II SA/Po 3692/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski ( spr ) Sędziowie Sędzia WSA Maciej Dybowski As.sąd. Edyta Podrazik Protokolant sekr.sąd. Justyna Frankowska-Sarbak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. /-/ E.Podrazik /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski Decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] Starosta S. odmówił przyznania M. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego z powodu nie spełnienia warunków określonych w art.37 j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz.56 ). Organ I instancji wskazał, że w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, tj. od [...].08.1999 r. do [...].08.2000 r., wnioskodawca był w stanie udokumentować jedynie 28 lat i 355 dni pracy, podczas gdy do uzyskania zasiłku przedemerytalnego konieczne było posiadanie co najmniej trzydziestoletniego okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Brakujące do udokumentowania 30 lat okresu uprawniającego do zasiłku świadectwo pracy wpłynęło do organu I instancji dopiero w dniu [...] czerwca 2001 r. , tj. po utracie przez M. M. prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W konsekwencji, zdaniem Starosty, wnioskodawcy nie mógł być przyznany zasiłek przedemerytalny, gdyż nie spełniał on określonych warunków koniecznych do jego przyznania ani w dniu rejestracji ani też w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Ponadto organ wskazał, że nie można uznać za udokumentowany okres pracy w warunkach szczególnych, jeżeli jest on potwierdzony tylko zeznaniami świadków. Dokumentami mogącymi służyć za dowód wykonywania takowej pracy są jedynie stosowne świadectwo pracy lub zaświadczenie uprawnionego pracodawcy. M. M. wniósł odwołanie od tej decyzji do Wojewody, w którym wskazał, że praca kierowcy przy transporcie zwierząt może być uznana za pracę w szczególnych warunkach. Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podtrzymał argumentację organu I instancji, wskazując, że pomimo udokumentowania przez odwołującego się stażu pracy 30 lat i 175 dni, nie został potwierdzony przez zakład pracy okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych. Organ odwoławczy przywołał tu przepis art.37 j ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, dodany przez nowelę tej ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. , zgodnie z którym okres pracy w warunkach szczególnych jest uwzględniany po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach bądź też na podstawie orzeczenia sądu. Skoro więc strona takich dowodów nie przedstawiła, należało, zdaniem Wojewody, odmówić uznania pracy w warunkach szczególnych na podstawie zeznań świadków. M. M. w skardze podniósł, że w świetle Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, potwierdzona zeznaniami świadków praca jako kierowcy przy transporcie zwierząt może być uznana za pracę w warunkach szczególnych. Skarżący podkreślił również, że nie miał możliwości uzyskania świadectw z zakładu pracy, gdyż zakład ten już nie istnieje. Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Zgodnie z art.37 j ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz.56 ) zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeśli posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 35 lat albo 30 lat, gdy co najmniej 15 lat wykonywania pracy odbywało się w szczególnych warunkach. Z kolei art.37 l cyt. ustawy stanowi, że prawo do zasiłku przedemerytalnego przysługuje na wniosek osobie, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku przedemerytalnego posiadała lub spełniła warunki do ich nabycia. Niedopuszczalna jest na gruncie obowiązującego w dniu wydania decyzji stanu prawnego argumentacja organu, w myśl której zeznania świadków nie mogą być uwzględnione jako dowód wykonywania pracy w szczególnych warunkach. Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie znajduje zastosowania powoływany przez organ odwoławczy przepis art.37 j ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten został dodany przez art.1 pkt 35 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. zmieniający ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu ( Dz. U. nr 89, poz.973 ). Art.37 j ust.1 pkt 2 ustanawia przesłanki nabycia uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego w postaci spełnienia warunków do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, a także posiadania odpowiedniego okresu zatrudnienia, art.37 l określa czas, w którym owe warunki muszą być spełnione. Jeżeli w dniu rejestracji dana osoba ma wymagany okres zatrudnienia i jednocześnie spełnia warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, to już z tą chwilą powstaje jej uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego. Niemożność wykazania w dniu rejestracji posiadania uprawnień do zasiłku przedemerytalnego nie powoduje utraty uprawnienia, lecz jedynie wywołuje ten skutek, że zasiłek przysługuje od dnia następnego po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Udokumentowanie tych uprawnień jest kwestią o charakterze wyłącznie procesowym. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji dopuszczalne było ustalenie pracy w warunkach szczególnych za pomocą wszelkich środków dowodowych w tym na podstawie zeznań świadków. Przepis art.37 j ust.1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu dodany został przez art.1 pkt 35 ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. ( Dz. U. Nr 89, poz.973 ze zm. ) zmieniającą ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu z dniem 12 września 2001 r. Przepis ten nie obowiązywał w dniu składania wniosku, ani w chwili orzekania przez organy I i II instancji. Należy wobec tego uznać, że nic nie stoi na przeszkodzie aby przy ustalaniu okresu pracy w warunkach szczególnych uwzględnić dowody z zeznań świadków. Pogląd ten znajduje odzwierciedlenie również w orzecznictwie (por. wyrok NSA z 22 listopada 2000 r. , II SA 1510/00) zgodnie z którym okresy zatrudnienia nie muszą być dowodzone tylko za pomocą dokumentów. Jako dowód należy bowiem dopuścić wszystko, co nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Zadaniem organu administracji będzie zatem przeprowadzenie w tym względzie wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 pkt 1 ppkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 02 r. Nr 153, poz.1270 ) . O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 cytowanej wyżej ustawy. /-/ E.Podrazik /-/ J.Stankowski /-/ M.Dybowski JFS