II SA/Po 369/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Kamieńska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędzia WSA Maria Kwiecińska Protokolant St. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2008 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej w K. przy G.R., I. K.A., A. C., L. K., M. G., A. W. na decyzję Wojewody W. z dnia [...] roku, [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę; I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Nr [...] Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. znak [...] II. zasądza od Wojewody W. na rzecz skarżących Wspólnoty Mieszkaniowej w K. przy G. R., I. K., A. C., L. K., M. G., A. W. po [...] zł (...) tytułem kosztów wpisów sądowych, III. zasądza od Wojewody W. solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] złote tytułem kosztów zastępstwa procesowego, IV. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Batorowicz /-/B. Kamieńska /-/ M. Kwiecińska Z wnioskiem o pozwolenie na rozbudowę piwnic i parteru w obszarze podwórza na działce nr [...] w K. wystąpili małżonkowie F.. Do wniosku załączono 4 egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, decyzję o warunkach zabudowy oraz upoważnienie udzielone osobie działającej w imieniu wnioskodawców. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14.06.1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalno-handlowego w poziomie piwnic i parteru w obszarze podwórza. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że argumenty podnoszone przez uczestników w toku postępowania w znacznej mierze dotyczą postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, które zostało już zakończone. W odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ stwierdził ich bezzasadność. Podkreślono, że autor projektu budowlanego przeanalizował zgłoszone zastrzeżenia stron postępowania administracyjnego i wniósł do projektu budowlanego stosowne wyjaśnienia, które precyzują przyjęte rozwiązania projektowe. W przewidzianym ustawą terminie odwołanie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa kwestionując poczynienie stosownych wyjaśnień i uzupełnienia projektu budowlanego przez jego autora, działającego w imieniu inwestora. Zarzucono naruszenie art. 8 i 10 kpa poprzez pozbawienie stron możliwości czynnego udziału w postępowaniu. W ocenie strony odwołującej się decyzja zapadła z rażącym naruszeniem prawa uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Wojewoda W. decyzją z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że pozwolenie na budowę wydano po ustaleniu – decyzją ostateczną - warunków zabudowy dla spornej inwestycji. Odnosząc się do zarzutów strony odwołującej dotyczących projektu budowlanego organ wyjaśnił, że w świetle art. 20 ustawy Prawo budowlane stwierdzono, że zapewnienie prawidłowych rozwiązań technicznych i bezpieczeństwa należy do podstawowych obowiązków projektanta obiektu. Podstawowym obowiązkiem projektanta jest sporządzenie projektu, który pogodzi ustalenia wynikające z decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, regulacje zawarte w innych przepisach prawa budowlanego, np. w rozporządzeniach w sprawie warunków technicznych i wymagania wynikające z norm. Organ II instancji wskazał też, że projektant ma również obowiązek sporządzenia informacji o bezpieczeństwie i ochronie zdrowia podczas wykonywania robót budowlanych. Informacja ta sporządzana jest do każdego projektu, a stanowi podstawę do sporządzenia przez kierownika budowy planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W ocenie Wojewody w spornej sprawie obowiązki te zostały spełnione przez projektantów. W odniesieniu do zarzutu ewentualnego naruszenia art. 5 ustawy Prawo budowlane organ wskazał na odpowiedzialność prawną po stronie projektanta. Wyjaśniono, że pełną odpowiedzialność za zgodność projektu z prawem ponosi projektant, a organ został pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu. Wojewoda wskazał, iż w trakcie toczącego się postępowania przed organem I instancji w odpowiedzi na zarzuty skarżących autorzy projektu wyjaśnili wszystkie wątpliwości. Tym samym organ umożliwił stronom czynny udział w postępowaniu. Natomiast odnosząc się do zarzutu, iż decyzja została doręczona stronom po upływie miesiąca od jej wydania organ podkreślił, że tak późny termin doręczenia nie pozbawił stron żądanych uprawnień, w szczególności nie ograniczył im prawa do wniesienia odwołania. W dalszej kolejności wyjaśniono, że przepisami administracyjnymi, mającymi wpływ na ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich, są przede wszystkim przepisy techniczno-budowlane, a o naruszeniu tych interesów można mówić tylko wówczas, gdy zostały naruszone konkretne przepisy. Odwołujący zarzucili organowi wydającemu przedmiotową decyzję naruszenie licznych przepisów, przy czym – jak zauważył Wojewoda - zarzuty zostały w większości przypadków sformułowane w sposób ogólnikowy, a skarżący nie wskazali jakimi ich zdaniem brakami i wadami miałby być obarczony projekt. Taka zbytnia ogólność zarzutów merytorycznych, uniemożliwiał – w przekonaniu organu - odniesienie się do tych zarzutów. Wojewoda podkreślił, że w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego złożył pełnomocnik profesjonalny występujący w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej oraz współwłaścicieli nieruchomości, których pełnomocnictwo załączono do akt (k. ). W skardze podniesiono, że Wojewoda nie ustosunkował się do zarzutów podnoszonych na etapie postępowania administracyjnego. W dalszej kolejności zarzucono, iż zaskarżoną decyzją naruszono prawa właścicieli gruntów sąsiednich i naruszono § 8, 12 i 13 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 03.07.2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Pełnomocnik skarżących zarzucił, że decyzję wydano pomimo zasadniczych braków wniosku o pozwolenie na budowę. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując na motywy wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skargi okazały się uzasadnione choć z innych powodów niż w nich podniesiono. W pierwszej kolejności podkreślić należało, że zgodnie z przepisem art. 33 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę dołączyć należało wszystkie tam wymienione dokumenty, w tym zaświadczenie o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualne na dzień opracowania projektu. Wskazany przepis stanowi, że podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a, oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami - wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym w nim terminem ważności. Zgodnie z Art. 88a. 1pkt. 3 lit a, centralny rejestr osób posiadających uprawnienia budowlane prowadzi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Do wniosku inwestora dołączone zostały trzy zaświadczenia: T. R., P. S. i A. R. – M. przy czym dwie pierwsze osoby wymienione zostały na pierwszej stronie projektu budowlanego jako jego autorzy. Zaświadczenia wskazują, w przypadku T. R., na członkostwo w W. Okręgowej Izbie Inżynierów Budownictwa a w przypadku P. S. na wpis na listę członków W. Okręgowej Izby Architektów o określonych numerach . Żadne z zaświadczeń nie obejmuje przewidzianego prawem zaświadczenia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uzyskanego w powyżej określonym trybie i zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 27.10. 2005r. w sprawie wzorów i sposobu prowadzenia centralnych rejestrów osób posiadających uprawnienia budowlane, rzeczoznawców budowlanych oraz ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (Dz. U. z dnia 31 października 2005 ). Za niewystarczającą uznać należało adnotację na zaświadczeniu P. S. o posiadanych uprawnieniach, wydane przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w P. nr [...]. Zgodnie z art. 35 ust.1 pkt. 3 i 4 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza, między innymi, zaświadczenia o których mowa w art. 12 ust. 7. Prawa budowlanego. W sprawie niniejszej miało miejsce niedopełnienie tego obowiązku co skutkuje naruszeniem wskazanego przepisu a także par.3 ust. 1 pkt.4, Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z dnia 10 lipca 2003r.), nakazującego na stronie tytułowej zamieścić, między innymi, numer posiadanych uprawnień budowlanych. Zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności lub rzeczoznawcę budowlanego. Obowiązek ten nie został dopełniony mimo, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 20 ust.3 zezwalające na pominiecie tego wymogu to jest nie można było przyjąć, że projekt dotyczy : budynku mieszkalnego jednorodzinnego, niewielkiego obiektu gospodarczego, inwentarskiego i składowego. Projekt obejmuje rozbudowę budynku mieszkalno - handlowego z przeznaczeniem piwnic do celów pomocniczych, a parteru z przeznaczeniem do celów handlowych. Dwukondygnacyjność oraz wielofunkcyjność inwestycji wskazuje na jego złożony charakter co przemawia za obowiązkiem sprawdzenia projektu w określonym powyżej trybie. Pomijając ten obowiązek, naruszono przepis art. 35 ust. 1 pkt.4 Prawa budowlanego. Kolejne uchybienie organów obu instancji dotyczy przepisu art. 34 ust 3 pkt. 3 lit. a Prawa budowlanego, zgodnie z którym projekt budowlany powinien zawierać, stosownie do potrzeb, oświadczenia właściwych jednostek organizacyjnych o zapewnieniu dostaw wody, i przyłączenia obiektu do sieci wodociągowych, kanalizacyjnych. Za takie zapewnienie nie może być uznane pismo Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w K. z dnia [...]r. Z treści pisma nie wynika na jakie zapytanie jest ono odpowiedzią. Spółka informuje jedynie, że posesja posiada zasilanie w wodę istniejącym przyłączem, które planuje wymienić a w przypadku modernizacji wewnętrznej instalacji wodociągowej prosi o kontakt. Wskazuje nadto, że posesja posiada odprowadzenie ścieków sanitarnych. Oznacza to, iż pismo nie odnosi się do planowanej inwestycji, lecz do istniejącego na posesji stanu w zakresie instalacji wodno-kanalizacyjnej. Stwierdzony przez Sąd, brak wymaganych kwalifikacji autorów projektu budowlanego, dyskwalifikuje projekt w całości, co na podstawie art.145 par.1 pkt.1 lit.a i 135 p.p.s.a. było podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. W pkt. IV wyroku określono na podstawie art. 152 p.p.s.a., że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po wyeliminowaniu wskazanych błędów, organ winien sprawdzić komplet dokumentów dołączonych do wniosku o pozwolenie na budowę. Na obecnym etapie postępowania trudno przesądzać o trafności rozwiązań budowlanych skoro projektanci nie wykazali swoich kwalifikacji. Podkreślenia jednak wymaga, że oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczna zgodnie z przepisami o drogach publicznych na podstawie art. 34 ust 3 pkt lit. b Prawa budowlanego winno być przedłożone w zależności od potrzeby, co oznacza jego konieczność, w przypadku gdy planowana zabudowa ma wpływ na układ komunikacyjny starego i nowego budynku. Kontrola projektu budowlanego przez organ winna odbywać się w oparciu jego zgodność z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 03.07.2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę winna odpowiadać prawu w tym pozostawać w zgodzie z warunkami określonymi w decyzji ustalającej warunki zabudowy. /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Kamieńska /-/ W. Batorowicz