II SA/Po 3650/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-17

Skład orzekający: Ewa Makosz-Frymus, Paweł Miładowski, Edyta Podrazik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, pozbawiając uprawnień kombatanckich, prawidłowo ustalił stan faktyczny i odniósł się do twierdzeń strony skarżącej dotyczących innych tytułów do posiadania tych uprawnień?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, pozbawiając uprawnień kombatanckich, naruszył przepisy postępowania (art. 7 i 77 § 1 kpa), ponieważ zaniechał ustalenia, czy skarżący zachował uprawnienia z innych tytułów określonych w ustawie o kombatantach. Brak merytorycznego odniesienia się do twierdzeń strony o udziale w walkach z niedobitkami armii niemieckiej pod dowództwem rosyjskim, które mogą stanowić podstawę do zachowania uprawnień z art. 2 pkt 2 i 5 ustawy, skutkuje koniecznością uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący H. I. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję w tym przedmiocie. Organ uznał, że skarżący uzyskał uprawnienia wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Skarżący wniósł skargę, podnosząc, że jego służba była związana z narażeniem życia dla dobra ojczyzny i podał nowe okoliczności dotyczące jego udziału w walkach z niedobitkami armii niemieckiej pod dowództwem rosyjskim. Organ nie odniósł się merytorycznie do tych twierdzeń.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Zasądzono od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Makosz-Frymus Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski As.sąd. Edyta Podrazik ( spr ) Protokolant referent - stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r sprawy ze skargi H. I. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] r. nr [...], II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. /-/ E.Podrazik /-/ E.Makosz-Frymus /-/ P.Miładowski Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpoznaniu sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. o pozbawieniu H. I. uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. W uzasadnieniu organ podniósł, iż H. I. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej podczas służby w Milicji Obywatelskiej. Od powyższej decyzji skargę złożył H. I., domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż pełnił służbę dla dobra ojczyzny, a jego obowiązki związane były z narażeniem życia. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 17 maja 2004 r. skarżący dodatkowo wyjaśnił, iż od [...] do [...] r. w Cz., a następnie w T. pełnił służbę pod dowództwem wojskowym oficera rosyjskiego w tym czasie uczestniczył w walkach z Niemcami, niedobitkami pozostałymi po wyzwoleniu tych terenów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia był art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991 o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 poz. 950 z 1997 r.), zgodnie z którym pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Jednakże w myśl tego przepisu zachowują swoje uprawnienia kombatanckie osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, osoby, które uzyskały uprawnienia z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru pełniący służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie 10.05.1945 r. do 30.06.1947 r. Rodzaje działalności, która ma charakter kombatancki i która stanowi tytuł do uzyskania uprawnień z ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określają przepisy art. 1 ust.2, art. 2 i art. 4 tejże ustawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego organ orzekający na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich jest zobowiązany do ustalenia, czy zachodzą przesłanki powodujące zachowanie posiadanych uprawnień ze względu na uzyskanie uprawnień z tytułów określonych w ustawie, zaś poniechanie takich ustaleń stanowi naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej w okresie od [...] r. do [...] r. Ubiegając się o członkostwo w organizacji ZBoWiD w [...] r. skarżący dołączył zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych, z którego wynika, iż jako funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, w okresie od [...] do [...], brał udział w walkach o z reakcyjnym podziemiem. Jednocześnie w swoim życiorysie oraz deklaracji członkowskiej skarżący podał, iż w [...] r. w Cz. wstąpił do MO i w ramach plutonu operacyjnego brał udział w walkach z niedobitkami armii niemieckiej. Na rozprawie przed sądem administracyjnym skarżący podał także, iż w walkach tych znajdowali się pod dowództwem wojskowym oficera rosyjskiego. Twierdzenia skarżącego mogą wskazywać więc na zachowanie przez niego uprawnień kombatanckich z tytułów określonych w powołanej wyżej ustawie z dnia 24.01.1991 r. o kombatantach..., w szczególności z art. 2 pkt 2 i pkt 5 ustawy. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych poniechał dokonywania jakichkolwiek ustaleń w tym zakresie i w toku całego postępowania nie odniósł się merytorycznie do twierdzeń skarżącego, jedynie w pierwszej decyzji z dnia [...] r. stwierdzając, iż nie ma obowiązku wyjaśniania, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1, art. 2 i art. 4 ustawy. Tym samym zarówno zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] r. wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 § 1 kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stanowi podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji wydanej w I instancji. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę organ winien dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, w tym wskazane wyżej kwestie i jeszcze raz przeanalizować w świetle ustalonych okoliczności przesłanki z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) orzeczono jak w sentencji wyroku. W przedmiotowej sprawie nie zastosowano art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na treść z art. 26 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.) /-/ E. Podrazik /-/ E. Makosz-Frymus /-/ P. Miładowski JFS

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło