II SA/Po 365/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-12-03

Skład orzekający: Katarzyna Witkowicz-Grochowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości powinien zostać oddalony, jeśli wnioskodawca nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania, mimo wezwania do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości podlega oddaleniu, jeśli wnioskodawca, mimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów źródłowych, nie wykazał swojej niezdolności do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy, a sąd ma ograniczoną rolę w gromadzeniu materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości, powołując się na trudną sytuację finansową, niską rentę i koszty leczenia. Wniosek był niepełny, w związku z czym skarżący został wezwany do uzupełnienia go o szczegółowe dane dotyczące dochodów, majątku (nieruchomość rolna, dom, samochód) oraz kosztów utrzymania. Skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów ani nie udzielił merytorycznych odpowiedzi, mimo ponownego wezwania i informacji, że termin na uzupełnienie jest instrukcyjny. W konsekwencji sąd oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu -Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 grudnia 2009r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia oddalić wniosek. /-/ K. Witkowicz-Grochowska Skarżący J. G. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prosi o prawo pomocy z uwagi na trudną sytuację finansową, jego renta wynosi bowiem [...] zł netto miesięcznie. Wskazał, że choruje. Leczy się prywatnie i po odliczeniu kosztów lekarza, lekarstw opłat od nieruchomości, energii elektrycznej, gazu, telefonu, wody i opału pozostaje mu na życie kwota 350 zł. Przy takich niskich dochodach nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Nadto wnioskodawca wskazał, że jego żona uzyskuje emeryturę w wysokości około [...] zł, ale przeznacza ją dla siebie, gdyż są w separacji od 13 lat. Oświadczył, że nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, żona mieszka u córki od 13 lat. Wszystkie koszty utrzymania nieruchomości wnioskodawca ponosi samodzielnie. W części wniosku dotyczącej posiadanego majątku wnioskodawca podał, że posiada nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, dom o powierzchni [...] m² oraz działkę zabudowaną o powierzchni [...] m². Nadto wnioskodawca podał, że posiada samochód dostawczy z 1993r. o wartości około 2.000 zł. Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy był niepełny wnioskodawca został wezwany w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 513, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) do osobistego jego uzupełniania poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wnioskodawca zobowiązany został przede wszystkich do podania wysokości wszystkich miesięcznych dochodów jakie uzyskuje on oraz pozostałe osoby, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami. W szczególności zobowiązano wnioskodawcę do podania rodzaju i wielkości aktualnie prowadzonej produkcji rolnej, rocznej wartości przychodu brutto ze sprzedaży tej produkcji, a także wysokości kosztów jego prowadzenia. W związku z tym wnioskodawca został wezwany do podania wysokości otrzymywanych dopłat z ARiMR. Istotne było również opisanie posiadanego majątku nieruchomego wraz z informacją, czy przynosi on dochód i w jakiej wysokości oraz jakich kosztów utrzymania wymaga. Wyjaśnienia wymagało także to, czy wnioskodawca posiada rachunki bankowe i jakie są na nich obroty. Wyciągi z rachunków przedstawiają bowiem skalę środków jakimi wnioskodawca rzeczywiście dysponuje. Nadto zobowiązano wnioskodawcę do podania miesięcznych kosztów bieżącego jego utrzymania. W odpowiedzi na zobowiązanie wnioskodawca pismem z dnia 16 października 2009r. wniósł o przedłużenie o 7 dni terminu na uzupełnienie wniosku o prawo pomocy, gdyż nie zdążył skompletować wymaganych dokumentów. W oparciu o przepis art. 6 p.p.s.a. wnioskodawca został poinformowany, że zakreślony w wezwaniu termin jest terminem instrukcyjnym i nie podlega przedłużeniu, co nie zwalnia wnioskodawcę od obowiązku niezwłocznego wykonania wezwania o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy. Zobowiązanie zostało osobiście odebrane przez wnioskodawcę (k. 45, 51). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a.). Zatem ciężar wykazania zasadności wniosku spoczywa na osobie ubiegającej się o prawo pomocy. Rola sądu w gromadzeniu materiału dowodowego została ograniczona do obowiązku wezwania wnioskodawcy do przekazania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych, gdy oświadczenie majątkowe zwarte na urzędowym formularzu jest niewystarczające lub budzi wątpliwości - art. 255 p.p.s.a. Oświadczenie majątkowe wnioskodawcy zawarte we formularzu nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a także o stanie rodzinnym. Wniosek skarżącego o prawo pomocy nie zawierał bowiem informacji niezbędnych do określenia jego zdolności do uiszczenia kosztów przedmiotowego postępowania, wnioskodawca poza podaniem wysokości renty, nie podał przybliżonej wysokości dochodów uzyskiwanych z prowadzonego gospodarstwa rolnego. Niewystarczające jest bowiem samo twierdzenie o niskich dochodach. Na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania podnoszonych twierdzeń konkretnymi okolicznościami, oświadczeniami, a także poparcie ich w miarę możliwości dokumentami źródłowymi. Stąd wnioskodawca został dwukrotnie wezwany do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy. Ostatecznie wnioskodawca nie udzielił żadnych merytorycznych odpowiedzi na wezwanie, nie przedłożył również żadnych dokumentów, co pozwoliłoby ustalić jak wygląda jego rzeczywista sytuacja majątkowa i finansowa. Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy renta jest jego jedynym dochodem, w sytuacji gdy posiada gospodarstwo rolne i posługuje się samochodem dostawczym. Nadto nie wyjaśnił przeznaczenia, sposobu wykorzystania, wysokości dochodów i kosztów związanych z utrzymaniem tego majątku, zwłaszcza domu i zabudowanej działki. Podkreślić należy, że jednocześnie odbiera korespondencję w P. na osiedlu [...]. Nie wskazał także wysokości kosztów koniecznego swojego utrzymania. Wobec powyższego opierając się o treść formularza wniosku o prawo pomocy stwierdzić należy, że niepełne informacje o sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy, nie pozwalają przyjąć, że zrealizował warunek wykazania, iż nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Brak materiału, który uzasadniałby stanowisko, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, musiał skutkować odmową przyznania prawa pomocy. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. /-/ K. Witkowicz-Grochowska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło