II SA/Po 3664/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Maria Skwierzyńska Protokolant sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004r. sprawy ze skargi Wojewódzkiego Zakładu "A" w G.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w G.W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie opłaty za czynności nadzoru sanitarnego; o d d a l a s k a r g ę /-/M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont /-/ T. Geremek Powiatowy Inspektor Sanitarny w G.W. decyzją z dnia [...] na podstawie art. 36 ust. 1-4 ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( t. jedn. Dz. U. z 1998r., Nr. 90, poz. 575 ze zmian. ) obciążył Wojewódzki Zakład "A" w G.W. opłatą w kwocie [...] zł za czynności związane z kontrolą z dnia [...] kwestionującą stan sanitarno - higieniczny wodociągu publicznego w M. czynności związane z poborem prób wody dokonane w powyższym wodociągu oraz za wykonanie badań wody przez laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w G.W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy Inspekcji Sanitarnej, w wyniku których stwierdzono naruszenie przepisów sanitarno - higienicznych, pobiera się na podstawie przepisów powyższej ustawy opłaty w wysokości bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Wojewódzki Zakład "A" w G.W., wnosząc - jak należy domniemywać z treści - o jej uchylenie. Podniósł on, iż uchybienia sanitarne stwierdzone w wyniku kontroli przez przedstawiciela Inspekcji Sanitarnej zostały usunięte zgodnie z poleceniami zawartymi w piśmie organu I instancji z dnia 12.10.2000r., pomimo tego , że nie spełniało ono wymogów formalnych ( zostało bowiem wydane z naruszeniem art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ). Po otrzymaniu kolejnych pism stwierdzających niewykonanie, bądź niewłaściwe wykonanie poleceń organu I instancji odwołujący się zażądał przedstawienia spornych punktów w formie merytorycznej decyzji, na co Powiatowy Inspektor Sanitarny w G.W. zareagował poprzez wystawienie rachunku. Odnośnie opłat na pobranie próbek wody i przeprowadzenie jej badań laboratoryjnych organ odwołujący się wskazał, że woda pobrana z przedmiotowej sieci wodociągowej była zgodna z normami, a woda podawana do sieci ze stacji uzdatniania w M. przekroczyła je. Podniósł w związku z tym wątpliwości dotyczące zaistniałej różnicy w wyniku badań, które chciał wyjaśnić wspólnie z organem I instancji. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G.W. decyzją z dnia [...] utrzymał orzeczenie Powiatowego Inspektora Sanitarnego z G.W. w mocy. Organ odwoławczy uznał, że przepis art. 36 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej regulujący kwestię ponoszenia opłat za przeprowadzane badań nie jest związany z art. 27 tej ustawy, dotyczącym nakładania obowiązku usunięcia stwierdzonych uchybień w drodze decyzji administracyjnej. Wydanie decyzji nakazującej uiszczenie kosztów było zatem prawidłowe, niezależnie od tego czy obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości został nałożony w formie decyzji czy też z jej pominięciem. Wskazał ponadto, iż wyniki dalszych badań , przeprowadzonych w dniach 07.08.2001r., 14.08.2001r. oraz 28.08.2001r., potwierdziły ponadnormatywną zawartość manganu w wodzie pochodzącej z przedmiotowego wodociągu. Od powyższej decyzji Wojewódzki Zakład "A" w G.W. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której domaga się uchylenia decyzji organów I i II instancji ( jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 36 ust. 1 i 2 w zw. z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ) oraz zasądzenia od organu administracyjnego II instancji zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż zakwestionował prawidłowość stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, a tym samym prawo do obciążenia go kosztami badań , w związku z czym domagał się bezskutecznie wydania przez organ I instancji w trybie art. 27 ustawy decyzji nakazującej usunięcie uchybień. Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem przyjętym przez organ administracji, iż stwierdzenie naruszenia wymagań sanitarnych i zdrowotnych jest samoistną podstawą do obciążenia kontrolowanego kosztami badań niezależnie od formy w jakiej nastąpiło ( tzn. nawet bez wydania decyzji ), albowiem powodowałoby to wyłączenie działań organów Inspekcji Sanitarnej I instancji spod kontroli instancyjnej w ramach postępowania administracyjnego oraz kontroli sądowoadministracyjnej. Dopiero ostateczna decyzja stwierdzająca naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych może zatem stanowić podstawę wydania odrębnej decyzji obciążającej kosztami badań. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny w G.W. wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 14.03.1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( t. jedn. Dz. U. z 1998r., Nr. 90, poz. 575 ze zmian. ). Zgodnie z treścią przepisu art. 36 ust. 1 i 2 powyższej ustawy za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania od osób lub jednostek zobowiązanych do przestrzegania wymagań technicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań stwierdzono naruszenie tych wymagań. W przedmiotowej sprawie organ Inspekcji Sanitarnej I instancji na podstawie kontroli sanitarnej wodociągu publicznego w M. , przeprowadzonej w dniu 04.10.2000r., pismem z dnia 12.10.2000r. zobowiązał skarżącego do usunięcia stwierdzonych w czasie kontroli usterek sanitarno - technicznych. Kontrola sprawdzająca z dnia 13.02.2001r. wykazała, iż powyższe zalecenia zostały wykonane częściowo, wobec czego pismem z dnia 09.03.2001r. zobowiązano stronę do usunięcia istniejących usterek do dnia 30.04.2001r. Ponowna kontrola przeprowadzona w dniu 15.05.2001r.wykazała, iż nie wszystkie usterki opisane w piśmie z 12.10.2000r. zostały ostatecznie usunięte i w związku z tym Powiatowy Inspektor Sanitarny w G.W. pismem z dnia 23.05.2001r. wyznaczył stronie nowy termin do ich zlikwidowania - do dnia 30.06.2001r. Działając na podstawie art. 36 powyższej ustawy organ I instancji obciążył skarżącego kosztami kontroli przeprowadzonej w dniu 15.05.2001r., jako jednostkę organizacyjną zobowiązaną do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych ( wystawiając mu rachunek nr [...] z dnia 23.05.2001r. ). Ponieważ strona skarżąca odesłała ten rachunek z prośbą o wydanie decyzji, która zawierałaby uzasadnienie prawne i pouczenie o trybie odwoławczym, Powiatowy Inspektor Sanitarny w G.W. anulował rachunek oraz wydał na podstawie art. 36 ust. 1 - 4 ustawy decyzję obciążającą ją kosztami przeprowadzonych czynności kontrolnych oraz dotyczących poboru i laboratoryjnego badania wody w łącznej kwocie [...] zł. Rozpatrując powyższe okoliczności Sąd uznał, iż Powiatowy Inspektor Sanitarny w G.W. - po przeprowadzeniu kontroli sanitarnej przedmiotowego wodociągu i stwierdzeniu naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych - zobowiązany był do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie wyłącznie w drodze decyzji administracyjnej, a nie w innej formie ( pismo z dnia 12.10.2000r. zawierające polecenie usunięcia stwierdzonych usterek ). Obowiązek taki wynika wprost z przepisu art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, który mówi wyraźnie o nakazaniu usunięcia uchybień w drodze decyzji. Niezależnie jednak od faktu nakazania usunięcia usterek sanitarnych w wadliwej formie organ Inspekcji Sanitarnej I instancji w sposób prawidłowy wydał decyzję obciążającą stronę skarżącą kosztami kontroli wodociągu i badań laboratoryjnych wody. Nie można bowiem uznać, iż dopiero wydanie decyzji w trybie art. 27 powyższej ustawy, nakazującej usunięcie stwierdzonych uchybień, stanowi podstawę do obciążenia podmiotu odpowiedzialnego kosztami badań. Samodzielną i wystarczającą podstawą do pobierania opłat za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Inspekcji Sanitarnej jest niewątpliwie przepis art. 36 ust. 1 i 2 ustawy, który miał zastosowanie w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że kontrola przedmiotowego wodociągu oraz laboratoryjne badanie wody zostały przeprowadzone przez organ I instancji w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego, a w wyniku tych badań stwierdzono naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych wody . Woda podawana do sieci wodociągu nie odpowiadała bowiem wymaganiom zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 04.09.2000r. ( Dz. U. Nr 82, poz. 937 ), ze względu na odchylenie od wymaganego składu fizyczno - chemicznego w zakresie manganu ( k. 9 akt administracyjnych ). Również kolejne badania wody podawanej do sieci wodociągowej oraz wody pobieranej z sieci, przeprowadzane po wniesieniu odwołania od decyzji organu I instancji ( pobór wody w dniach 07.08.2001r., 14.08.2001r. oraz 21.08.2001r. ), potwierdziły jej odchylenie od norm fizyczno - chemicznych ( mętność, barwa, mangan). Organ administracyjny I instancji miał zatem pełną podstawę prawną do obciążenia Wojewódzkiego Zakładu "A" w G,.W. - jako właściwej jednostki organizacyjnej zobowiązanej do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych wody pochodzącej z przedmiotowego wodociągu- opłatą w wysokości kosztów wykonania czynności kontrolnych oraz badań laboratoryjnych. Obciążenie podmiotu odpowiedzialnego kosztami badań musi przy tym zawsze następować w formie decyzji administracyjnej ( patrz: uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31.01.1995r., sygn. III AZP 11/94, OSNP 1995/11/126 ). Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności należało stwierdzić, iż zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie, w związku z czym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmian.) orzekł o jej oddaleniu. /-/M. Skwierzyńska /-/ W. Zygmont /-/ T. Geremek