II SA/Po 370/19

Dnia 7 listopada 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 roku sprawy ze skargi D. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania D. G. (dalej jako strona lub skarżący) od decyzji Starosta [...] z dnia [...] stycznia 2019r., znak: [...] w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami - działając na podstawie przepisów art. 1. 17 ust 1 i 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 17 pkt 1. 127 §2 i art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Rozstrzygnięcia zapady w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. znak. [...] [...] Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w [...] działając z upoważnienia Starosty, cofnął skarżącemu uprawienia do kierowania pojazdami kat. [...] nr [...]; druk nr [...] wydane w dniu [...] lutego 2017r. przez Starostę [...]. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podał, że na wniosek Prokuratury Rejonowej w [...] skierowano skarżącego na badania lekarskie przeprowadzane w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Kierowca poddał się powyższym badaniom, w następstwie czego do siedziby organu wpłynęło ostateczne orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...] grudnia 2018r . w którym uprawniony lekarz orzekł, ze w przypadku skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami To z kolei skutkowało koniecznością wydania decyzji o cofnięciu przedmiotowych uprawnień. Od decyzji z dnia [...] stycznia 2019r., znak: [...] D. G. złożył odwołanie. W uzasadnieniu wskazał, że nigdy nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu, nie miał wypadku oraz nie posiada punktów karnych. Prawo jazdy jest mu potrzebne do codziennych dojazdów do pracy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania opisaną we wstępie decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. SKO podało, że zasady uzyskiwania i cofania uprawnień do kierowania pojazdami oraz zatrzymywania dokumentów stwierdzających posiadanie uprawnień do kierowania pojazdów zostały uregulowane w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (dalej u.k.p.). Zgodnie z przepisem art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia - na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że powyższy przepis ma charakter związany, bowiem w sposób precyzyjny i bezsporny wskazuje, w jakim przypadku starosta orzeka o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Związany charakter oznacza, że w razie wystąpienia przesłanki w nim wymienionej organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji - w niniejszej sprawie: o cofnięciu uprawnienia. Jednocześnie organowi nie pozostawiono jakiejkolwiek swobody działania w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Dalej Kolegium wywiodło, że problematyka przeprowadzenia badań lekarskich uregulowana została w przepisie art. 75 i nast. u.k.p. Jak wynika z jej art. 75 ust. 1 pkt 5 badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega osoba posiadająca prawo jazdy, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Badanie to przeprowadza się na podstawie skierowania (art. 75 ust. 2 pkt 2 ustawy). Z tą ostatnią regulacją koresponduje przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b. U.k.p. zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia W przepisach art. 76-79 u.k.p. określono zakres oraz tryb przeprowadzania badań lekarskich, a także orzekania o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W myśl art. 79 ust. 2 uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 cyt. ustawy (art. 79 ust. 4 zd. 1). Wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał (art. 79 ust. 6 ustawy). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7). Zgodnie zaś z art. 79 ust. 8 pkt 2 w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem uprawniony lekarz przesyła jego kserokopię staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Regulacje art. 75-79 cyt. ustawy, a także uszczegóławiające je regulacje przewidziane w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z 17 lipca 2014r., dotyczą czynności specjalistycznych jakimi są badania lekarskie, sposób ich przeprowadzania i rozpoznawania wniosków o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, stanowią procedurę odrębną od procedury administracyjnej uregulowanej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego w ten sposób orzeczenia lekarskiego, zarówno pod względem jego treści, jak i procedury, w której zapadło. Organy te są związane orzeczeniem lekarskim i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych jego treścią. Orzeczenie lekarskie stanowi dokument urzędowy, w rozumieniu przepisu art. 76 §2 Kpa, a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jako taki dowód korzysta z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego. co zostało w nim zaświadczone (por. m in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2011r., sygn. akt I OSK 1859/10, z dnia 8 lutego 2011r., sygn. akt I OSK 547/10, z dnia 3 lipca 2009r.. sygn. akt I OSK 973/08, z dnia 22 czerwca 2009r., sygn. akr I OSK 840/08, z dnia 11 stycznia 2007r., sygn. akt I OSK 251/06, z dnia 17 marca 2005r., sygn. akt OSK 1273/04). Z uwagi na powyższe za bezzasadne Kolegium uznało zarzuty odwołującego, w których podnosi on, że nigdy nie prowadził pojazdu pod wpływem alkoholu czy tez nie posiada punktów za naruszenie przepisów prawa drogowego. Okoliczności te bowiem nie mają żadnego wpływu na wynik niniejszego postępowania. W konsekwencji Kolegium stwierdziło. że skoro w obrocie prawnym pozostaje ostateczne orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych w przypadku D. G., to zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji o cofnięciu powyższemu kierowcy uprawnień do kierowania pojazdami. W skardze do WSA D. G. podał, że SKO nie wzięło pod uwagę, że korzysta z terapii oraz tego, że nigdy nie prowadził pojazdu po spożyciu alkoholu. Podał, ze jest abstynentem, a lekarz opiniujący nie wziął tego pod uwagę. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Na rozprawie [...].11.2019r. pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie art. 79 ust. 2 u.k.p. podając, że skarżącemu nie doręczono orzeczenia lekarskiego, nie składał od niego odwołania, nie został o tym pouczony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawę prawną zaskarżonych decyzji stanowił art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5.01.2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2019.341, powoływanej jako u.k.p)., wedle którego starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Istotą regulacji zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. jest uniemożliwienie uczestniczenia w ruchu drogowym w charakterze kierowców osobom, co do których istnieją przeciwwskazania lekarskie do kierowania pojazdami. Przepis ten pełni funkcję ochronną zarówno co do samego kierowcy, jak i przede wszystkim w stosunku do innych uczestników ruchu drogowego przed niebezpieczeństwem dla zdrowia i życia ludzkiego oraz mienia wynikającym z możliwości spowodowania przez takich kierowców groźnych w skutkach wypadków lub katastrof drogowych. Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania wydana na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., ma charakter decyzji związanej. Przesądza o tym jednoznacznie treść tego przepisu. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia, przez uprawnionego lekarza w orzeczeniu lekarskim, istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi przez osobę, która takiemu badaniu została poddana, właściwy miejscowo starosta jest bezwzględnie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia tej osobie posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, że organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p., nie mają prawnej możliwości weryfikacji wydanego orzeczenia lekarskiego pod względem jego treści. Obalenie domniemania prawdziwości tego dokumentu możliwe jest jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 u.k.p. Przeprowadzanie i rozpatrywanie wniesionych odwołań od tego typu orzeczeń podlega procedurze odrębnej od procedury administracyjnej i dlatego organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają jakichkolwiek podstaw formalnoprawnych do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Zaznaczyć trzeba, że wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą orzeczenie lekarskie, stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami danej kategorii, nie stanowią opinii biegłego w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji (por. wyroki NSA z 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; z 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08; z 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04; z 23 marca 2017 r.; sygn. akt I OSK 2195/16; z 26 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 2646/14; http;//orzeczenia.nsa.gov.pl). Orzeczenie o istnieniu przeciwskazań do kierowania pojazdami może być wydane po przeprowadzeniu badania przez uprawnionego lekarza, spełniającego wymagania określone w art. 77 ust. 1 u.k.p. i wpisanego do ewidencji uprawnionych lekarzy, prowadzonej przez właściwego miejscowo marszałka województwa. W myśl art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. Jednostka mająca przeprowadzić badania w trybie odwoławczym powinna być jednostką o wyższym poziomie referencyjnym w stosunku do jednostki, która przeprowadziła badanie pierwotne (art. 79 ust. 4 i 5 u.k.p.). Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Kopię orzeczenia, w przypadku gdy zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem, uprawniony lekarz ma obowiązek przesłać staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli nie został złożony wniosek o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. W aktach sprawy znajduje się ostateczne orzeczenie lekarskie z dnia [...] grudnia 2018 r. z którego wynika, że uprawniony lekarz M. R. z Instytutu Medycyny Pracy im. [...] stwierdził istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Tym samym jest to orzeczenie wydane już po wcześniejszym kwestionowaniu przez skarżącego uprzedniego orzeczenia w sprawie. Nie przysługiwał od niego środek zaskarżenia, o czym pouczono skarżącego w tym orzeczeniu. Zarzuty naruszenia art. 79 ust. 2 u.k.p. nie były więc zasadne. Ostateczne orzeczenia lekarskie, wydane w trybie rozporządzenia z dnia [...] stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, nie podlegają weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o wydanie lub cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. I OSK 532/10, LEX nr 1070846, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 22 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 583/13 LEX nr 1702593). Wobec tego bez wpływu na treść rozstrzygnięcia pozostają argumenty skarżącego o zaprzestaniu spożywania alkoholu. Ponadto skoro termin kolejnego badania wyznaczono skarżącemu za pół roku, to jeśli lekarz stwierdzi brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (a termin tego badania na dzień orzekania przez Sąd już upłynął) skarżący może odzyskać prawo jazdy. W ocenie Sądu organy były uprawnione do pozbawienia Skarżącego uprawnień do kierowania pojazdami. W dniu orzekania dysponowały orzeczeniem lekarskim wydanym przez uprawniony podmiot, w którym stwierdzono istnienie przeciwskazań do kierowania przez Skarżącego pojazdami mechanicznymi. Orzeczenie lekarskie było ostateczne. Organ administracji publicznej do którego wpłynęło takie orzeczenie nie posiada jakiegokolwiek luzu decyzyjnego i obowiązany jest orzec o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podnoszone w skardze zarzuty okazały się bezzasadne. W szczególności bez wpływu na wynik sprawy pozostaje sytuacja życiowa i materialna skarżącego. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji.