważyć możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 49 ustawy Prawo budowlane oraz dokonać analizy możliwości zalegalizowania obiektu w związku z wskazanym przez skarżących i powołanym w uzasadnieniu decyzji zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Analizy takiej organy obu instancji nie dokonały, a ponieważ do akt sprawy nie załączono tekstu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiłkując się jedynie pismem Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...]05.2001 r. nr [...], podpisanym przez Burmistrza Miasta C., nie można jej również dokonać na etapie postępowania sądowego. Z treści tego pisma wynika, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego terenów turystycznych nad jeziorem M. gmina M., który został zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Miasta i Gminy M. z dnia [...]r., na terenie Ośrodka "A" w M., nie dopuszcza na tym obszarze lokalizacji wolnostojących obiektów konstrukcji stalowej z przeznaczeniem na magazynki drewna opałowego. Znajdujące się na karcie 4 akt administracyjnych sprawy zdjęcie przedmiotowego obiektu nasuwa wątpliwość, czy można go uznać za obiekt wolnostojący, bowiem zlokalizowany jest bezpośrednio przy ścianie budynku. Ponieważ, jak wyżej wyjaśniono, do akt administracyjnych nie załączono tekstu planu, nie można stwierdzić, czy i jakie znaczenie plan ten nadał słowu "obiekt wolnostojący",a tym samym przesądzić, czy istnienie przedmiotowego obiektu naruszało przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji organów obu instancji. Również organy obu instancji nie poczyniły w tym zakresie ustaleń, w szczególności z treści protokołu oględzin nie wynika, czy obiekt jest dostawiony do ściany budynku, czy może został przymocowany do ściany budynku i od tej strony nie posiada konstrukcji oraz rozpiętej siatki. Wyjaśnienie tych wątpliwości jest nieodzowne dla dokonania prawidłowej oceny, czy obiekt spełnia warunki pozwalające uznać go za obiekt wolnostojący, o którym stanowi wskazany przepis miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z tych względów zaskarżoną decyzję należało uchylić, pozostawiając obu organom przeprowadzenie analizy treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego tego terenu oraz oceny, czy przedmiotowy obiekt narusza jego postanowienia, jak również rozważenie możliwości jego legalizacji.
Skarżący kwestionują również zakwalifikowanie przedmiotowego obiektu do obiektów małej architektury. Trafne jest zaliczenie przedmiotowego obiektu przez organ II instancji do tej grupy obiektów budowlanych, do której zgodnie z art. 3 pkt 4 ww. ustawy Prawo budowlane zaliczane są niewielkie obiekty, a w szczególności użytkowe, służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Przedmiotowy kojec charakteryzuje się wspólnymi dla tej grupy obiektów cechami, pełniąc funkcję użytkową oraz służy utrzymaniu porządku. To obiekt o cechach trwałych i użytkowych, niezależnie od funkcji, jaką mu skarżący przypisali. Z tych względów nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia skarżących kwestionujące zaliczenie przedmiotowego obiektu do obiektów małej architektury.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 oraz art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) należało uwzględnić skargę i uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] r., określając jednocześnie, iż orzeczenia te nie mogą być wykonane.
O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ D. Rzyminiak-Owczarczak /-/ J.Szaniecka /-/ M.Dybowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło