II SA/Po 3645/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Barbara Kamieńska (spr.) Sędzia WSA Maciej Dybowski Asesor sąd. Danuta Rzyminiak- Owczarczak Protokolant Staż. Katarzyna Bela po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 marca 2004 r. sprawy ze skargi W.P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania; I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska /-/ M.Dybowski Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. – wydaną na podstawie art. 71 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – nakazał P.M. przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania samowolnie zmodernizowane mieszkanie w budynku przy ul. [...] nr [...] w O., które samowolnie przekształcił w lokal biurowy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpoznający sprawę na skutek odwołania wniesionego przez P.M., decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 marca 2001r. sygn. II SA/Po 2325/99 skargę P.M. na decyzję organu odwoławczego oddalił. Przedmiotem skargi wniesionej przez W.P. do Naczelnego Sądu Administracyjnego jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. odmawiającą – na prośbę W.P. – wznowienia postępowania w sprawie przywrócenia do poprzedniego sposobu użytkowania samowolnie zmodernizowanego mieszkania, to jest wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...] r. nr [...]. Według organów obu instancji – skoro oględziny przedmiotowego pomieszczenia przeprowadzone w dniu [...] r. wykazały, że P.M. opróżnił lokal biurowy, "co uznane zostało za wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji (...) polegającego na przywróceniu poprzedniego sposobu użytkowania części obiektu bez konieczności zamurowania wykutych drzwi wejściowych i powiększonego okna (...) to niezrozumiałe jest ponowne wystąpienie W.P. z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego." Spory między współwłaścicielami powstałe na tle korzystania ze współwłasności powinny rozstrzygnąć sądy powszechne. Reasumując organ odwoławczy uznał, że nie ma podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie na podstawie art. 145 § 1 kpa, gdyż nie występuje żadna z przesłanek wymienionych w punktach 1 – 8. Skarżąca wytknęła organom nadzoru budowlanego, że nie nakazały P.M. przywrócenia do stanu poprzedniego elewacji frontowej budynku, to jest zamontowania drzwi wejściowych, wprawienia okna pokojowego zamiast wystawowego i wprawienia drzwi wejściowych w korytarzu wiodących do tego mieszkania. Te uchybienia powinny spowodować wznowienie postępowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, przytaczając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny – właściwy do rozpoznania skargi na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Decyzje organów administracyjnych nie mogą się ostać, ponieważ wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Podanie W.P. o wznowienie postępowania w sprawie samowolnej zmiany przez P.M. sposobu użytkowania mieszkania w budynku słusznie skierowane zostało do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to jest organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji (art. 148 § 1 kpa). Nie zwalniało to jednak organu orzekającego od badania swojej właściwości w postępowaniu wznowieniowym. Złożenie podania o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy w jednym ze sposobów przewidzianych w art. 149 § 1 i 3 kpa, to znaczy postanowieniem o wznowieniu postępowania albo decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Skoro, zatem w sprawie objętej podaniem o wznowienie postępowania orzekał ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., to tylko ten organ właściwy był do zakończenia w pierwszej instancji postępowania wstępnego w jeden ze sposobów wskazanych w art. 149 kpa. Wydanie w konkretnej sprawie decyzji o odmowie wznowienia postępowania przez organ, który nie kończył postępowania w II instancji, stanowi naruszenie właściwości wskazanej w ostatnio powołanym przepisie i powoduje nieważność decyzji. Przepisy o właściwości mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy z urzędu muszą przestrzegać swej właściwości (art. 19). Sąd nie może kontrolować merytorycznej zasadności decyzji wydanych przez niewłaściwe organy. Dlatego, na podstawie art. 145 P 1 pkt 2 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ B.Kamieńska /-/ M.Dybowski MarK