II SA/Po 3640/01
WyrokWSA w Poznaniu2004-03-25
Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Aleksandra Łaskarzewska, Edyta Podrazie
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nabyła uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach, powinna zostać pozbawiona tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach?Ratio decidendi
Osoba, która nabyła uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach, powinna zostać pozbawiona tych uprawnień, chyba że jest żołnierzem z poboru pełniącym służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r. Brak udokumentowanego udziału w walkach z oddziałami UPA, mimo służby w jednostce biorącej w nich udział, skutkuje pozbawieniem uprawnień.Stan faktyczny
Skarżący L. K. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję w tej sprawie. Organ stwierdził, że skarżący, pełniąc służbę wojskową w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej, nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA, co było podstawą do pozbawienia go uprawnień. Skarżący wniósł skargę do sądu, argumentując, że jako żołnierz z poboru musiał wykonywać rozkazy dowództwa i decyzja jest niesprawiedliwa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus (spr ) Sędziowie WSA Aleksandra Łaskarzewska As. Sąd. Edyta Podrazie Protokolant st. sekr. sąd. Teresa Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ A.Łaskarzewska
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek L. K., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]. nr [...] o pozbawieniu L.K. uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją [...]z dnia [...]r. z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] września 1947r. do [...] grudnia 1948r.
W uzasadnieniu decyzji podano, że L. K. w okresie zaliczonym do działalności kombatanckiej pełnił służbę w Wojsku Polskim i podczas tej służby nie brał udziału w walkach z oddziałami wymienionymi w art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. nr 142 poz. 950 ze zm.). W związku z tym Kierownik Urzędu stwierdził, że L.K. nabył uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w rozumieniu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy.
L. K. na decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...]. wzniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzając, że decyzja ta jest niesprawiedliwa bowiem był on żołnierzem z poboru i musiał wykonywać rozkazy dowództwa.
W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) rzeczą Sądu jest kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem.
Zagadnienia dotyczące kombatantów regulują przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r. nr 42 poz. 371 ze zm.), które weszły w życie z dniem 1 stycznia 1991r.
W art. 25 tej ustawy, zamieszczonym w rozdziale "Przepisy przejściowe i końcowe", uregulowano sytuację prawną osób, które w dniu wejścia w życie ustawy posiadały uprawnienia kombatanckie uzyskane na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów.
Uregulowanie takie było następstwem innego określenia w ustawie o kombatantach przesłanek uprawniających do uzyskania statusu kombatanta lub innej osoby uprawnionej aniżeli w poprzednio obowiązujących przepisach. Wprowadzając w ustawie o kombatantach nowe określenie działalności kombatanckiej i działalności równorzędnej z działalnością kombatancką ustawodawca w art. 25 ustawy uregulował sprawę osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie przed dniem wejścia w życie ustawy o kombatantach, na podstawie dotychczasowych przepisów. Przyjęto zasadę, że osoby te zachowują uprawnienia kombatanckie z wyjątkami określonymi w art. 25 ust. 2 ustawy o kombatantach. W przypadku osób, które uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy o kombatantach przyjęto regułę, że osoby te pozbawia się uzyskanych wcześniej uprawnień kombatanckich.
Do tej grupy osób należy L. K., który uprawnienia kombatanckie nabył z tytułu udziału w walce o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] września 1947 do [...] grudnia 1948r. pełniąc służbę w Wojsku Polskim w 7 Pułk KBW.
Nie pozbawia się dotychczasowych uprawnień kombatanckich, w myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 zdanie ostatnie powołanej ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach żołnierzy z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.
Okres pełnienia służby wojskowej przez skarżącego przypadł po wyżej wskazanym terminie.
W myśl art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.
Z informacji Centralnego Archiwum Wojskowego wynika, że 7 Pułk KBW, w którym skarżący pełnił służbę wojskową, w okresie od kwietnia do listopada 1947r. brał udział w walkach z oddziałami UPA.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o kombatantach udział w walkach z oddziałami UPA musi być udokumentowany. Kierownik Urzędu już w początkowym etapie postępowania weryfikacyjnego zwrócił się do Centralnego Archiwum Wojskowego o podanie informacji co do udziału skarżącego w walkach z oddziałami UPA. Jak wynika z przekazanych przez Archiwum informacji w zachowanej dokumentacji brak danych dotyczących skarżącego. Identyczną informację z Centralnego Archiwum Wojskowego otrzymał skarżący w odpowiedzi na swoje pismo skierowane do tego Archiwum. Skarżący nie przedłożył też żadnych innych dokumentów, ani innych dowodów, które potwierdzałyby jego uczestnictwo w walkach z oddziałami UPA. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego prawidłowo Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przyjął, że skarżący nie brał udziału w walkach z oddziałami UPA.
Mając na uwadze powyższe Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Poczucie skarżącego o doznanej krzywdzie w związku z pozbawieniem go uprawnień kombatanckich nie może stanowić podstawy wzruszenia zaskarżonej decyzji.
Uwzględniając powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153 poz. 1271), orzekł jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ A.Łaskarzewska
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło