II SA/Po 370/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r. przy udziale sprawy ze skargi Prezesa Sądu Rejonowego w L. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2004r. Nr [...] w przedmiocie opłaty rocznej za trwały zarząd I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2003r. Nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 192zł (sto dziewięćdziesiąt dwa złote) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/E. Podrazik /-/St. Małek /-/B. Drzazga Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2003r., którą orzeczono o zmianie stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu trwałego zarządu przysługującego Sądowi Rejonowemu nieruchomością Skarbu Państwa, położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów: arkusz mapy [...] działka nr [...],[...] i [...] o powierzchni [...] ha, wynoszącej 0,1% ustalonej ceny nieruchomości na 1% oraz ustalającej opłatę roczną z tytułu trwałego zarządu przysługującą Sądowi Rejonowemu opisaną nieruchomością Skarbu Państwa na kwotę [...] zł. Według przedstawionych w uzasadnieniu decyzji ustaleń Sąd Rejonowy w L. sprawuje trwały zarząd opisaną w rozstrzygnięciu nieruchomością Skarbu Państwa. Kierownik Urzędu Rejonowego w L. decyzją z dnia [...] maja 1998r. ustalił opłatę z tytułu trwałego zarządu na podstawie art. 83 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741). Ustalona stawka roczna wynosiła 0,1% ceny nieruchomości i obliczona została według zasad dotyczących nieruchomości oddanych na siedzibę Sądu. Sąd Rejonowy oddał w najem część stanowiącej przedmiot zarządu nieruchomości z przeznaczeniem na kiosk wielobranżowy i mieszkanie. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 85 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543) i stwierdził, że według tego przepisu zmiana stawki na wyższą (1% ceny nieruchomości) następuje także w przypadku oddania w najem części nieruchomości, przy czym ustawodawca nie określił wielkości tej części. Wobec tego, zdaniem organu odwoławczego, obowiązkiem organu ustalającego stawkę opłaty rocznej było określenie podwyższonej opłaty niezależnie od faktu, że w najem oddano jedynie około 5% ogółu powierzchni nieruchomości. Skarb Państwa – Sąd Rejonowy w L. wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 85 i art. 84 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stwierdził, iż wynajęcie: mieszkania woźnemu sądowemu, który jednocześnie jest palaczem c.o. oraz pomieszczenia przeznaczonego na sklepik – nie powoduje, iż nieruchomość została zagospodarowana sprzecznie z decyzją o ustanowieniu trwałego zarządu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Obowiązujące w dacie wydania zaskarżonej decyzji, brzmienie art. 85 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nakazywało ustalenie opłaty z tytułu trwałego zarządu nieruchomości niezależnie od tego jakich rozmiarów część tej nieruchomości oddano w najem lub dzierżawę. Istotne ma jednak znaczenie odtworzenie celów, dla których wprowadzono taką regulację. Do dnia 14 lutego 2002r. obowiązywało brzmienie art. 85 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, według którego tylko oddanie całej nieruchomości w najem lub dzierżawę powodowało skutek w postaci podwyższenia opłaty z tytułu zarządu. Takie rozwiązanie poddano krytyce jako powodujące paradoksalne skutki, jak brak konsekwencji w przypadkach oddania w najem lub dzierżawę nawet 99% powierzchni stanowiącej przedmiot zarządu nieruchomości (por. J.Szachułowicz, M.Krassowska, A.Łukaszewska, Gospodarka nieruchomościami, Przepisy i komentarz, Wydawnictwo Prawnicze "Lexis Nexis", Warszawa 2002r., str. 251). Z tej też przyczyny przepis znowelizowano (Dz. U. z 2000r. Nr 6, poz. 70) nadając mu treść taką jak powołana przez organy obu instancji. Należy jednak zauważyć, że kierowanie się bezwzględnie znowelizowaną treścią przepisu może prowadzić do równie paradoksalnych skutków w sytuacjach oddania w najem lub dzierżawę znikomej części nieruchomości uzasadnionego względami ekonomicznymi i związanego z realizacją celów, dla których oddano nieruchomość w zarząd. Wynikająca z art. 2 Konstytucji RP zasada słuszności i sprawiedliwości oraz zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji RP) i proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) sprzeciwiają się takiej wykładni prawa, która powodowałaby bezwzględna konieczność nakładania dodatkowych ciężarów na wykonujące zarząd podmioty, które z uzasadnionych przyczyn oddawały w najem lub dzierżawę znikome części nieruchomości, co pozostawałoby bez wpływu na ograniczenie realizacji celów, dla których ustanowiono zarząd. Istotne znaczenie dla przedstawionej wykładni ma też okoliczność, że ustawodawca po raz kolejny znowelizował omawiany przepis (Dz.U. z 2004r. nr 141, poz. 1492) ustanawiając uznaniowość w zakresie skutków oddania w najem lub dzierżawę nieruchomości lub jej części. Tym samym potwierdził, że wcześniej obowiązujące brzmienie nie było precyzyjne. Z wymienionych powodów Sąd uznał, że nawet w okresie gdy art. 85 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami obowiązywał w brzmieniu nadanym nowelą ogłoszona w Dz. U. z 2000r. Nr 6, poz. 70 możliwe było w szczególnie uzasadnionych przypadkach odstąpienie od ustalenia podwyższonej opłaty z tytułu zarządu. W wymienionych okolicznościach koniecznym było dokonanie dodatkowych ustaleń, co do zasadności opisywanych przez stronę skarżącą okoliczności dotyczących oddania w najem części nieruchomości i oceny, czy okoliczności te były na tyle istotne by uzasadniały wyjątkowe stosowanie art. 7 kpa. Wskazany przepis wyrażający zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej nakłada bowiem na organy administracji publicznej obowiązek uwzględnienia z urzędu interesu państwowego i społecznego. Z wymienionych przyczyn uchylono obie zapadłe w sprawie decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 152 wymienionej ustawy określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. /-/E. Podrazik /-/St. Małek /-/B. Drzazga kk