II SA/Po 368/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2010 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik Decyzją z dnia [...] 2009 r. Nr [...] Prezydent Miasta P. odmówił K.K. przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na zakup koszulek biurowych w kwocie 5 zł, karnetu na basen, zegarka ręcznego, karty telefonicznej, pokrycia kosztów kserowania dokumentów w kwocie 41,20 zł, zakup dętki i oświetlenia do roweru, 7 baterii, zakupu 2 biletów na koncert oraz kanapy w kwocie 1000 zł z dodatkową dopłatą za transport. W uzasadnieniu wyjaśnił, że K. K. w dniach [...] października 2009 r., [...] listopada 2009 r., oraz [...] grudnia 2009 r. złożył wnioski z prośbą obejmującą m.in. cele ujęte w sentencji decyzji. Po kilkukrotnych nieskutecznych próbach przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ostatecznie w dniu [...] grudnia 2009 r. pracownicy socjalni ustalili, że wnioskodawca nadal nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w urzędzie pracy bez prawa do zasiłku, mieszka w domu letniskowym na działce i nie posiada żadnych dochodów. Domek, w którym mieszka jest ocieplony, otynkowany, zadbany i nie wymaga remontu. Posiada jeden pokój, aneks kuchenny, wc i stryszek. Organ podkreślił, że wnioskodawcy przyznano innymi decyzjami z dnia [...] grudnia 2009 r. pomoc w formie zasiłku celowego na zakup opału 0,5 tony opału w kwocie 350 zł oraz 50 zł na zakup odzieży zimowej, 60 zł za zakup obuwia, 60 zł na zakup biletu na miesiąc grudzień 2009 r. oraz styczeń i luty 2010 r. oraz środków czystości w kwocie 60 zł na miesiące grudzień 2009 r. oraz styczeń i luty 2010 r., na zakup leków w kwocie 7,39 zł oraz na zakup butli gazowej w kwocie 42 zł oraz zasiłek okresowy w kwocie 400 zł na miesiące grudzień 2009 r. oraz miesiące styczeń i luty 2010 r. Udzielone wnioskodawcy wsparcie finansowe jest odpowiednie do jego sytuacji i zabezpiecza niezbędne potrzeby bytowe, a także jest zgodne z celami i możliwościami pomocy społecznej w myśl art. 3 i 4 u.p.s. Prośba o pomoc finansową w formie zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup koszulek biurowych, karnetu na basen, zegarka ręcznego, karty telefonicznej, pokrycia kosztów kserowania dokumentów, zakupu dętki i oświetlenia do roweru, baterii oraz biletów na koncert nie należą do niezbędnych potrzeb bytowych, na zaspokojenie których przyznaje się zasiłki celowe. Natomiast na zakup kanapy w kwocie 1000 zł wnioskodawcy została przyznana pomoc w kwocie 477 zł decyzją z dnia 1 września 2009 r., jednakże otrzymane świadczenie K. K. przeznaczył na zakup żywności, a więc niezgodnie z celem na jaki została przyznana. W tej sytuacji organ uznał, że otrzymywana przez K. K. pomoc pozwala mu na egzystencję w warunkach odpowiadających godności człowieka. K.K. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy uznając, że jest ona zgodna z postanowieniami art. 3 ust. 1-3, art. 4 oraz art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Skargę do tutejszego Sądu wniósł K. K. Skarżący nie przedstawił motywów skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja odpowiadają wymogom prawa. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany jej zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to konieczność dokonania przez sąd oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony. Materialnoprawną podstawą wydanej w sprawie decyzji są przepisy ustawy o pomocy społecznej (dalej: u.p.s.), w tym art. 39 ust 1 i 2. W myśl art.39 ust.1 i 2 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności może być przyznany na pokrycie części, całości kosztów zakupu żywności, leków, leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów, napraw w mieszkaniu, kosztów pogrzebu. Rozpatrując wniosek o przyznanie pomocy organ musi kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w art. 3 u.p.s., a więc koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, o ile potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Pomoc społeczną jako instytucję polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.). Tak więc warunkiem korzystania z pomocy społecznej, w pierwszej kolejności jest - aby jej udzielenie nastąpiło w ściśle określonym celu, jakim jest przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, po drugie - aby miało to miejsce w konkretnych okolicznościach, tj. w sytuacji, gdy własne uprawnienia, zasoby i możliwości osoby wnioskującej o pomoc uniemożliwiają jej to przezwyciężenie. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna powinna zostać udzielona dopiero wtedy, gdy jednostka w sytuacji kryzysowej przestaje być samowystarczalna. Ustawodawca nie definiuje z oczywistych względów pojęcia "trudnych sytuacji życiowych", podaje jedynie najczęstsze powody ich powstawania (art. 7 u.p.s.). Ocena zaistnienia tej przesłanki należy do organów pomocy społecznej. Tak więc, również rozpoznając wniosek skarżącego organ musiał kierować się ogólnymi zasadami wyrażonymi w przepisach ustawy o pomocy społecznej, a więc także koniecznością stwierdzenia, czy zgłoszone potrzeby w ogóle odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mając na względzie powyższe stwierdzić należało, że trafnie organy orzekające odmówiły skarżącemu przyznania żądanej pomocy finansowej. W istocie bowiem należy zgodzić się z organami, iż określony przez wnioskodawcę cel - którego realizacji służyć miałaby przyznana ewentualnie pomoc - nie należy do kategorii niezbędnych potrzeb bytowych. Mając na względzie, że skarżący został objęty w tym samym czasie szeroką pomocą materialną w postaci przyznania mu zasiłku okresowego na 3 miesiące w kwocie 400 zł miesięcznie, zasiłkami celowymi na zakup opału (350 zł), odzieży zimowej (50 zł), obuwia (60 zł), biletu (60 zł), środków czystości (60 zł), innych biletów (60 zł), butli gazowej (42 zł0 oraz pokrycie kosztów leków i leczenia (7,39 zł) (decyzje z dnia [...] grudnia 2009 r. – k. 51-56 akt adm. I instancji) niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że żądanie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego na zakup koszulek biurowych, karnetu na basen, zegarka ręcznego, karty telefonicznej, dętki i oświetlenia do roweru, baterii, biletów na koncert, czy pokrycie kosztów ksera dokumentów jest uzasadnione i zmierza do zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Niezbędna potrzeba bytowa to bowiem potrzeba uzasadniona tylko podstawowym katalogiem dóbr zasługujących na ochronę. Ponadto żądanie zasiłku celowego na zakup kanapy w kwocie 1000 zł w sytuacji, gdy skarżący otrzymał już wcześniej pomoc na ten cel kwocie 477 zł, lecz przeznaczył ją na inny cel (na zakup żywności) oznacza wykorzystanie pomocy niezgodnie z celem na jaki została przyznana i jest podstawą zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.s. odmowy jej ponownego przyznania. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że K. K. w roku 2009 otrzymywał z Miejskiego Ośrodka Pomocy w Rodzinie w P. pomoc w różnorakiej formie m.in. w postaci zasiłku celowego na zakup żywności. Pomoc ta przyznana została już w styczniu 2009r. (k. 46,45 akt administracyjnych). Zwrócenia uwagi wymaga, że skarżący poczynając od 21 października 2009r. do 3.12.2009r. odmawiał wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu przez pracowników socjalnych w miejscu swego zamieszkania. W niniejszej sprawie brak zatem podstaw do przyznania skarżącemu zasiłku celowego. Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona. /-/ T. Świstak /-/ A. Łaskarzewska /-/ E. Podrazik