II SA/Po 3654/01

WyrokWSA w Poznaniu2004-05-18

Skład orzekający: Maciej Dybowski, Rafał Batorowicz, Lilianna Drewniak-Żaba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym, może zostać ich pozbawiona z powodu późniejszego zatrudnienia w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego, nawet jeśli w tym okresie nie podejmowała działań nieetycznych lub niemoralnych?
Ratio decidendi
Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy o kombatantach, uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944-1956 pełniła służbę lub była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego. Pozbawienie uprawnień następuje bez względu na tytuł, z jakiego zostały przyznane, i charakter pełnionej służby. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba została skierowana do służby przez organizacje niepodległościowe w celu udzielenia pomocy.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Cz. S. uprawnień kombatanckich, przyznanych wcześniej z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym oraz utrwalania władzy ludowej. Organ uznał, że Cz. S. był zatrudniony w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1945-1947, co zgodnie z ustawą o kombatantach skutkuje pozbawieniem uprawnień. Skarżący podnosił, że jego praca w UB nie wiązała się z działaniami nieetycznymi i że uprawnienia powinny być zachowane z tytułu pobytu w obozie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie Sędzia NSA Rafał Batorowicz As. sąd. Lilianna Drewniak-Żaba ( spr. ) Protokolant referent-stażysta Marcin Kubiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2004 r. sprawy ze skargi Cz. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich; o d d a l a s k a r g ę /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz TG Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W., powołując podstawę prawną z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950) pozbawił Cz. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez Zarząd Wojewódzki Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w K. decyzją z dnia [...] r. z tytułów 1) uwięzienia w hitlerowskim, obozie koncentracyjnym od [...] do [...] r. 2) utrwalenia władzy ludowej od [...] r. do [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ orzekający wskazał, że Cz. S. był zatrudniony w Strukturach Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w latach 1945 - 1947 r., a więc spełnione zostały przesłanki z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a i wobec tego należało orzec o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Cz. S. podniósł, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca, albowiem nabył uprawnienia kombatanckie jako były więzień obozu koncentracyjnego oraz za działalność powojenną tzw. utrwalanie władzy ludowej. Pracując w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego nie brał udziału w zadaniach niemoralnych, czy nieetycznych. Nie miał poglądów politycznych. Pracował, by mieć pieniądze na życie oraz by wspomóc głodującą rodzinę. Raz przyznane uprawnienia nie powinny być cofane. Wniósł również o nie uznawanie okresu powojennego jako działalności uzasadniającej nabycie uprawnień kombatanckich "lecz zachowanie tych uprawnień z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym". Decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję, powołując argumenty przedstawione w decyzji z dnia [...] r. i stwierdzając, iż Cz. S. nie nadesłał dokumentów mogących stanowić podstawę zmiany decyzji, w myśl art. 21 ust. 3 ustawy kombatanckiej. Cz. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając zaskarżonej decyzji, iż narusza prawa obywatelskie i wnosząc w konsekwencji o uznanie jej jako niezgodnej z prawem. Podniósł ponadto ponownie, iż uprawnienie kombatanckie otrzymał z uwagi na represje w obozie koncentracyjnym, a nadto w okresie zatrudnienia w Urzędzie Bezpieczeństwa Publicznego wykonywał pracę nie mającą związku ze stosowaniem represji i prześladowań wobec innych osób. Pracował jako wartownik przy pilnowaniu obiektów w powiecie k.. Orzekający w sprawie organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. a w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit a ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity: Dz.U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która w latach 1944 - 1956 pełniła służbę lub funkcję i była zatrudniona w strukturach Urzędu Bezpieczeństwa. Osoby, które uzyskały uprawnienia mocą dotychczasowych przepisów zostają ich pozbawione, bez względu na tytuł z którego zostały one przyznane. Bez znaczenia jest charakter pełnionej służby, czy też zakres wykonywanych, w ramach zatrudnienia zadań. Jedynie w sytuacji, gdy zostaną przedłożone dowody, że do wskazanych służb osoba została skierowana przez organizacje niepodległościowe lub przez te organizacje była zwerbowana w celu udzielenia pomocy - nie stosuje się powołanych przepisów o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. W przedmiotowej sprawie bezsprzecznym jest, iż Cz. S. w okresie od [...] r. do [...] r. pełnił służbę w organach Bezpieczeństwa Publicznego w K.. Wynika to z zaświadczenia Komendy Wojewódzkiej Milicji Obywatelskiej w P. z [...] r., życiorysu skarżącego z [...] r., deklaracji członkowskiej z [...] r. Między innymi za okres ten otrzymał uprawnienie kombatanckie z tytułu utrwalania władzy ludowej. Sam skarżący faktu tego zresztą nie kwestionuje, lecz jedynie podnosi, iż w trakcie służby nie dokonywał czynności nieetycznych i niemoralnych. Okoliczność ta nie ma, w świetle brzmienia art. 21 ust. 2 pkt 4 lit a znaczenia. Niemożliwym jest pominięcie okresu zatrudnienia skarżącego w organach Bezpieczeństwa Publicznego i zachowanie jego uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie koncentracyjnym. Ustawodawca regulacją zawartą w cytowanych przepisach zmierzał do pozbawienia uprawnień kombatanckich wszystkich osób, które poprzez służbę w strukturach Urzędów Bezpieczeństwa sprzeniewierzyły się ojczyźnie. Mając na względzie powyższe należało skargę oddalić jako niezasadną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zm.). /-/ L.Drewniak-Żaba /-/ M.Dybowski /-/ R.Batorowicz TG

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło