II SA/Po 367/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-11-03
Skład orzekający: Sebastian Michalski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może obejmować opłaty, których termin uiszczenia upłynął przed datą złożenia wniosku, a skarga została już odrzucona z powodu nieuiszczenia tych opłat?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny od chwili jego wniesienia i obejmuje opłaty, których termin uiszczenia jest otwarty na dzień złożenia wniosku. Niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której termin uiszczenia upłynął przed datą złożenia wniosku, a obowiązek jej uiszczenia został skonsumowany orzeczeniem o odrzuceniu skargi.Stan faktyczny
Skarżąca E. J. wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi oraz o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od tej opłaty. Skarżąca przedstawiła oświadczenie majątkowe, z którego wynikało, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, posiada nieruchomości i otrzymuje świadczenia ZUS. Koszty utrzymania rodziny, w tym wydatki związane z chorobą męża, uzasadniały ocenę, że skarżąca nie jest w stanie wygospodarować środków na koszty sądowe. Jednakże, skarga została już odrzucona postanowieniem z dnia 22 września 2010 roku z powodu odmowy przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowił zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych ponad wpis od skargi, jednocześnie nie uwzględniając żądania przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi, z uwagi na odrzucenie skargi.Pełny tekst orzeczenia
Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 03 listopada 2010r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi E. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2010r. Nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy; postanawia zwolnić Skarżącą od kosztów sądowych ponad wpis od skargi. /-/ S.Michalski
Skarżąca E. J., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od tej opłaty. Przedkładając wniosek o prawo pomocy na urzędowy formularzu Skarżąca rozszerzyła zakres żądania i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Na podstawie oświadczenia majątkowego Wnioskodawczyni oraz dodatkowych wyjaśnień i przedłożonych dokumentów źródłowych ustalono, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Posiada dwie nieruchomości: mieszkanie o pow. 62m² oraz nieruchomości (250m²) zabudowaną budynkiem mieszkalnym o pow. 80m². Źródłem dochodu rodziny są świadczenia ZUS w łącznej wysokości 2.583zł brutto miesięcznie (wnioskodawczyni - 1.230zł, jej mąż - 1353zł). Koszty utrzymania koniecznego rodziny, bez wydatków na żywność i środki czystości, zostały określone na około 1.270zł miesięcznie (czynsz – 444zł, energia elektryczna, 120zł, gaz – 50zł, PZU – 30zł, podatek od nieruchomości – 25zł, telefon – 50zł leczenie i lekarstwa – 350zł, rata kredytu na zakup wózka inwalidzkiego oraz remont łazienki – 200zł). Skarżąca nie posiada oszczędność, czy przedmiotów o wartości powyżej 3000euro.
Sytuacja majątkowa i rodzinna Wnioskodawczyni, wysokość osiąganego dochodu, a także większe wydatki utrzymania koniecznego związane chorobą męża (Choroba Parkinsona), uzasadniają ocenę, że Skarżąca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na jakiekolwiek koszty sądowe.
Wyjaśnić jednak należy, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku ( H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz" Warszawa 2005, komentarz do art. 243, teza 3, str. 627).
Niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy. Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi.
W konsekwencji niedopuszczalne jest zwolnienie od wpisu od skargi, jeśli sytuacja prawnoprocesowa strony, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, uległa przekształceniu na skutek odrzucenia skargi; obowiązek uiszczenia wpisu został skonsumowany orzeczeniem o odrzuceniu skargi.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma sytuacji, czy stanu, zobowiązania do uiszczenia opłaty, gdyż postanowieniem z dnia 22 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi (k. 53 i nast. akt sądowych). Dlatego, w tym zakresie, żądanie przyznania prawa pomocy nie mogło zostać uwzględnione.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S.Michalski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło