II SA/Po 369/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. (k. 3-13 akt sadowych) Z. C. wniósł skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., [...] (k. 27-29 akt administracyjnych organu drugiej instancji). Tym ostatnim rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] stycznia 2021 r., [...] (k. 52-54 akt administracyjnych organu pierwszej instancji) o nałożeniu na skarżącego obowiązku wykonania rozbiórki tymczasowego obiektu letniskowego o wymiarach [...] m powierzchni zabudowy [...] m2 oraz urządzenia suchego ustępu o wymiarach [...] m obiektu zrealizowanego na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], [...], obręb L., gmina S.. W skardze Z. C. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2021 r., [...], w całości, gdyż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") (k. 5 akt sądowych). W motywach uzasadnienia powyższego wniosku skarżący wskazał, że dokonanie rozbiórki obiektu przed rozpoznaniem skargi przez Sąd doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody. Skarżący zaznaczył, że jest osobą starszą, nie w pełni zdrową, posiadającą ograniczone środki finansowe. Wykonanie nakazu rozbiórki przed rozpoznaniem sprawy przez Sąd skutkować będzie dla niego szkodą finansową znacznych rozmiarów w stosunku do posiadanych dochodów. Dodatkowo rozbiórka doprowadzi do utraty nakładów finansowych poniesionych przez skarżącego na realizację obiektu, a w razie uchylenia decyzji rozbiórkowej przez Sąd skarżący narażony będzie także na późniejsze koszty ponownej budowy obiektu. Skarżący podniósł, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż wykonanie decyzji rozbiórkowej prowadzi do likwidacji obiektu oraz zniszczenia części użytych do budowy materiałów budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z treści art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, iż przesłanką uzasadniającą wstrzymanie wykonania decyzji jest skonkretyzowane niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Stąd zasadniczo obowiązkiem strony jest wskazanie okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek. Oceniając zasadności wniosku należy podkreślić, że instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności samej decyzji. W związku z tym rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi. Przedmiotem wniosku w niniejszej sprawie jest żądanie wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] stycznia 2021 r., [...] nakazującej rozbiórkę tymczasowego obiektu letniskowego oraz urządzenia suchego ustępu zrealizowanego na nieruchomości oznaczonej numerem geodezyjnym [...], [...] obręb L., gmina S.. Skarżący zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania upatruje w konieczności poniesienia wydatków na rozbiórkę obiektu, utracie nakładów finansowych poniesionych przez skarżącego przy realizacji obiektu, oraz późniejszych kosztach ponownej budowy obiektu w przyszłości, a także w wystąpieniu trudnych do odwrócenia skutków powiązanych w likwidacją obiektu. Decyzja objęta skargą niewątpliwie posiada przymiot wykonalności. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, iż co do zasady wykonanie decyzji nakazującej wykonanie rozbiórki lub robót istotnie ingerujących w obiekt budowlany już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 lutego 2012 r., II OSK 385/12; z dnia 19 stycznia 20l2r., II OZ 1382/11; z dnia 10 stycznia 2012 r., II OSK 2619/11 oraz z dnia 6 listopada 2011 r., II OSK 2046/11). Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że skarżący sformułował przekonujące argumenty na poparcie swojego wniosku, które odnoszą się do obu przesłanek sądowego wstrzymania decyzji o rozbiórce. W ocenie Sądu przymusowe wykonanie decyzji rozbiórkowej w okolicznościach sprawy może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę oraz spowodować trudne do odwrócenia skutki. I tak, nakazane prace rozbiórkowe doprowadzą do zmian w substancji istniejącego obiektu (unicestwią go), co powoduje trudne do odwrócenia skutki dla skarżącego. Gdyby na czas postępowania sądowego sporny obiekt rozebrano, związane z tym koszty robót, koszty organizacyjne, jak również nakład sił skarżącego byłyby tak znaczne, że czyniłyby ochronę prawną (sądowoadministracyjną) iluzoryczną. Doprowadzi to do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącego. Sąd wziął przy tym pod uwagę argumenty skarżącego odnoszące się do jego sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Stosownie do art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowienie zostało wydane na posiedzeniu niejawnym.